Το «ζήτημα της Ταϊβάν» είναι κρίσιμο για τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, προειδοποίησε ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ τον αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε «σύγκρουση» αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, καθώς οι δύο ηγέτες εγκαινίασαν μια σύνοδο κορυφής υψηλού διακυβεύματος στο Πεκίνο.
Υπάρχει ανησυχία μεταξύ των συμμάχων των ΗΠΑ ότι ο Τραμπ ενδέχεται να μειώσει τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊπέι ή ακόμη και να αλλάξει τη διπλωματική στάση των ΗΠΑ σε «αντίθεση» προς την ανεξαρτησία της Ταϊβάν, αντί της τρέχουσας στάσης μη υποστήριξής της.
Ο Σι εξήρε επίσης την πρόοδο στις εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών και δήλωσε ότι «δεν θα υπάρξουν νικητές» σε έναν εμπορικό πόλεμο, καθώς υποδέχτηκε τον Τραμπ στην πρώτη επίσκεψη Αμερικανού προέδρου στην Κίνα τα τελευταία εννέα χρόνια.
Αφού ο κινέζος ηγέτης εντυπωσίασε τον Ντόναλντ Τραμπ με στρατιώτες που βαδίζανε σε στρατιωτικό βήμα και παιδιά που κυμάτιζαν σημαίες, κατά την υποδοχή του στο αεροδρόμιο, στη συνέχεια μιλώντας κατά τη διάρκεια μιας δίωρης διμερούς συνάντησης στην Μεγάλη Αίθουσα του Λαού την Πέμπτη, προσπάθησε να του δείξει με τον τρόπο του πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει η κυβέρνηση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας τις αξιώσεις της για την Ταϊβάν.
Στα παζάρια η Ταϊβάν
«Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι το πιο σημαντικό θέμα στις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ», δήλωσε ο Σι, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua. «Εάν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, οι δύο χώρες θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες ή ακόμη και να εμπλακούν σε σύγκρουση, ωθώντας ολόκληρη τη σχέση Κίνας-ΗΠΑ σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση.»
Ο Τραμπ παρέμεινε ασυνήθιστα σιωπηλός αμέσως μετά την προειδοποίηση, όπως έγραψε το Bloomberg. Ο αμεριοκανός πρόεδρος δεν ενημέρωσε τους δημοσιογράφους για το αποτέλεσμα, ενώ σε ανακοίνωση των ΗΠΑ λίγες ώρες αργότερα δεν έγινε καμία αναφορά στην Ταϊβάν.
Η Κίνα διεκδικεί την κυριαρχία επί της Ταϊβάν ενώ η Ταϊπέι με την ανοιχτή στήριξη των ΗΠΑ επιμένει να διατηρεί την αυτόνομη υπόστασή της. Ο ναύαρχος Σάμουελ Παπάρο, επικεφαλής της αμερικανικής Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού, προειδοποίησε ότι οι ολοένα και πιο επιθετικές στρατιωτικές ασκήσεις του Πεκίνου γύρω από την Ταϊβάν αποτελούν «πρόβα» για μελλοντική στρατιωτική δράση.
Σε απάντηση στα σχόλια του Σι, το υπουργείο Εξωτερικών της Ταϊβάν δήλωσε ότι το Πεκίνο αποτελεί «τον μοναδικό κίνδυνο για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή».
Ορισμένοι αξιωματούχοι και αναλυτές. σύμφωνα με τους Financial Times, έχουν εκφράσει φόβους ότι ο Σι θα μπορούσε να αποσπάσει παραχωρήσεις από τον Τραμπ σχετικά με την Ταϊβάν κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, σε αντάλλαγμα για βοήθεια σε άλλους τομείς, όπως η άσκηση πίεσης στο Ιράν για να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ.
Ειδικότερα, υπάρχει ανησυχία μεταξύ των συμμάχων των ΗΠΑ ότι ο Τραμπ ενδέχεται να μειώσει τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊπέι ή ακόμη και να αλλάξει τη διπλωματική στάση των ΗΠΑ σε «αντίθεση» προς την ανεξαρτησία της Ταϊβάν, αντί της τρέχουσας στάσης μη υποστήριξής της.
Η κυβέρνηση Τραμπ ενέκρινε στα τέλη του περασμένου έτους πωλήσεις όπλων προς την Ταϊβάν ύψους-ρεκόρ 11,1 δισ. δολαρίων και καταρτίζει ένα ακόμη πακέτο αξίας τουλάχιστον 14 δισ. δολαρίων. Υπό το πρίσμα των νέων εξελίξεων, ο Τραμπ θα πρέπει να εξετάσει αν ο Σι θα επιτρέψει πράγματι στην Ταϊβάν να υπονομεύσει τις ευρύτερες σχέσεις, ειδικά με τον Κινέζο ηγέτη να επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο — η δεύτερη από τις τέσσερις προγραμματισμένες συναντήσεις φέτος.
Σύμφωνα πάντως με το Bloomberg, oποιαδήποτε προσπάθεια του Ρεπουμπλικάνου ηγέτη να ακυρώσει την προγραμματισμένη πώληση όπλων αξίας 14 δισ. διολαρίων στην Ταϊπέι θα προκαλούσε πιθανώς μια αντίδραση και από τα δύο κόμματα στην Ουάσινγκτον, σε μια εποχή που ήδη αντιμετωπίζει τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για τον πόλεμο με το Ιράν. Εάν η συμφωνία εγκριθεί, ο Τραμπ θα αντιμετωπίσει την οργή του Πεκίνου.
«Θέλουμε ο Πρόεδρος Τραμπ να κατανοήσει πλήρως την εξαιρετική σημασία που έχει αυτό το ζήτημα για εμάς», δήλωσε στο Bloomberg ο Γου Σινμπό, διευθυντής του Κέντρου Αμερικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Φουδάν στη Σαγκάη, ο οποίος στο παρελθόν διετέλεσε σύμβουλος του Υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας. Ο Σι μίλησε με τόσο «έντονο και άμεσο τρόπο» για να παροτρύνει τις ΗΠΑ να σταματήσουν τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν και να δηλώσει ότι αντιτίθεται στην ανεξαρτησία του νησιού, πρόσθεσε ο Γου.
«Εποικοδομητική σχέση στρατηγικής σταθερότητας»
Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας, ο Σι δήλωσε ότι «συμφώνησε» με τον Τραμπ για την οικοδόμηση μιας «εποικοδομητικής σχέσης στρατηγικής σταθερότητας μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ», η οποία θα στηρίξει τις σχέσεις για το υπόλοιπο της θητείας του Τραμπ και πέραν αυτής.
Ο Ρας Ντόσι, πρώην διευθυντής για την Κίνα στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν, δήλωσε ότι πρόκειται για μια «σημαντική νέα διατύπωση».
«Το Πεκίνο το προτείνει από θέση ισχύος. Κέρδισε τον εμπορικό πόλεμο του περασμένου έτους, οργάνωσε μια αποκλιμάκωση που ευνοούσε την Κίνα και τώρα θέλει να κατοχυρώσει όλα αυτά πέρα από τον Τραμπ», δήλωσε ο Ντόσι, ο οποίος είναι πλέον διευθυντής της Πρωτοβουλίας για τη Στρατηγική της Κίνας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων. «Ο πρακτικός στόχος θα είναι να αναδιατυπωθούν όλες οι προσπάθειες των ΗΠΑ στον τομέα του εμπορίου, της τεχνολογίας ή της Ταϊβάν ως παραβίαση αυτής της νέας συμφωνίας».
Ο Σι δήλωσε επίσης ότι οι οικονομικές και εμπορικές ομάδες των δύο πλευρών «κατέληξαν σε ένα γενικά ισορροπημένο και θετικό αποτέλεσμα, το οποίο αποτελεί καλή είδηση για τους λαούς και των δύο χωρών και για τον κόσμο».
«Συμβούλιο Εμπορίου» και «Συμβούλιο Επενδύσεων»
Ο Σκοτ Μπέσεντ, υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, δήλωσε την Πέμπτη ότι οι δύο πλευρές συζητούν τη σύσταση ενός «Συμβουλίου Εμπορίου» και ενός «Συμβουλίου Επενδύσεων».
Όσον αφορά το συμβούλιο εμπορίου, οι δύο πλευρές θα καθορίσουν περίπου 30 δισ. δολάρια σε μη ευαίσθητα ή χαμηλής αξίας κινεζικά προϊόντα, τα οποία οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν να παράγουν και για τα οποία η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να προβλέψει χαμηλότερους δασμούς, δήλωσε ο Μπέσεντ στο CNBC, αναφέροντας ως παράδειγμα τα πυροτεχνήματα.
Η Κίνα, με τη σειρά της, θα μπορούσε να αγοράσει περισσότερα καύσιμα από τις ΗΠΑ για να διαφοροποιήσει τις πηγές ενέργειας της, είπε.
Το συμβούλιο επενδύσεων, εν τω μεταξύ, θα επιδιώξει να εντοπίσει μη ευαίσθητους τομείς που θα μπορούσαν να εξερευνήσουν και οι δύο πλευρές στις αγορές της άλλης.
Ο Σι και ο Τραμπ συμφώνησαν σε εκεχειρία στον εμπορικό πόλεμο τον Οκτώβριο, αφού και οι δύο πλευρές αύξησαν τους δασμούς σε ποσοστό άνω του 100% και η Κίνα επέβαλε ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών που είναι ζωτικής σημασίας για τη μεταποιητική βιομηχανία των ΗΠΑ.
«Ο Σι θέλει να θέσει σαφή όρια στους Αμερικανούς σχετικά με το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν με την Κίνα», δήλωσε ο Τζορτζ Τσεν, εταίρος της συμβουλευτικής εταιρείας Asia Group, προσθέτοντας ότι αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Ταϊβάν.
Τα σκληρά σχόλια για την Ταϊβάν ακολούθησαν τις θερμές εισαγωγικές δηλώσεις, με τον Σι να δηλώνει ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα πρέπει να είναι «εταίροι, όχι αντίπαλοι», ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος τον διαβεβαίωσε ότι η σχέση «θα είναι καλύτερη από ποτέ».
Ο Τραμπ εξήρε επίσης τον Σι ως «μεγάλο ηγέτη», προσθέτοντας ότι η αντιπροσωπεία κορυφαίων στελεχών αμερικανικών εταιρειών που τον συνόδευε — συμπεριλαμβανομένων των Τιμ Κουκ της Apple, Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia, Ίλον Μασκ της Tesla και Τζέιν Φρέιζερ της Citigroup — είχε έρθει «για να αποδώσει φόρο τιμής σε εσάς, στην Κίνα».
Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η συνάντηση ήταν «καλή» και ότι οι ηγέτες συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της «οικονομικής συνεργασίας», συμπεριλαμβανομένης της ευρύτερης πρόσβασης των αμερικανικών εταιρειών στην κινεζική αγορά και των περισσότερων κινεζικών επενδύσεων στην Αμερική.
Τι ειπώθηκε για το Ιράν
Όσον αφορά το Ιράν, οι ΗΠΑ και η Κίνα συμφώνησαν ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ανοιχτός, ενώ ο Σι αντιτάχθηκε στη «στρατιωτικοποίηση» της θαλάσσιας οδού και στην επιβολή διοδίων για τη διέλευση, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο. Ο Κινέζος πρόεδρος εξέφρασε επίσης «ενδιαφέρον» για την αύξηση της αγοράς πετρελαίου από τις ΗΠΑ από τη χώρα του.
Μετά τις διμερείς συνομιλίες τους, ο Τραμπ και ο Σι επισκέφθηκαν την Πέμπτη τον Ναό του Ουρανού, ένα τεράστιο πάρκο της δυναστείας των Μινγκ στο Πεκίνο. Αργότερα, ο Σι παρέθεσε επίσημο δείπνο προς τιμήν του Τραμπ, τον οποίο συνοδεύει και ο γιος του Έρικ.
Στην πρόποσή του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ προσκάλεσε τον Σι να επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο στις 24 Σεπτεμβρίου, καθώς εξήρε τους «πλούσιους και διαχρονικούς δεσμούς» μεταξύ του αμερικανικού και του κινεζικού λαού.
Ο Σι δήλωσε ότι η Κίνα επιτυγχάνει την «αναγέννηση» του έθνους της, ενώ οι ΗΠΑ «κάνουν την Αμερική ξανά μεγάλη», επαναλαμβάνοντας το χαρακτηριστικό πολιτικό σύνθημα (MAGA) του Τραμπ.
«Μπορούμε να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον να πετύχουμε», είπε ο Κινέζος πρόεδρος.
Την Παρασκευή, οι δύο ηγέτες θα πιουν τσάι και θα ακολουθήσει γεύμα εργασίας πριν ο Τραμπ επιστρέψει στις ΗΠΑ.
