Νέα πίεση στην ήδη «τεντωμένη» παγκόσμια αγορά ντίζελ απειλεί να προκαλέσει η έναρξη της περιόδου σποράς στη Βραζιλία, καθώς μία από τις μεγαλύτερες αγροτικές οικονομίες του πλανήτη ετοιμάζεται να αυξήσει κατακόρυφα την κατανάλωση καυσίμων για τρακτέρ και φορτηγά.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η συγκυρία είναι ιδιαίτερα δύσκολη: ο πόλεμος στο Ιράν έχει διαταράξει τις διεθνείς ενεργειακές αγορές, οι ρωσικές εξαγωγές ντίζελ έχουν περιοριστεί, ενώ η Βραζιλία στρέφεται ξανά στις ΗΠΑ για να καλύψει τις ανάγκες της. Το πρόβλημα είναι ότι και τα αμερικανικά αποθέματα βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Η εξέλιξη αποκτά παγκόσμια σημασία, καθώς η Βραζιλία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σειράς βασικών αγροτικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων σόγια, βαμβάκι, καφές, ζάχαρη και χυμός πορτοκαλιού. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους για τους Βραζιλιάνους παραγωγούς μπορεί, επομένως, να μεταφερθεί ευρύτερα στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες τροφίμων.
Η ζήτηση εκτοξεύεται
Η Βραζιλία είναι ήδη ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας ντίζελ στον κόσμο μετά την Αυστραλία. Τώρα, η έναρξη της σποράς σόγιας και βαμβακιού συμπίπτει με τις πωλήσεις της χειμερινής συγκομιδής καλαμποκιού, δημιουργώντας μία από τις περιόδους υψηλότερης κατανάλωσης καυσίμων μέσα στο έτος.
Η εποχική αυτή σύμπτωση αυξάνει τη ζήτηση για ντίζελ κατά σχεδόν 200.000 βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τις περιόδους χαμηλής κατανάλωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε τρία από τα τελευταία τέσσερα χρόνια οι εισαγωγές ντίζελ και gasoil της Βραζιλίας κορυφώθηκαν κάθε Σεπτέμβριο.
Οι αγρότες βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με τις υψηλότερες εποχικές τιμές ντίζελ των τελευταίων τεσσάρων ετών.
«Ό,τι κάνουμε εμείς οι αγρότες συνδέεται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο με το ντίζελ και το κόστος κατατρώει τα περιθώριά μας», αναφέρει χαρακτηριστικά ο παραγωγός Irineu Orth, ο οποίος ετοιμάζεται να σπείρει περίπου 22.000 acres.
Ιράν και Ρωσία πιέζουν την αγορά
Η νέα αύξηση της ζήτησης έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία η προσφορά έχει ήδη δεχθεί ισχυρά πλήγματα.
Ο πόλεμος στο Ιράν αναστάτωσε τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Παρότι ποσότητες αργού πετρελαίου περνούν πλέον από τα Στενά του Ορμούζ, οι μεταφορές διυλισμένων προϊόντων, όπως το ντίζελ, έχουν περιοριστεί σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Την ίδια ώρα, η Ρωσία, ένας από τους σημαντικότερους προμηθευτές ντίζελ παγκοσμίως, απαγόρευσε τις εξαγωγές μετά τα ουκρανικά πλήγματα σε διυλιστήρια, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την προσφορά.
Η εξέλιξη αυτή έχει αλλάξει εκ νέου τις εμπορικές ροές. Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, το ρωσικό ντίζελ που αποκλείστηκε από την ευρωπαϊκή αγορά άρχισε να κατευθύνεται προς την Τουρκία, τη Βραζιλία και αφρικανικές χώρες.
Τον Ιούλιο του 2026, όμως, όταν η Ρωσία απαγόρευσε τις εξαγωγές, η Βραζιλία αγόρασε τη μεγαλύτερη ποσότητα αμερικανικού ντίζελ των τελευταίων σχεδόν τεσσάρων ετών, ενώ οι εισαγωγές της από τη Ρωσία μειώθηκαν περισσότερο από 50% σε σύγκριση με τον Μάιο.
Το πρόβλημα των ΗΠΑ
Η αυξανόμενη εξάρτηση της Βραζιλίας από τις ΗΠΑ δημιουργεί, όμως, ένα νέο πρόβλημα. Τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη με ρυθμούς που είχαν να καταγραφούν από την περίοδο πριν από την πανδημία, ενώ η παραγωγή ντίζελ βρίσκεται αισθητά υψηλότερα από τον εποχικό μέσο όρο.
Τα περιθώρια κέρδους από την παραγωγή ντίζελ κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά και οι αμερικανικές εξαγωγές σημείωσαν νέο εβδομαδιαίο ρεκόρ στις αρχές Αυγούστου.
Παρά την αυξημένη παραγωγή, όμως, τα αποθέματα των ΗΠΑ έχουν υποχωρήσει στα χαμηλότερα εποχικά επίπεδα που έχουν καταγραφεί ποτέ, λίγες μόλις εβδομάδες πριν αρχίσει και η αμερικανική περίοδος συγκομιδής. Παράλληλα, οι εταιρείες θέρμανσης αρχίζουν να δημιουργούν αποθέματα πετρελαίου θέρμανσης, το οποίο είναι ουσιαστικά εναλλάξιμο με το ντίζελ.
Έτσι, δεν υπάρχει κάποιος προφανής τρόπος να αυξηθεί θεαματικά η προσφορά.
«Στην κόψη του ξυραφιού»
Προς το παρόν, το Bloomberg εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά μπορεί να περάσει το φθινόπωρο χωρίς να φθάσει σε πραγματική κρίση, με ουρές στα πρατήρια και αναγκαστική καταστροφή της ζήτησης.
Το περιθώριο ασφαλείας, ωστόσο, είναι εξαιρετικά περιορισμένο.
«Βρισκόμαστε κατά κάποιον τρόπο στην κόψη του ξυραφιού όσον αφορά την ισορροπία», προειδοποιεί η Susan Bell της Rystad Energy, σημειώνοντας ότι θα αρκούσε μια απρογραμμάτιστη διακοπή λειτουργίας σε ένα μεγάλο αμερικανικό διυλιστήριο για να επιδεινωθεί απότομα η κατάσταση.
Και η πίεση δεν αναμένεται να εξαφανιστεί γρήγορα. Η περίοδος σποράς στη Βραζιλία συνεχίζεται έως τον Δεκέμβριο, ενώ η παγκόσμια ζήτηση για ντίζελ και gasoil τείνει να κορυφώνεται τον Οκτώβριο.
Η παγκόσμια αγορά καυσίμων εισέρχεται έτσι στους επόμενους μήνες με ελάχιστα περιθώρια για νέες αναταράξεις: η ζήτηση ανεβαίνει, τα αμερικανικά αποθέματα βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και οι δύο σημαντικές πηγές προσφοράς, Ρωσία και Μέση Ανατολή, παραμένουν αντιμέτωπες με σοβαρές διαταραχές.
