Ο πόλεμος στο Ιράν έχει μετατοπιστεί πλέον στο οικονομικό πεδίο. Αυτό ανακοίνωσαν με τυμπανοκρουσίες οι ΗΠΑ, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν κατάφεραν να βγάλουν την υπερδύναμη από το αδιέξοδο που έχει περιέλθει.
Αν και η στρατιωτική κλιμάκωση κάθε άλλο παρά έχει αποφευχθεί, οι ΗΠΑ στέλνουν προς το παρόν μήνυμα σε φίλους και εχθρούς ότι θέλουν να ομαλοποιηθεί η κατάσταση.
Η επιστροφή των αμερικανών διπλωματών στις πρεσβείες στη Μέση Ανατολή ή οι δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο προς τους ομολόγους του ότι οι ΗΠΑ δεν σκοπεύουν προς το παρόν να εξαπολύσουν νέα πλήγματα κατά του Ιράν δείχνουν τη διάθεση της Ουάσιγκτον να απεμπλακεί όσο γίνεται από το μέτωπο, τουλάχιστον μέχρι νεωτέρας.
Οι κυρώσεις κατά του Ιράν θα έχουν συντριπτικά αποτελέσματα για την Ισλαμική Δημοκρατία, λέει τώρα η αμερικανική κυβέρνηση που ετοιμάζεται για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου όχι με τους καλύτερους οιωνούς.
Το στρατηγικό πρόβλημα της αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν φάνηκε από την πρώτη στιγμή, καθώς ήταν σαφές ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούσαν να κερδίσουν αυτόν τον πόλεμο, υπό το πρίσμα των στόχων που οι ίδιες έθεσαν, μόνο με επιθέσεις από αέρος και σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ όλο αυτό το διάστημα, η εναλλαγή στόχων, οι απειλές και οι προσκλήσεις σε διάλογο – που διατυπωνόταν μέχρι και ταυτόχρονα -, αντανακλούσαν το έλλειμμα στρατηγικής, εάν δεν το επέτειναν.
Οι 319 αναρτήσεις για το Ιράν
Πέρα από τις επίσημες ανακοινώσεις, ή τις δηλώσεις στον Τύπο, ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν και σε αυτό το θέμα λαλίστατος μέσα από τη δική του πλατφόρμα στα κοινωνικά δίκτυα.
Σχεδόν κάθε πρωί – ώρα Ουάσιγκτον – ο Τραμπ έκανε μία καινούρια ανάρτηση για το Ιράν με την παγκόσμια κοινότητα και τους διεθνείς αναλυτές να προσπαθούν να διαγνώσουν το «σχέδιο» πίσω από τις δηλώσεις του προέδρου.
Το Al Jazeera ανέτρεξε στις αναρτήσεις του Τραμπ την περίοδο μεταξύ 28 Φεβρουαρίου και 25 Αυγούστου και διαπίστωσε ότι από τις συνολικά 4.189 δημοσιεύσεις , οι 319 αφορούσαν το Ιράν, Κατά μέσο όρο αυτό σημαίνει μία δήλωση για το Ιράν κάθε 14 ώρες, ενώ συνολικά ο αμερικανός πρόεδρος έχει κάνει αυτό το διάστημα μία ανάρτηση ανά ώρα.
Τις εβδομάδες πριν από τον πόλεμο το Ιράν εμφανίζεται περιστασιακά στις αναρτήσεις του προέδρου, αν και οι δύο πλευρές βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Τα μηνύματα συνδυάζουν απειλές και εκκλήσεις για διπλωματία, με τον Τραμπ να καλεί το Ιράν «να κάνει μια συμφωνία».
Δηλώσεις του Τραμπ κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν
Τα μπρος – πίσω των δηλώσεων
Στις 28 Φεβρουαρίου ο Τραμπ ανακοινώνει την έναρξη μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων με την κωδική ονομασία «Επική Οργή». Το βράδυ της ίδιας μέρας έκανε γνωστό ότι δολοφονήθηκε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
Τις επόμενες δύο εβδομάδες οι αναρτήσεις του Τραμπ μιλούσαν για το πόσο δίκιο είχε ο ίδιος που ξεκίνησε τις επιθέσεις. Παράλληλα απέκλειε οποιαδήποτε διευθέτηση και ζητούσε την «άνευ όρων παράδοση» του Ιράν.
Τα Στενά του Ορμούζ που θα γινόταν και το μεγαλύτερο αγκάθι για τις ΗΠΑ, δεν αναφέρθηκαν καθόλου από τον Τραμπ μέχρι τις 13 Μαρτίου.
Στις 14 Μαρτίου, δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, ο Τραμπ έγραψε: «Έχουμε ήδη καταστρέψει το 100% της στρατιωτικής ικανότητας του Ιράν».
Οι επιθέσεις της Τεχεράνης ωστόσο δεν σταμάτησαν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ στις 7 Απριλίου προχώρησε σε μία αδιανόητη δήλωση που πάγωσε τον πλανήτη:
«Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», είπε και ανακοίνωσε ένα τελικό χτύπημα στο Ιράν. Οι συνειρμοί για πυρηνική επίθεση έγιναν αναπόφευκτοι, ενώ εντάθηκαν οι επικρίσεις για την κυβέρνηση των ΗΠΑ – τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό.
Το τελικό χτύπημα δεν έγινε ποτέ. Δέκα ώρες και 26 λεπτά αργότερα, ο Τραμπ έγραψε ότι το Πακιστάν του ζήτησε να περιμένει και ότι είχε συμφωνήσει σε μία κατάπαυση πυρός δύο εβδομάδων, με την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα άνοιγε ξανά τα Στενά του Ορμούζ.
Ο αποκλεισμός των αποκλεισμένων Στενών του Ορμούζ
Στις 12 Απριλίου και αφού μία συμφωνία με την Τεχεράνη αποδεικνυόταν δύσκολη υπόθεση, ο Τραμπ ανακοίνωσε τον αποκλεισμό των αποκλεισμένων Στενών του Ορμούζ.
Αφού πέρασε ένα διάστημα που οι μεσολαβητές προσπαθούσαν να βρουν ένα κοινό τόπο συνομιλιών για τις δύο πλευρές, στις 29 Απριλίου ο Τραμπ ανέφερε ότι οι Ιρανοί τον ενημέρωσαν ότι η χώρα είναι σε «κατάσταση κατάρρευσης» και «ήθελαν να ανοίξουν τα Στενά».
Τα Στενά δεν άνοιξαν και στις 3 Μαΐου, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιχείρηση Project Freedom του πολεμικού ναυτικού για τη συνοδεία πλοίων από το πέρασμα, πριν τη διακόψει τρεις μέρες αργότερα «βάσει αιτήματος του Πακιστάν και άλλων χωρών».
Στις 18 Μαΐου, ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε ακυρώσει μια προγραμματισμένη επίθεση κατά του Ιράν κατόπιν αιτήματος των ηγετών του Κόλπου. Πέντε ημέρες αργότερα, έκανε ανάρτηση από το Οβάλ Γραφείο μετά από μια τηλεφωνική επικοινωνία με τους ηγέτες του Κόλπου, καθώς και αξιωματούχους από το Πακιστάν, την Τουρκία, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και το Μπαχρέιν, όπου συζήτησαν για την προοπτική ενός Μνημονίου Κατανόησης. Το Ισραήλ δεν συμμετείχε στην τηλεφωνική επικοινωνία. Ο Τραμπ είπε ότι είχε μιλήσει με τον Νετανιάχου ξεχωριστά.
Για τις επόμενες τέσσερις εβδομάδες, ο πόλεμος διεξαγόταν μέσω του αποκλεισμού και όχι από αέρος, με τον Τραμπ να θέτει τους νέους όρους του στις 29 Μαΐου («Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να ανοίξουν αμέσως») και αργότερα να περιγράφει το Ιράν ως «αποτυχημένο έθνος» που δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει τον δικό του στρατό.
Στις 11 Ιουνίου, ο Τραμπ υποσχέθηκε να χτυπήσει το Ιράν «πολύ σκληρά» πριν ακυρώσει την επίθεση λίγες ώρες αργότερα.
Τρεις μέρες αργότερα, στις 14 Ιουνίου, ο Τραμπ κήρυξε την ολοκλήρωση συμφωνίας με το Ιράν και είπε στα πλοία να βάλουν μπροστά τις μηχανές τους. Την ίδια ημέρα, επέκρινε μια ισραηλινή επίθεση στη Βηρυτό, λέγοντας ότι «δεν έπρεπε να είχε συμβεί».
Αυτοανακηρύχθηκε νικητής
Στις 26 Ιουνίου, ανάμεσα σε δύο αναρτήσεις σχετικά με το πόσο καλά ήταν τα ποσοστά δημοφιλίας του (σ.σ. δεν ευσταθεί ο ισχυρισμός με βάση τις δημοσκοπήσεις), ο Τραμπ είπε ότι το Ιράν είχε εκτοξεύσει τουλάχιστον τέσσερα drones σε πλοία στα Στενά του Ορμούζ, το ένα από τα οποία χτύπησε το κατάστρωμα ενός φορτηγού.
Δύο ημέρες μετά, αμερικανικά αεροσκάφη έπληξαν ιρανικά αποθέματα πυραύλων και παράκτιο ραντάρ «για παραβίαση της Συμφωνίας Κατάπαυσης του Πυρός, ΞΑΝΑ!». Ο Τραμπ ολοκλήρωσε την ανάρτησή του δηλώνοντας: «Μπορεί να έρθει ένα σημείο που δεν θα είμαστε πλέον σε θέση να είμαστε λογικοί και θα αναγκαστούμε να ολοκληρώσουμε στρατιωτικά τη δουλειά που ξεκινήσαμε με μεγάλη επιτυχία. Εάν συμβεί αυτό, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα υπάρχει πλέον!».
Στις 10 Ιουλίου, ο Τραμπ έγραψε ότι η κατάπαυση του πυρός «ΤΕΛΕΙΩΣΕ». Τρεις ημέρες αργότερα, ο αποκλεισμός επέστρεψε, σύμφωνα πάντα με τα λεγόμενά του. Στις 22 Ιουλίου, έθεσε έναν κανόνα: κάθε φορά που το Ιράν πυροβολεί ένα πλοίο στα Στενά, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέφουν «μία γέφυρα ή ένα σταθμό ηλεκτροπαραγωγής».
Στις 2 Αυγούστου, ακύρωσε μια άλλη προγραμματισμένη επίθεση, αυτή τη φορά κατόπιν αιτήματος του Ιράν, όπως είπε, και άλλων περιφερειακών χωρών που δεν κατονόμασε.
Λίγες μέρες αργότερα, στις 10 Αυγούστου, ο αμερικανός πρόεδρος δημοσίευσε έναν σύνδεσμο προς ένα άρθρο με τίτλο: «Ο Ντόναλντ Τραμπ κέρδισε τον πόλεμο του Ιράν».
Στις 12 Αυγούστου έγραψε ότι οι ΗΠΑ έχουν τον απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και σκέφτονται να το «κρατήσουν». Ακολούθησαν αναρτήσεις που έδειχναν το Ορμούζ ως αμερικανικό έδαφος και στις 19 Αυγούστου ανακοίνωσε την «πιο συντριπτική οικονομική επιχείρηση που έχει αναληφθεί ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας».
Μέχρι στιγμής τα Στενά του Ορμουζ παραμένουν αποκλεισμένα από το Ιράν που υποστηρίζει ότι είναι πολύ κοντά σε συμφωνία με το Ομάν για τη διαχείρισή τους.
