Αγορές: Οδηγός για επενδυτές στην εποχή της αβεβαιότητας

Η στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή άνοιξε για άλλη μια φορά το Κουτί της Πανδώρας στο παγκόσμιο γεωπολιτικό σκηνικό, οδηγώντας οικονομίες και αγορές σε νέα υψηλά επίπεδα αβεβαιότητας και ρίσκου. Η χάραξη ασφαλούς πορείας σε αυτή την «εποχή της αβεβαιότητας» καθίσταται δυνατή μόνο μέσω της αναζήτησης σταθερών σημείων αναφοράς στον οικονομικό και επενδυτικό ορίζοντα, αναφέρει ο Ηλίας Λεκκός, επικεφαλής οικονομικής ανάλυσης και επενδυτικής στρατηγικής στην Πειραιώς στην «Επενδυτική Στρατηγική του 2ου Τρίμηνου» της τράπεζας.

Οι περισσότερες παγκόσμιες γεωπολιτικές κρίσεις έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά βραχύβιες και μόνο τρεις στο απώτερο παρελθόν (το 1973, 1979 και 1990) οδήγησαν σε στασιμοπληθωριστικά φαινόμενα. Όσον αφορά την οικονομία των ΗΠΑ, οι επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ μετριάζονται από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ αποτελούν βασικό παραγωγό και εξαγωγέα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ταυτόχρονα πρόκειται για μια κλειστή οικονομία, με περιορισμένη εξάρτηση από το διεθνές εμπόριο. Επιπρόσθετα, το βασικό οικονομικό αφήγημα της προ-Ιράν σύρραξης παραμένει σε ισχύ.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, καθοριστικός θα είναι ο ρόλος των κεντρικών τραπεζών

Η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμούς 2%–2,5% υποστηριζόμενη από τις ευεργετικές διατάξεις του πρόσφατου «νόμου» (αναφερόμενου κατά τον Τραμπ) φορολογικού νόμου, την ευέλικτη νομισματική πολιτική, τις καταναλωτικές δαπάνες των εύπορων νοικοκυριών και τον «σχετισμό» με το AI-οικοσύστημα επενδύσεων. Συνεπώς η εξέλιξη της σύρραξης αναμένεται να επηρεάσει οριακά και μόνο την οικονομική δυναμική των ΗΠΑ.

Η Ευρωζώνη από την άλλη πλευρά παραμένει πολύ πιο ευάλωτη καθώς παρουσιάζει σημαντική εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια και ταυτόχρονα είναι μια εξαιρετικά ανοιχτή οικονομία με σημαντικό τμήμα της ανάπτυξης της να βασίζεται στο εμπόριο και τις εξαγωγές.

Επιπλέον, ακόμα και πριν την ιρανική σύρραξη, η οικονομία της Ευρωζώνης κατέγραφε υποτονικούς ρυθμούς οικονομικής δραστηριότητας τους πρώτους μήνες του 2026, με τους πρόδρομους δείκτες να αποτελούν μοναδική πηγή αισιοδοξίας για το 2ο εξάμηνο του έτους. Εάν λοιπόν η άνοδος της αβεβαιότητας και του κόστους ενέργειας έχουν ως συνέπεια την υπονόμευση των θετικών αυτών προοπτικών, τότε η πιθανότητα στασιμοπληθωριστικών φαινομένων στην Ευρωζώνη αυξάνεται σημαντικά.

Νομισματική Πολιτική

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, καθοριστικός θα είναι ο ρόλος των κεντρικών τραπεζών. Οι αντιδράσεις των δύο κεντρικών τραπεζών Fed και ΕΚΤ στις αναδυόμενες πληθωριστικές πιέσεις αναμένουμε να προσδιοριστούν από 2 βασικούς παράγοντες. Πρώτος παράγοντας είναι ο διαφορετικός βαθμός ευαισθησίας της κάθε οικονομίας στην αύξηση των τιμών ενέργειας. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η προδιάθεση και προτεραιότητες της κάθε κεντρικής τράπεζας αναφορικά με το ειδικό βάρος που αποδίδει στη στήριξη της ανάπτυξης έναντι της επίτευξης του στόχου της σταθερότητας των τιμών.

Στις ΗΠΑ ο πληθωρισμός, ακόμα και πριν τα πρόσφατα γεγονότα, είχε διαμορφωθεί στο 3% – υψηλότερα του στόχου της Fed για 2%. Ταυτόχρονα, όπως προαναφέραμε, η οικονομία παρουσιάζει θετική δυναμική, ενώ είναι σχετικά προφυλαγμένη από τις πιέσεις των τιμών ενέργειας. Θεωρητικά λοιπόν η Fed θα έπρεπε να εμφανίζει μια προδιάθεση για σύσφιξη της νομισματικής της πολιτικής.

Ωστόσο, ιστορικά η Fed έχει εκδηλώσει πολύ μεγαλύτερη ευαισθησία στην στήριξη της οικονομίας παρά στην επίτευξη του στόχου του πληθωρισμού. Συνεπώς πιστεύουμε ότι η Fed θα διατηρήσει την προδιάθεση της για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων προς το τέλος του έτους, σε συνδυασμό φυσικά με το πέρας ή τουλάχιστον την ύφεση της πολεμικής σύρραξης.

Στον αντίποδα, η ΕΚΤ, βάση των μακροοικονομικών δεδομένων (αλλά και του υποπληθωρισμού που εξακολουθεί να υφίσταται στο στόχο 2%) θα αναμενόταν να υιοθετήσει μια πιο ευέλικτη και διευκολυντική νομισματική πολιτική. Ωστόσο ιστορικά έχει καταγραφεί ένας υψηλός βαθμός ευαισθησίας της ΕΚΤ στις απρόσμενες αυξήσεις των τιμών ενέργειας. Ενδεικτικά αναφέρουμε το παράδειγμα του 2011 όπου εν μέσω παγκόσμιας και πανευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης, η ΕΚΤ αύξησε αναπάντεχα το παρεμβατικό επιτόκιο κατά 50 μ.β. (τον Απρίλιο και Ιούλιο) λόγω αύξησης των τιμών πετρελαίου που προκλήθηκε από την κατάρρευση του καθεστώτος στη Λιβύη, μόνο και μόνο για να αντιστρέψει την κίνηση αυτή το Νοέμβριο και Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Κατ’ αντιστοιχία είναι πολύ πιθανό η ΕΚΤ να αυξήσει τα παρεμβατικά επιτόκια του Ευρώ σε κάποια από τις επόμενες συνεδριάσεις έως τον Ιούλιο μόνο και μόνο για να αναγκαστεί να αντιστρέψει την κίνηση αυτή τους επόμενους 6 μήνες.

Από την (Μακρο) Οικονομία στις Αγορές

Παρά την θετική άποψη για την πορεία των ΗΠΑ, διατηρεί ουδέτερη άποψη για την πορεία των αμερικανικών μετοχών. Ένας λόγος είναι φυσικά η αυξημένη αβεβαιότητα της τρέχουσας περιόδου. Ένας δεύτερος είναι η κρίση των private credit funds, δηλαδή των επενδύσεων απευθείας δανεισμού επιχειρήσεων. Ωστόσο, η βασική επιφύλαξη εδράζεται στο γεγονός ότι τις χρονιές ενδιάμεσων εκλογών (mid-term elections στις ΗΠΑ), οι αμερικανικές μετοχές συστηματικά υποαποδίδουν έναντι των υπολοίπων ετών της εκάστοτε κυβερνητικής θητείας. Η στρατηγική μας λοιπόν συνίσταται στο να αναμένουμε μια διόρθωση των αποτιμήσεων των αμερικανικών αγορών τους επόμενους 3 με 6 μήνες και στη συνέχεια να αναθεωρήσουμε την άποψή μας επί τα βελτίω.

Σε επιμέρους τοποθετήσεις εξακολουθούμε να βλέπουμε θετικά τις μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης (small caps) καθώς και τους κλάδους των Υπηρεσιών Επικοινωνίας, των Τραπεζών, της Κοινής Ωφέλειας και της Υγείας.

Αντίθετα, ορμώμενοι από την ανάλυση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, παραμένουμε επιφυλακτικοί στις μετοχές της Ευρωζώνης καθώς πιστεύουμε ότι οι προσδοκίες για βελτίωση της κερδοφορίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων είναι πολύ πιθανόν να διαψευσθούν. Από κλαδικές επιλογές έχουμε θετική στάση για τις Υπηρεσίες Επικοινωνίας, της Κοινής Ωφέλειας, των Ακινήτων, της Τεχνολογίας και της Υγείας. Παράλληλα, και στην Ευρωζώνη πιστεύουμε ότι οι μετοχές μικρής κεφαλαιοποίησης παρουσιάζουν θετικές προοπτικές και αναμένουμε βελτίωση του μακροοικονομικού σκηνικού για να τις επανεξετάσουμε.

Συνεχίζουμε να διατηρούμε ουδέτερη άποψη για τα αμερικανικά ομόλογα καθώς αναμένουμε πληθωρισμός να μην αποκλιμακωθεί τόσο γρήγορα όσο τιμολογεί η πλειοψηφία των αναλυτών και καθώς τα ρίσκα της αύξησης του δημόσιου χρέους δεν έχουν τιμολογηθεί επαρκώς στα ομόλογα μακρινής διάρκειας. Αντίθετα διατηρούμε την ήπια θετική μας άποψη για τα κρατικά ομόλογα Ευρωζώνης καθώς αναμένουμε σε βάθος χρόνου υποχώρηση των αποδόσεών τους (και άρα άνοδο της τιμής τους). Τέλος, αναβαθμίζουμε την άποψή μας για τα ευρωπαϊκά εταιρικά ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας καθώς πιστεύουμε ότι μετά την πρόσφατη άνοδο των spreads πλέον προσφέρουν αξία, ενώ παράλληλα αναθεωρούμε αρνητικά την άποψή μας για τα εταιρικά ομόλογα χαμηλής διαβάθμισης εξαιτίας του αυξημένου περιβάλλοντος κινδύνου και της πρόθεσής μας να κρατήσουμε τη συνολική αποψή μας για τα εταιρικά ομόλογα σταθερή.

Τα Ρίσκα

Αποτελεί φυσικά κοινοτυπία να αναδείξουμε την αβεβαιότητα αναφορικά με την ένταση και τη διάρκεια της σύρραξης στον Περσικό Κόλπο ως το βασικότερο παράγοντα ρίσκου για την οικονομία και τις αγορές. Τυχόν παρατεταμένη παραμονή του πετρελαίου πάνω από το «ψυχολογικό» επίπεδο των 100$/βαρέλι θα έχει επιπτώσεις ακόμα και στις καλύτερα προφυλαγμένες οικονομίες του κόσμου, οδηγώντας σε ένα γενικευμένο «στασιμοπληθωριστικό» καθεστώς.

Ο λόγος που αγορές και επενδυτές απεύχονται το σενάριο αυτό είναι γιατί σε περιόδους στασιμοπληθωρισμού η θετική συσχέτιση ανάπτυξης και πληθωρισμού μεταβάλλεται σε αρνητική με συνέπεια οι αποτιμήσεις των δύο βασικών επενδυτικών επιλογών δηλαδή ομολόγων και μετοχών, να κινούνται ταυτόχρονα πτωτικά εξασθενώντας τα οφέλη της διασποράς επενδύσεων ακόμα και στα πιο καλά διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια.

Με βάση τα ιστορικά δεδομένα, μόνο οι τοποθετήσεις σε εμπορεύματα δύνανται να προσφέρουν κάποιου είδους αντιστάθμιση κινδύνου. Ωστόσο, η πρόσφατη εμπειρία έχει δείξει ότι ο χρυσός τα τελευταία χρόνια συμπεριφέρεται περισσότερο ως χρηματιστηριακό προϊόν με απρόβλεπτη (σε σχέση με τις ιστορικές νόρμες) συμπεριφορά και λιγότερο ως ασφαλές καταφύγιο.

Τέλος, και η απευθείας έκθεση σε πετρέλαιο είναι εξαιρετικά ριψοκίνδυνη καθώς η μεταβλητότητα της τιμής του πετρελαίου αυξάνει την πιθανότητα απότομης πτώσης της τιμής του σε περίπτωση ομαλοποίησης της ναυσιπλοΐας στην περιοχή των στενών του Ορμούζ.

Με βάση την Οικονομική Ανάλυση & Επενδυτική Στρατηγική της Πειραιώς για το β΄ τρίμηνο, οι επιμέρους συστάσεις της τράπεζας για τις επενδύσεις έχουν ως εξής:

Μετοχές

ΗΠΑ — Ουδέτερη θέση

Παρά την θετική μας άποψη για την πορεία των ΗΠΑ, διατηρούμε την ουδέτερη στάση μας λόγω αυξημένης αβεβαιότητας, κυρίως των private credit funds και ενδεχόμενων εκλογών στις ΗΠΑ. Σε κλαδικό επίπεδο προτιμούμε τους κλάδους Υπηρεσιών Επικοινωνίας, Τραπεζών, Κοινής Ωφέλειας και Υγείας. Επίσης διατηρούμε θετική στάση στις μικρές εταιρείες.

Ευρωζώνη — Ήπια Αρνητική

Διατηρούμε την ήπια αρνητική άποψη μας για την ΕΖ, καθώς οι προσδοκίες για βελτίωση της κερδοφορίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων είναι πολύ αισιόδοξες. Διατηρούμε αρνητική στάση στους κλάδους των Υπηρεσιών Επικοινωνίας, της Κοινής Ωφέλειας, των Αυτοκινήτων και της Τεχνολογίας. Μεταβαλλόμενη είναι η στάση μας για τον κλάδο των Τραπεζών από θετική σε ουδέτερη και για τον κλάδο της Υγείας από ουδέτερη σε θετική.

Ιαπωνία — Ήπια Αρνητική

Διατηρούμε την ήπια αρνητική άποψη μας για την Ιαπωνία, καθώς οι εκτιμήσεις της κερδοφορίας των εταιρειών έχουν υποχωρήσει ενώ οι αποτιμήσεις δεν είναι τόσο φθηνές σε σχέση με τις αντίστοιχες στην Ευρωζώνη.

Αναδυόμενες Αγορές — Ουδέτερη

Διατηρούμε την ουδέτερη άποψη μας. Συνεχίζουμε να προτιμούμε τις αναδυόμενες αγορές έναντι της Ευρωζώνης και της Ιαπωνίας, τόσο λόγω των αποτιμήσεων, όσο και της ανοδικής δυναμικής της κερδοφορίας. Ακόμα και μια σχετική ενδυνάμωση του δολαρίου δεν εκτιμούμε ότι θα αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο.

Ομόλογα

Κρατικά ΗΠΑ — Ουδέτερη

Διατηρούμε ουδέτερη την άποψη μας, καθώς αναμένουμε πληθωρισμός να μην αποκλιμακωθεί τόσο γρήγορα και τα ρίσκα της αύξησης του δημόσιου χρέους δεν έχουν τιμολογηθεί επαρκώς στα ομόλογα μακρινής διάρκειας. Ωστόσο συνεχίζουν να διαπραγματεύονται σε όριο διακύμανσης.

Κρατικά Ευρωζώνης — Ήπια Θετική

Διατηρούμε την ήπια θετική μας άποψη, καθώς αναμένουμε βραχυπρόθεσμα μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ, ωστόσο το περιβάλλον δεν προσαρμόζεται το 2022 προς το παρόν και παραμένουν οι επιφυλάξεις μας για την δυναμική της ανάπτυξης.

Εταιρικά Επενδυτικής Διαβάθμισης ΗΠΑ — Ουδέτερη

Διατηρούμε την ήπια αρνητική άποψη, καθώς η μεταβλητότητα, οι ανησυχίες για το private credit και οι αυξημένες εκδόσεις ομολόγων σχετίζονται με την θεματική της τεχνητής νοημοσύνης υπονομεύουν προσωρινά το θετικό momentum των spreads.

Εταιρικά Υψηλής Απόδοσης ΗΠΑ — Ήπια Αρνητική

Διατηρούμε ήπια αρνητική άποψη για τα HY των ΗΠΑ, εκτιμώντας ότι υφίστανται περαιτέρω περιθώρια διεύρυνσης εν μέσω αβεβαιότητας για τον πόλεμο και τις πολυεπίπεδες επιπτώσεις του.

Εταιρικά Επενδυτικής Διαβάθμισης ΕΖ — Ήπια Θετική

Μεταβάλλουμε την στάση μας από ουδέτερη σε ήπια θετική, καθώς εκτιμούμε ότι μετά την πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων θα υπάρξει μείωση και εξομάλυνση της κίνησης μας στα HY δεν επιθυμούμε να μεταβάλλουμε την συνολική έκθεση στα εταιρικά ομόλογα.

Εταιρικά Υψηλής Απόδοσης ΕΖ — Αρνητική

Μεταβάλλουμε την άποψη μας από ήπια αρνητική σε αρνητική, καθώς στο περιβάλλον αβεβαιότητας αναμένουμε διεύρυνση των spreads. Οι εκδότες HY είναι σε δυσμενέστερη θέση να αντιμετωπίσουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος του πολέμου στο Ιράν από τους IG.

Συνάλλαγμα

EURUSD — Ήπια Θετική

Διατηρούμε την ήπια θετική μας άποψη. Βραχυπρόθεσμα το πετρέλαιο όσο και η τιμή του φυσικού αερίου οδηγούν το νόμισμα στο 1,160. Όμως η επίπτωση της θετικής της «αποδολαριοποίησης» αναμένεται να επαναφέρει την ανοδική δυναμική. Ο 12μηνος στόχος για την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου τοποθετείται στο 1,17 με διακύμανση (1,160–1,197).

USDJPY — Αρνητική

Διατηρούμε την αρνητική μας άποψη, θεωρώντας ότι η μεταβλητότητα στην αγορά συναλλάγματος θα αυξηθεί και το γεν θα ενδυναμωθεί στο πλαίσιο ευρύτερης αδυναμίας δολαρίου. Το πετρέλαιο και η άνοδος των επιτοκίων δημιουργούν μια βραχυπρόθεσμη ανοδική πίεση στο 147–162.

EURGBP — Ουδέτερη

Καθώς το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο κινείται κοντά στο επίπεδο 0,850–0,895. Στη συνέχεια σε ορίζοντα 4–6 μηνών είναι πιθανό να επανέλθει το ευρώ προς τα 0,850–0,875.

Εμπορεύματα

Χρυσός — Ουδέτερη

Παραμένει ουδέτερη η άποψη μας, καθώς το ευμετάβλητο γεωπολιτικό περιβάλλον αναμένεται να διατηρήσει το ενδιαφέρον για τον χρυσό μεσοπρόθεσμα, με τις Κεντρικές Τράπεζες να αποτελούν δυνητικούς αγοραστές, ιδιαίτερα μετά τη διόρθωση της τιμής.

Πετρέλαιο — Ουδέτερη

Διατηρούμε την ουδέτερη άποψη μας, αναμένοντας την έκβαση του πολέμου και εξετάζοντας τις επιπτώσεις στην προσφορά, τις ενεργειακές υποδομές και τον αντίκτυπο στη ζήτηση.