120 δόσεις: Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση – Οι προϋποθέσεις [Μέρος 2ο]

Είδαμε στο προηγούμενο σημείωμα μας τα όσα αφορούν την  εξαγγελία για την επέκταση του μέτρου στις 120 δόσεις και την ένταξη και τον ληξιπρόθεσμων έως 31.12.2024 καθώς και ποιες οφειλές εντάσσονται στην ρύθμιση και Ποιες οφειλές εξαιρούνται,  βάσει της εγκυκλίου  Ε.2060/2026 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Στο σημερινό σημείωμα μας θα δούμε τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί ο οφειλέτης, το ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση, την διαδικασία υποβολής της αίτησης και τα οφέλη από την υπαγωγή στη ρύθμιση, τα οφέλη από την ένταξη στην ρύθμιση καθώς και τα δικαιώματα που διατηρεί η διοίκηση

Προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί ο οφειλέτης

Η ένταξη δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα χαρακτηριστικά των χρεών. Ο αιτών πρέπει να πληροί σωρευτικά και συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Πρώτον, δεν πρέπει να έχει άλλες ληξιπρόθεσμες οφειλές που παραμένουν αρρύθμιστες. Εναλλακτικά, οι υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν μπορούν να υπαχθούν στη νέα ρύθμιση πρέπει να τακτοποιηθούν νόμιμα, με εξόφληση, αναστολή ή άλλη επιτρεπόμενη ρύθμιση, μέσα σε έναν μήνα από την ένταξη.

Δεύτερον, πρέπει να έχουν υποβληθεί όλες οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών, για τις οποίες η προθεσμία υποβολής είχε λήξει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.

Τρίτον, ο αιτών δεν πρέπει να έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Οι παραπάνω όροι πρέπει να εξετάζονται πριν από την αίτηση, διότι η μη πλήρωσή τους μπορεί να εμποδίσει την υπαγωγή ή να οδηγήσει σε απώλεια της ρύθμισης.

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση

Δικαίωμα υπαγωγής έχουν περισσότερες κατηγορίες προσώπων, υπό τους ίδιους βασικούς όρους και προϋποθέσεις.

Συγκεκριμένα, αίτηση μπορεί να υποβάλει:

• Ο πρωτοφειλέτης, είτε είναι φυσικό πρόσωπο είτε νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα.
• Πρόσωπο που ευθύνεται μαζί με τον πρωτοφειλέτη, στο μέτρο της ευθύνης του.
• Κληρονόμος αποβιώσαντος οφειλέτη, ανάλογα με το ποσοστό της κληρονομικής του μερίδας.
• Σύζυγος ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, για τον φόρο που του αναλογεί από κοινή δήλωση φορολογίας εισοδήματος.

Η ίδια λογική εφαρμόζεται και σε άλλους φόρους ή τέλη που προκύπτουν από κοινή δήλωση, όπου η ευθύνη καταβολής επιμερίζεται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

Η δυνατότητα αυτή είναι σημαντική, επειδή επιτρέπει την υπαγωγή όχι μόνο του αρχικού οφειλέτη αλλά και των προσώπων που έχουν νόμιμη υποχρέωση καταβολής συγκεκριμένου μέρους της οφειλής.

Διαδικασία υποβολής της αίτησης

Η αίτηση υπαγωγής υποβάλλεται έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026, μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE.

Η διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει ο ενδιαφερόμενος είναι:

myAADE → Ο Λογαριασμός μου → Ρυθμίσεις Οφειλών → Αίτηση Ρύθμισης Οφειλών ν. 5313/2026.

Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η ψηφιακή υποστήριξη, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί μέσω της εφαρμογής «Τα αιτήματά μου», στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ που είναι υπεύθυνη για την είσπραξη της οφειλής.

Ανάλογη διαδικασία μέσω της εφαρμογής «Τα αιτήματά μου» προβλέπεται όταν την αίτηση υποβάλλει πρόσωπο διαφορετικό από εκείνο στον ΑΦΜ του οποίου έχουν βεβαιωθεί οι οφειλές, αλλά το πρόσωπο αυτό έχει νόμιμη ευθύνη καταβολής τους. Ειδική διαδικασία προβλέπεται και για οφειλές υπέρ αλλοδαπού Δημοσίου.

Η αίτηση επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 1599/1986. Συνεπώς, τα στοιχεία που δηλώνονται πρέπει να είναι ακριβή και να ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση του οφειλέτη.

Καταβολή της πρώτης δόσης

Η υποβολή της αίτησης από μόνη της δεν αρκεί για να ενεργοποιηθεί η ρύθμιση. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η καταβολή της πρώτης δόσης μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα των επόμενων μηνών, σύμφωνα με τον χρόνο υπαγωγής.

Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ποσά που προκύπτουν από συμψηφισμούς, παρακρατήσεις κατά τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής και πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης μπορούν να συνυπολογιστούν για την κάλυψη της πρώτης δόσης, εφόσον εισπραχθούν μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία και δεν πιστώνονται διαφορετικά βάσει της νομοθεσίας.

Εάν ο οφειλέτης δεν καταβάλει την πρώτη δόση εγκαίρως, μπορεί να υποβάλει νέα αίτηση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Ωστόσο, η δυνατότητα νέας αίτησης δεν σημαίνει ότι μπορεί να επανεντάξει οποιαδήποτε οφειλή. Οφειλές που εντάχθηκαν στη συγκεκριμένη ρύθμιση και στη συνέχεια απωλέσθηκαν δεν μπορούν να υπαχθούν εκ νέου σε αυτήν, εφόσον η απώλεια συνέβη μέχρι τη λήξη της προθεσμίας υπαγωγής.

Αρμόδιος για τη χορήγηση, την παρακολούθηση και την απώλεια της ρύθμισης είναι ο προϊστάμενος της υπηρεσίας που είναι αρμόδια για την είσπραξη της οφειλής. Η απώλεια μπορεί να διαπιστώνεται και κεντρικά μέσω των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ.

 Τα οφέλη από την υπαγωγή στη ρύθμιση

Η εμπρόθεσμη καταβολή της πρώτης δόσης ενεργοποιεί τα προβλεπόμενα ευεργετήματα της ρύθμισης, εφόσον εξακολουθούν να τηρούνται οι νόμιμοι όροι.

Τα βασικά οφέλη είναι τα εξής:

Χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας. Ο οφειλέτης μπορεί να λάβει αποδεικτικό ενημερότητας, σύμφωνα με το άρθρο 12 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και τις ειδικότερες προϋποθέσεις του.

Αναστολή ποινικής δίωξης. Για το προβλεπόμενο αδίκημα μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο, αναστέλλεται η ποινική δίωξη για όσο διάστημα διαρκεί η ρύθμιση. Σε περίπτωση ολοσχερούς εξόφλησης, το αξιόποινο εξαλείφεται, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες.

Αναστολή αναγκαστικών μέτρων. Αναστέλλεται η λήψη αναγκαστικών μέτρων και η συνέχιση διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης επί απαιτήσεων, κινητών και ακινήτων, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διατάξεων.

Δυνατότητα αποδέσμευσης μελλοντικών απαιτήσεων από κατασχέσεις εις χείρας τρίτων. Το συγκεκριμένο ευεργέτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που αντιμετωπίζουν κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών ή απαιτήσεων στα χέρια τρίτων.

Η αποδέσμευση, ωστόσο, δεν είναι αυτόματη και απεριόριστη. Απαιτείται να έχει εξοφληθεί τουλάχιστον η πρώτη δόση και η κατάσχεση να αφορά αποκλειστικά οφειλές που έχουν ενταχθεί στη συγκεκριμένη ρύθμιση, χωρίς να περιλαμβάνει άλλα χρέη που δεν υπάγονται σε αυτή.

Κρίσιμο σημείο είναι η γνωστοποίηση της απόφασης αποδέσμευσης στον τρίτο, για παράδειγμα στην τράπεζα. Από τη γνωστοποίηση αυτή αποδεσμεύονται, σύμφωνα με τους κανόνες, οι μελλοντικές απαιτήσεις που γεννώνται στη συνέχεια. Ποσά που αφορούν απαιτήσεις οι οποίες είχαν ήδη γεννηθεί πριν από τη γνωστοποίηση αποδίδονται στο Δημόσιο.

Τα ποσά που έχουν ήδη αποδοθεί στο Δημόσιο δεν επιστρέφονται, αλλά μπορούν να πιστωθούν έναντι δόσεων της ρύθμισης, εφόσον συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Σε περίπτωση απώλειας της ρύθμισης, η αποδέσμευση ανακαλείται και οι κατασχέσεις αναπτύσσουν εκ νέου τις νόμιμες συνέπειές τους ως προς τις σχετικές μελλοντικές απαιτήσεις.

Τα δικαιώματα που διατηρεί το Δημόσιο

Η υπαγωγή στη ρύθμιση δεν καταργεί όλα τα δικαιώματα της Φορολογικής Διοίκησης.

Ακόμη και όταν ο οφειλέτης εξυπηρετεί κανονικά τις δόσεις του, το Δημόσιο διατηρεί το δικαίωμα:

• Να εγγράφει υποθήκες σε περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη, συνυπόχρεων προσώπων ή εγγυητών, όταν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη.
• Να μη χορηγεί αποδεικτικό ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος, εφόσον δεν πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις διασφάλισης της οφειλής.
• Να συμψηφίζει χρηματικές απαιτήσεις του οφειλέτη κατά του Δημοσίου, μέχρι του ύψους των οφειλών του.

Επομένως, η ρύθμιση παρέχει σημαντικές διευκολύνσεις, αλλά δεν συνεπάγεται πλήρη απαλλαγή του οφειλέτη από τα μέτρα διασφάλισης ή είσπραξης που επιτρέπονται από τον νόμο.

Ο Απόστολος Αλωνιάτης είναι οικονομολόγος – φοροτεχνικός, Α’ Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών & Φορολογικών Μελετών (Ι.Ο.ΦΟ.Μ), Σύμβουλος Διοίκησης της ENTERSOFTONE και συγγραφέας.