Η ελληνική τουριστική περίοδος αρχίζει να ξεφεύγει από τα στενά όρια του καλοκαιριού και ο ελληνικός τουρισμός κατανέμεται πλέον πιο ομοιόμορφα στη διάρκεια του έτους. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα ειδικής ανάλυσης του ΙΟΒΕ, η οποία καταγράφει σαφή σημάδια σταδιακής επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου, εξέλιξη που μειώνει την έντονη εποχικότητα που χαρακτήριζε διαχρονικά τον ελληνικό τουρισμό.
Παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλότερη εποχικότητα ακόμη και σε σύγκριση με άλλους μεσογειακούς προορισμούς, τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι την τελευταία τριετία αυξάνεται σταθερά το ποσοστό της ταξιδιωτικής κίνησης που πραγματοποιείται εκτός του τρίτου τριμήνου, δηλαδή πέρα από τους μήνες αιχμής του καλοκαιριού. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, το μερίδιο των αφίξεων που κατανέμεται στα υπόλοιπα τρία τρίμηνα υπερβαίνει πλέον σταθερά τον ιστορικό μέσο όρο της περιόδου 2005-2022, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους θερινούς μήνες.
Ελληνικός τουρισμός: Η εικόνα
Η εικόνα αυτή ενισχύεται και από τα στοιχεία για τη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών. Αν και η μέση διάρκεια των διακοπών ακολουθεί διαχρονικά πτωτική πορεία, αντανακλώντας τη διεθνή τάση για συχνότερα αλλά συντομότερα ταξίδια, η μείωση είναι εντονότερη κατά τη θερινή περίοδο. Ως αποτέλεσμα, η διαφορά μεταξύ καλοκαιρινών και εκτός αιχμής ταξιδιών περιορίζεται αισθητά, γεγονός που δείχνει ότι η ταξιδιωτική συμπεριφορά τείνει να εξισορροπείται στη διάρκεια του έτους.
Την ίδια ώρα, αυξάνεται και η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση εκτός της θερινής περιόδου, η οποία σταδιακά συγκλίνει με τα επίπεδα που παραδοσιακά καταγράφονταν μόνο κατά το τρίτο τρίμηνο. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι η ενίσχυση των τουριστικών εσόδων εκτός καλοκαιριού δεν οφείλεται σε μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών, αλλά κυρίως στον αυξημένο αριθμό ταξιδιωτών και στην υψηλότερη δαπάνη ανά διανυκτέρευση.
Οι εισπράξεις
Η μεταβολή αυτή αποτυπώνεται και στην κατανομή των τουριστικών εισπράξεων. Μετά το 2022 αυξάνεται αισθητά το ποσοστό των εσόδων που πραγματοποιείται εκτός του τρίτου τριμήνου τόσο από επισκέπτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και από ταξιδιώτες τρίτων χωρών. Το 2025 το μερίδιο αυτό διαμορφώθηκε περίπου στο 46% για τις αγορές της ΕΕ και σχεδόν στο 50% για τις χώρες εκτός ΕΕ, καταγράφοντας τα υψηλότερα επίπεδα της εξεταζόμενης περιόδου.
Η ανάλυση δείχνει επίσης ότι οι επισκέπτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζουν διαχρονικά μικρότερη εποχικότητα σε σχέση με τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες. Κατά την περίοδο 2011-2019, το ποσοστό των τουριστικών εισπράξεων που πραγματοποιούνταν εκτός τρίτου τριμήνου κυμαινόταν μεταξύ 36%-40% για τις χώρες της ΕΕ και 41%-45% για τις αγορές εκτός ΕΕ. Αν και η πανδημία προκάλεσε προσωρινή υποχώρηση των ποσοστών το 2020 και το 2021, η ανοδική τάση επανήλθε τα επόμενα χρόνια, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο των μακρινών αγορών στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: η πρόσφατη ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού δεν αποτυπώνεται μόνο στη συνεχή αύξηση των αφίξεων και των συνολικών εισπράξεων, αλλά συνοδεύεται και από μια σταδιακή χρονική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας πέρα από τους μήνες αιχμής. Η μεγαλύτερη διασπορά των ταξιδιών μέσα στο έτος, η αύξηση των εισπράξεων εκτός καλοκαιριού και η ισχυρότερη συμβολή των αγορών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης συνθέτουν, σύμφωνα με την έκθεση, μια εικόνα σταδιακής αλλά σταθερής μείωσης της εποχικότητας του ελληνικού τουρισμού.
