«Στα λόγια, “αξιοποιήσαμε κάθε ευρώ”. Στην πράξη, η κυβέρνηση ανοίγει τον δρόμο να πληρωθούν με εθνικούς πόρους έργα του Ταμείου Ανάκαμψης. Και όχι μόνο έργα που απεντάσσονται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Η νέα ρύθμιση περιλαμβάνει και έργα για τα οποία έχει δοθεί το «πράσινο φως” του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την υπογραφή σύμβασης. Πριν μάθουμε ποια είναι, πόσο θα κοστίσουν και γιατί πρέπει να χρηματοδοτηθούν από τα χρήματα των φορολογουμένων».
Τα παραπάνω τονίζει σε δήλωσή της η Υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού της ΕΛ.Α.Σ. και Συντονίστρια του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΙΝΑΤ, Ευγενία Φωτονιάτα, με αφορμή την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2025 που συγκεντρώνει ευρήματα τα οποία θέτουν υπό αμφισβήτηση την επάρκεια των μηχανισμών διαχείρισης του δημόσιου χρήματος.
Η κα Φωτονιάτα προσθέτει ακόμη ότι «Δεν πρόκειται για τεχνική λεπτομέρεια. Πρόκειται για το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό και τι θα μείνει για την ανάπτυξη της χώρας. Γιατί όταν ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα έργα διεκδικούν πόρους από τον εθνικό προϋπολογισμό, η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει ποιο είναι το κόστος και ποιο το όφελος.
»Η κυβερνητική αυτή επιλογή περιλαμβάνεται στο άρθρο 18 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Ενίσχυση των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων, ρυθμίσεις για τις δομές και τους φορείς διαχείρισής τους και λοιπές διατάξεις», που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 2 Νοεμβρίου 2026, με καταληκτική ημερομηνία τη 16η Νοεμβρίου 2026. Τον Απρίλιο, ο ν. 5294/2026 προέβλεπε τη δυνατότητα κάλυψης από εθνικούς πόρους οικονομικών υποχρεώσεων που είχαν ήδη αναληφθεί για έργα τα οποία απεντάσσονται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Επτά μήνες μετά, η κυβέρνηση διευρύνει το πεδίο. Προσθέτει περιπτώσεις έργων των οποίων περιορίζεται το οικονομικό ή φυσικό αντικείμενο, αλλά και σχέδια συμβάσεων για τα οποία το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει κρίνει ότι δεν εμποδίζεται η υπογραφή τους».
Ερωτήματα
Η Υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού της ΕΛ.Α.Σ. υπογραμμίζει πως «το “πράσινο φως” για την υπογραφή μιας σύμβασης δεν είναι λευκή επιταγή για τη χρηματοδότησή της από τους επόμενους κρατικούς προϋπολογισμούς. Και δεν απαντά από μόνο του στο βασικό ερώτημα. Για ποιες περιπτώσεις το Δημόσιο έχει ήδη αναλάβει δεσμευτικές υποχρεώσεις και για ποιες η κυβέρνηση προτείνει νέα χρηματοδοτική επιλογή; Η διάκριση αυτή πρέπει να γίνει δημόσια, με στοιχεία, όχι με υπεκφυγές».
Καλεί, τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκη, να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήματα.
Συγκεκριμένα, αναφέρει: «Ο κ. Μητσοτάκης και ο κ. Πιερρακάκης οφείλουν συγκεκριμένες απαντήσεις:
• Πόσα έργα, πόσα χρήματα; Ποια είναι η συνολική δυνητική επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού και σε ποια έτη θα κατανεμηθεί;
• Ποιες είναι οι πραγματικές δεσμεύσεις του Δημοσίου; Σε ποιες περιπτώσεις υπάρχουν ήδη νομικές υποχρεώσεις και σε ποιες ζητείται να δοθεί νέα χρηματοδότηση;
• Ποιοι ωφελούνται; Ποιοι είναι οι ανάδοχοι, ποιες εταιρείες θα λάβουν εθνικούς πόρους και με ποια ποσά;
• Ποιος αποφασίζει τι προηγείται; Με ποια κριτήρια θα επιλεγούν τα έργα και ποιες νέες δημόσιες επενδύσεις κινδυνεύουν να στερηθούν πόρους;
• Θα πληρώνουμε το 2030 τεχνολογία του 2024; Έχει ελεγχθεί αν τα έργα πληροφορικής και ψηφιακών υποδομών παραμένουν τεχνολογικά επίκαιρα και κοινωνικά χρήσιμα;
Η κυβέρνηση οφείλει απαντήσεις στους Έλληνες φορολογούμενους. Όχι μόνο για το πού θα πάνε τα χρήματα και ποιοι θα τα εισπράξουν, αλλά, κυρίως, για το τι θα κερδίσει από αυτά η ελληνική οικονομία και η κοινωνία. Κάθε ευρώ που θα δεσμευθεί χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση για έργα του Ταμείου Ανάκαμψης είναι ένα ευρώ που δεν θα μπορεί να διατεθεί σε άλλες προτεραιότητες της επόμενης πενταετίας. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης δεν είναι λευκή επιταγή. Είναι δημόσιο χρήμα για νέες επενδύσεις, καλύτερες δουλειές και ανάπτυξη που να φτάνει στην κοινωνία – όχι ένας λογαριασμός χωρίς ονόματα, ποσά και εξηγήσεις».
