Τον κώδωνα του κινδύνου για την ταχέως εντεινόμενη πίεση από τις εισαγωγές στην ευρωπαϊκή βιομηχανία για τη μεταποίηση φρούτων, λαχανικών και ντομάτας κρούουν οι ενώσεις PROFEL (Ευρωπαϊκή Ένωση Διατηρημένων Φρούτων και Λαχανικών), Tomato Europe (βιομηχανία μεταποίησης ντομάτας)και AETMD (Ευρωπαϊκή Ένωση Μεταποιητών γλυκού καλαμποκιού), οι οποίες σύμφωνα με την Ένωση Κονσερβοποιοών Ελλάδος (ΕΚΕ) ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες της και να προβεί σε άμεσες και αποφασιστικές ενέργειες.
Όπως αναφέρει η Ένωση Κονσερβοποιών Ελλάδος (ΕΚΕ), ένας αυξανόμενος όγκος προϊόντων από τρίτες χώρες εισέρχεται στην αγορά της ΕΕ υπό συνθήκες που αποτυγχάνουν να διασφαλίσουν τον θεμιτό ανταγωνισμό και δεν εγγυώνται ισοδύναμο επίπεδο προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Εισαγωγές που – όπως αναφέρεται – δεν υπόκεινται στις αυστηρές απαιτήσεις της ΕΕ σχετικά με τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, την ασφάλεια των τροφίμων, καθώς και τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα, υπονομεύουν την ακεραιότητα της Ενιαίας Αγοράς και απειλούν την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης.
Οι εισαγωγές κατεψυγμένων φρούτων και λαχανικών από την Κίνα και την Αίγυπτο έχουν σημειώσει δραματική αύξηση τα τελευταία χρόνια
Όπως εξηγούν, οι Ευρωπαίοι παραγωγοί τηρούν τα αυστηρότερα πρότυπα παγκοσμίως, τα οποία καλύπτουν την ιχνηλασιμότητα, την ασφάλεια των τροφίμων, τα όρια φυτοφαρμάκων, τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς και την προστασία της εργασίας. Ωστόσο, «αντιμετωπίζουν αυξανόμενο ανταγωνισμό από εισαγωγές τρίτων χωρών που συχνά παρακάμπτουν αυτές τις αυστηρές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα σημαντικά χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Αυτή η ανισότητα όχι μόνο θέτει σε κίνδυνο την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων αλλά κινδυνεύει επίσης να υπονομεύσει τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ στην παραγωγή τροφίμων».
Δραματική αύξηση των εισαγωγών
Πρόσφατα εμπορικά δεδομένα της Eurostat υπογραμμίζουν τη σοβαρότητα της κατάστασης, με τις Ενώσεις να επισημαίνουν ότι «οι εισαγωγές κατεψυγμένων φρούτων και λαχανικών από την Κίνα και την Αίγυπτο, για παράδειγμα, έχουν σημειώσει δραματική αύξηση τα τελευταία χρόνια, αντιπροσωπεύοντας πλέον σημαντικό μερίδιο των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ. Αυτές οι τάσεις δεν είναι μεμονωμένες· αντανακλούν ένα ευρύτερο μοτίβο αυξανόμενων εισαγωγών από χώρες με λιγότερο αυστηρά κανονιστικά πλαίσια».
Τα παράγωγα ντομάτας που εισάγονται από την Αίγυπτο καταδεικνύουν τις επίμονες δομικές αδυναμίες στους ελέγχους εισαγωγών της ΕΕ. Επανειλημμένοι συνοριακοί έλεγχοι έχουν εντοπίσει σοβαρές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων της ΕΕ, εγκυμονώντας πιθανούς κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών. Οι ανησυχίες αυτές επιτείνονται περαιτέρω από το γεγονός ότι η Αίγυπτος δεν υποχρεούται να συμμορφωθεί με τους κανόνες έγκρισης φυτοφαρμάκων της ΕΕ, τις γεωργικές πρακτικές ή τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα. Ταυτόχρονα, η περιορισμένη διαφάνεια της αλυσίδας εφοδιασμού εγείρει σοβαρά ερωτήματα όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας.
Τι ζητά η ευρωπαϊκή βιομηχανία
Ως απάντηση, οι ενώσεις παροτρύνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει άμεση δράση:
- Ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων: Πρέπει να εφαρμοστούν αυστηροί έλεγχοι για να διασφαλιστεί ότι όλες οι εισαγωγές συμμορφώνονται με τα πρότυπα της ΕΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Αυτό το βήμα είναι κρίσιμο για την προστασία τόσο των καταναλωτών όσο και των παραγωγών της ΕΕ από το περιβαλλοντικό και κοινωνικό ντάμπινγκ(dumping).
- Προτεραιότητα σε βιώσιμα και δίκαια προϊόντα στις δημόσιες συμβάσεις: Οι πολιτικές δημοσίων συμβάσεων θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με το Όραμα για τη Γεωργία και τα Τρόφιμα, δίνοντας προτίμηση στα διατηρημένα φρούτα και λαχανικά που προασπίζονται τις ευρωπαϊκές αξίες της ποιότητας, της βιωσιμότητας και της δικαιοσύνης.
- Υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της ΕΕ: Απαιτείται στοχευμένη βοήθεια προκειμένου οι παραγωγοί της ΕΕ να καινοτομήσουν, να μειώσουν το κόστος και να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες αγορές, διασφαλίζοντας ότι παραμένουν ανταγωνιστικοί σε παγκόσμια κλίμακα.
- Αμοιβαιότητα των προτύπων παραγωγής στις Συμφωνίες Ελεύθερων Συναλλαγών (ΣΕΣ): Οι ΣΕΣ θα πρέπει να αποτελούν ευκαιρία για την εισαγωγή αποτελεσματικών μέτρων που θα διασφαλίζουν την αμοιβαιότητα των προτύπων παραγωγής, προστατεύοντας τις επενδύσεις των παραγωγών της ΕΕ σε αυξημένη βιωσιμότητα και ποιότητα.
