Ο μεγαλύτερος επιχειρηματικός όμιλος της Ινδίας, που ήδη δυσκολευόταν να αναστρέψει την πορεία των υψηλού προφίλ δραστηριοτήτων του, να αποκρούσει τις πιέσεις για εισαγωγή της εταιρείας συμμετοχών του στο χρηματιστήριο και να επουλώσει μια δημόσια και επιζήμια εμφύλια ρήξη στην αίθουσα συνεδριάσεων, η Tata Sons, πρέπει να βρει νέο ηγέτη.
Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Ναταρατζάν Τσαντρασεκαράν (Natarajan Chandrasekaran) την Τετάρτη ότι θα αποχωρήσει τον Φεβρουάριο από τη διοίκηση του ομίλου των 280 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που εκτείνεται από ρούχα έως Range Rover, σηματοδότησε μια νίκη για τον οικογενειακό διάδοχο Νοέλ Τάτα (Noel Tata), τον 69χρονο επικεφαλής των φιλανθρωπικών καταπιστευμάτων που ελέγχουν τον όμιλο.
Ο μεγαλύτερος εργοδότης της Ινδίας
Οι Financial Times θυμίζουν ότι οι δύο άνδρες είχαν συγκρουστεί επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες σχετικά με τη στρατηγική του ομίλου και έναν πιθανό ρόλο της επόμενης γενιάς των Tata στην επιχείρηση, με τη διαμάχη να γίνεται συχνά πρωτοσέλιδο στην Ινδία.
Προκάλεσε επίσης την παρέμβαση του Νέου Δελχί, με τους υπουργούς Εσωτερικών και Οικονομικών να συναντώνται με τον Νοέλ Τάτα και τον Ναταρατζάν Τσαντρασεκαράν για να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της σταθερότητας του ομίλου.
«Αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό η αρχή της εποχής του Νοέλ Τάτα», δήλωσε ο Saurabh Mukherjea, ιδρυτής της Marcellus Investment Managers με έδρα τη Βομβάη, η οποία κατέχει μετοχές της Trent, της εταιρείας λιανικής πώλησης ρούχων της Tata.
Ο Νοέλ Τάτα έχει περιθώριο έως τον Φεβρουάριο για να βρει έναν νέο ηγέτη που θα επιβλέπει έναν όμιλο ο οποίος παράγει χάλυβα και ενέργεια, κατέχει τις Jaguar Land Rover, Air India και τη μεγαλύτερη εταιρεία παροχής υπηρεσιών πληροφορικής της Ινδίας και απασχολεί περισσότερους από ένα εκατομμύριο ανθρώπους.
Είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης του ιδιωτικού τομέα στη χώρα.
Υποψήφιοι
Ο Τσαντρασεκαράν δεν έχει αναπληρωτή και ο όμιλος στερείται σχεδίου διαδοχής. Η πενταμελής επιτροπή επιλογής της Tata αναμένεται να συνεδριάσει σύντομα για να ξεκινήσει τη διαδικασία αντικατάστασης του χαμηλών τόνων αλλά εξαιρετικά αποφασιστικού προέδρου, γνωστού ως Τσάντρα (Chandra).
«Μπορεί να μην βρείτε έναν υποψήφιο που να μπορεί να καλύψει όλες τις διαφορετικές επιχειρηματικές δραστηριότητες στις οποίες δραστηριοποιούμαστε», δήλωσε πηγή κοντά στη διοίκηση της Tata στους FT, προσθέτοντας ότι ο υποψήφιος θα πρέπει επίσης να ενστερνιστεί την ιδέα της διατήρησης της εταιρείας συμμετοχών ως ιδιωτικής.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Tata Steel, T.V. Narendran, είναι πιθανός υποψήφιος, σύμφωνα με πηγές, αν και εξετάζονται και υποψήφιοι εκτός του ομίλου.
Σε αντίθεση με άλλους ινδικούς ομίλους που διοικούνται και ανήκουν σε οικογένειες, συμπεριλαμβανομένης της Reliance του Mukesh Ambani και της Adani Group με επικεφαλής τον Gautam Adani, η Tata Sons ελέγχεται από τα φιλανθρωπικά καταπιστεύματα Tata, που βρίσκονται στον πυρήνα του ιδρυτικού ήθους της εταιρείας και της επιθυμίας της να υπηρετεί την Ινδία.
Ενώ τα καταπιστεύματα κατέχουν πλειοψηφικό μερίδιο στην εταιρεία συμμετοχών Tata Sons, 26 από τις επιχειρήσεις της, συμπεριλαμβανομένης της εταιρείας εξωτερικής ανάθεσης υπηρεσιών πληροφορικής Tata Consultancy Services, είναι εισηγμένες.
Γιος μιας Ελβετίδας μητέρας και ετεροθαλής αδελφός του εκλιπόντος πρώην επικεφαλής της Tata, Ratan, ο Νοέλ Τάτα είναι ο κορυφαίος εκπρόσωπος της οικογένειας στην 150 ετών επιχειρηματική δραστηριότητά της.
Απέκτησε την εμπειρία του στις επιχειρήσεις λιανικής της Tata και διηύθυνε το διεθνές τμήμα της, προτού αναλάβει τα καταπιστεύματα μετά τον θάνατο του Ratan το 2024.
Η αφορμή
Ο Kavil Ramachandran, πρώην καθηγητής οικογενειακών επιχειρήσεων και επιχειρηματικότητας στο Indian School of Business, δήλωσε ότι, αν και η Tata Sons δεν ήταν κατ’ ανάγκην οικογενειακή επιχείρηση, τα μέλη «αισθάνονται περήφανα για την κληρονομιά, ότι είναι οι θεματοφύλακές της».
Βασική πηγή της έντασης μεταξύ του Τσάντρα και του Νοέλ Τάτα ήταν το αν θα έπρεπε να εισαχθεί η εταιρεία holding στο χρηματιστήριο.
Ο Τσάντρα είχε αρχικά αντιταχθεί στην εισαγωγή, αλλά όσοι γνωρίζουν τον Νοέλ Τάτα είπαν ότι θεωρούσε πως οι δηλώσεις ορισμένων μελών του διοικητικού συμβουλίου που τάσσονταν υπέρ της εισαγωγής στο χρηματιστήριο είχαν τη στήριξη του προέδρου της Tata Sons.
Η προοπτική μιας εισαγωγής στο χρηματιστήριο προέκυψε αφού η κεντρική τράπεζα της Ινδίας το 2022 κατέταξε την Tata Sons μεταξύ των μεγαλύτερων σκιωδών τραπεζών της χώρας και της ζήτησε να εισαχθεί στο χρηματιστήριο εντός τριών ετών, προκειμένου να υπάρξει διαφάνεια.
Η Tata ζήτησε από την Reserve Bank of India να επανεξετάσει την κατάταξή της, αφού μείωσε το χρέος της, και αναμένει την απόφαση.
Άνθρωποι που γνωρίζουν τον Νοέλ Τάτα είπαν ότι αντιστεκόταν στις πιέσεις για εισαγωγή στο χρηματιστήριο, υποστηρίζοντας ότι η παραμονή στην ιδιωτική ιδιοκτησία επέτρεπε μεγαλύτερη ελευθερία για μακροπρόθεσμες στρατηγικές κινήσεις. Οι επικριτές, ωστόσο, έχουν υποστηρίξει ότι η ιδιωτική ιδιοκτησία του επιτρέπει να ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο.
Ορισμένοι ενδιαφερόμενοι και παρατηρητές δήλωσαν ότι ο Νοέλ Τάτα αντιμετώπιζε μια δύσκολη μάχη για να ασκήσει επιρροή στον εκτεταμένο όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων, επειδή δεν έχει ακόμη αποκτήσει το κύρος του Ratan, ο οποίος πέθανε το 2024.
Natarajan Chandrasekaran
Οι προκλήσεις
Ο Ratan ανέβηκε στην εταιρική ιεραρχία του ομίλου για να ηγηθεί της Tata Sons και στη συνέχεια των Tata Trusts, διορίζοντας στην πορεία πολλούς από τους επικεφαλής των επιχειρήσεων του ομίλου.
«Υπήρχε μια ιεραρχία διοίκησης όταν ήταν εκεί ο [Ratan], κάτι που βλέπεις σε οικογενειακές επιχειρήσεις στην Ινδία», δήλωσε ο επικεφαλής ενός στενού επιχειρηματικού συμμάχου.
«Ο Νοέλ πιστεύει ότι την έχει κληρονομήσει, αλλά δεν το πιστεύουν πολλοί άλλοι γύρω του.»
Η αποχώρηση του Τσάντρα έρχεται καθώς η Tata βρίσκεται στη μέση αρκετών σημαντικών εγχειρημάτων.
Σε αυτά περιλαμβάνεται η ανανέωση του στόλου της Air India ύψους 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία κατέγραψε ζημίες σχεδόν 3 δισ. κατά το τελευταίο οικονομικό έτος, η στροφή της Tata Consultancy Services προς την τεχνητή νοημοσύνη και ένα εργοστάσιο ημιαγωγών ύψους 11 δισ. σε συνεργασία με την ταϊβανέζικη Powerchip Semiconductor Manufacturing Company.
Τον Φεβρουάριο ο Νοέλ Τάτα είχε ρωτήσει τον Τσάντρα πώς χρηματοδοτούνταν αυτά τα έργα, καθώς οι κανόνες της κεντρικής τράπεζας εμποδίζουν τη holding εταιρεία να αντλεί χρέος, εάν θέλει να παραμείνει ιδιωτική.
Ανησυχούσε επίσης για την έλλειψη σαφούς μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τον όμιλο, δήλωσε η πηγή που βρίσκεται κοντά στη διοίκηση.
Ενώ ο Τσάντρα δεν κατονόμασε τον Νοέλ Τάτα στην ανακοίνωση της αποχώρησής του, είπε ότι η πρόταση για την παροχή τρίτης πενταετούς θητείας σε εκείνον δεν εγκρίθηκε επειδή ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου «δεν την υποστήριξε».
Πηγή κοντά στον Τσάντρα είπε ότι εκείνος σκεφτόταν να παραιτηθεί «εδώ και κάποιο διάστημα», δεδομένου ότι η τριβή με τον Νοέλ Τάτα «δεν επρόκειτο να οδηγήσει πουθενά» και «υπάρχει τόση εχθρότητα, τίποτα δεν προχωρά».
Ωστόσο, δεν ήθελε να «αφήσει τον όμιλο σε ερείπια», πρόσθεσε το άτομο.
Ο επιχειρηματικός σύμμαχος του Ομίλου Tata επέκρινε τον χρόνο της αποχώρησης του Τσάντρα προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να «βλάψει το κύρος γύρω από την εταιρική διακυβέρνηση του Ομίλου Tata, καθώς μπορεί να υπάρξει αντίκτυπος στην πρόσβαση σε κεφάλαια».
Άλλοι έχουν μια πιο αισιόδοξη άποψη για τις προοπτικές του ομίλου και των εταιρειών του, οι οποίες διαθέτουν ανεξάρτητες δομές διοίκησης.
Η αναταραχή στα διοικητικά συμβούλια είχε περιορισμένο αντίκτυπο στις λειτουργίες των διαφόρων ανεξάρτητα διοικούμενων εταιρειών του Ομίλου Tata, σημείωσε ο Shriram Subramanian της εταιρείας συμβουλευτικής προς μετόχους InGovern Research Services, με έδρα τη Bengaluru.
Ο διάδοχος του Τσάνταρ πρέπει επίσης να είναι «ευθυγραμμισμένος με τα καταπιστεύματα . . . αυτό είναι κρίσιμο», πρόσθεσε.
Εμφύλιος
Αυτή δεν είναι η πρώτη ρήξη μεταξύ της Tata Sons και των Tata Trusts. Ο Ratan Tata δεν τα πήγαινε καλά με τον διάδοχό του, Cyrus Mistry. Ο Mistry εκπροσωπούσε τον μεγαλύτερο μειοψηφικό μέτοχο του ομίλου, τον Shapoorji Pallonji Group, ο οποίος κατέχει ποσοστό 18% στην Tata Sons και συνδέεται με την οικογένεια Tata.
Ο Mistry απομακρύνθηκε το 2016 και το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας αποφάνθηκε υπέρ της Tata Group πέντε χρόνια αργότερα, επιτρέποντας στον Ratan Tata και τον Τσάντρα να ηγούνται αντίστοιχα των trusts και της εταιρείας συμμετοχών.
Οι επικριτές του Νοέλ Τάτα λένε ότι προετοιμάζει τον 33χρονο γιο του Neville για να αναλάβει την προεδρία.
Άνθρωποι που βρίσκονται κοντά στον Νοέλ Τάτα το αμφισβητούν αυτό, υποστηρίζοντας ότι ο Neville είναι πολύ νέος για τον ρόλο.
Άλλοι λένε ότι αυτός είναι τελικά ο στόχος του Νόελ, πράγμα που σημαίνει ότι ο διάδοχος του Τσάντρα «θα πρέπει να συμφωνήσει με αυτό», σύμφωνα με ένα άτομο που συνεργάζεται στενά με τον όμιλο.
Ο Mukherjea της Marcellus Investments δήλωσε ότι ο Νοέλ Τάτα «τοποθετούσε τον εαυτό του στην pole position για να διοικήσει τον όμιλο σύμφωνα με το πρότυπο του αείμνηστου Ratan Tata, αυτό ερχόταν εδώ και πολύ καιρό».
Ο Mukherjea πρόσθεσε ότι ο Neville Tata είχε «προετοιμαστεί πολύ προσεκτικά. Δεν νομίζω ότι αυτοί οι άνθρωποι θα αφήσουν αυτή την ευκαιρία να πάει χαμένη».
