Ινδία: Ο Μόντι προετοιμάζει τους Ινδούς για οικονομικό σοκ μετά από «δεκαετία καταστροφών».

Δεν μπορεί πλέον να προστατεύει πλήρως τους πολίτες από τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης στον Κόλπο και της παγκόσμιας ενεργειακής αστάθεια, αρχίζει να παραδέχεται δημόσια η κυβέρνηση στην Ινδία.

Οι κρατικές εταιρείες καυσίμων αύξησαν δύο φορές μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα τις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ, τερματίζοντας ουσιαστικά μια τετραετή περίοδο παγώματος των τιμών, σημειώνουν οι Financial Times.

Αν και οι αυξήσεις ήταν σχετικά περιορισμένες —κάτω από 4% συνολικά— έχουν έντονο συμβολικό χαρακτήρα, καθώς σηματοδοτούν αλλαγή στρατηγικής της κυβέρνησης απέναντι στο αυξανόμενο οικονομικό κόστος του πολέμου και των διαταραχών στις αγορές ενέργειας.

Ο Μόντι προειδοποίησε πρόσφατα ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια «δεκαετία καταστροφών», συνδέοντας την πανδημία, τις γεωπολιτικές συγκρούσεις και την ενεργειακή κρίση με τον κίνδυνο επιστροφής εκατομμυρίων ανθρώπων στη φτώχεια.

Σε ομιλία του προς Ινδούς της διασποράς στην Ολλανδία, υιοθέτησε έναν ασυνήθιστα δραματικό τόνο, λέγοντας ότι χωρίς άμεση δράση τα επιτεύγματα των τελευταίων δεκαετιών μπορεί να χαθούν.

Παράλληλα, κάλεσε τους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωση καυσίμων, να εργάζονται περισσότερο από το σπίτι, να χρησιμοποιούν μέσα μαζικής μεταφοράς και να αποφεύγουν περιττές δαπάνες, όπως αγορές χρυσού ή πολυτελή ταξίδια.

Η Ινδία πληρώνει για να περιορίσει το σοκ στους πολίτες

Η κυβέρνηση είχε έως τώρα δαπανήσει σημαντικά ποσά για να περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης. Διατήρησε χαμηλές τις τιμές καυσίμων και λιπασμάτων, αναζήτησε εναλλακτικούς προμηθευτές πετρελαίου και φυσικού αερίου και ενίσχυσε την εγχώρια παραγωγή βασικών αγαθών, όπως το αέριο μαγειρέματος.

Ωστόσο, ανώτεροι αξιωματούχοι στους οποίους αναφέρονται οι FT αναγνωρίζουν πλέον ότι τέτοιου είδους επιδοτήσεις δεν είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα, ειδικά όσο συνεχίζεται η αστάθεια στον Κόλπο.

Η αλλαγή στον τόνο του Μόντι είναι εντυπωσιακή σε σύγκριση με την προεκλογική περίοδο πριν από τις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές, όπου το κυβερνών κόμμα BJP εμφανιζόταν αισιόδοξο και καθησυχαστικό για την ανθεκτικότητα της ινδικής οικονομίας.

Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η κυβέρνηση προετοιμάζει πλέον την κοινωνία για δυσκολότερες οικονομικές συνθήκες. Η επικεφαλής οικονομολόγος της Barclays για την Ινδία δήλωσε στους FT ότι η χώρα, ως μεγάλος εισαγωγέας πετρελαίου, βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις.

Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Ραχούλ Γκάντι κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ευνόησε κυρίως τους ισχυρούς επιχειρηματίες της χώρας, όπως τον Γκαουτάμ Αντάνι και τον Μουκές Αμπάνι, ενώ προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της κρίσης θα πλήξουν τελικά τους απλούς πολίτες. Σύμφωνα με τον ίδιο, το οικονομικό μοντέλο που δημιούργησε η κυβέρνηση κινδυνεύει να καταρρεύσει υπό την πίεση της διεθνούς συγκυρίας.

Η εξάρτηση της Ινδίας από τις εισαγωγές πετρελαίου αποτελεί βασικό πρόβλημα. Η χώρα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως και μεγάλο μέρος των προμηθειών της περνά από τα Στενά του Ορμούζ. Αν και το Νέο Δελχί επιχείρησε να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας μέσω συμφωνιών με τη Ρωσία και άλλες χώρες, οι εισαγωγές εξακολουθούν να πιέζονται και το κόστος αυξάνεται.

«Μην αγοράζετε χρυσό»

Παράλληλα, η κυβέρνηση αύξησε τους δασμούς σε εισαγόμενο χρυσό και ασήμι, που έχουν μεγάλη ζήτηση στην Ινδία. Οι οικονομολόγοι που μίλησαν στην βρετανική οικονομική εφημερίδα θεωρούν ότι αυτά τα μέτρα αποτελούν μόνο το πρώτο στάδιο μιας πιο επώδυνης περιόδου για τους καταναλωτές. Πιστεύουν επίσης ότι θα ακολουθήσουν νέες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, ιδιαίτερα τώρα που έχουν ολοκληρωθεί οι σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις και η κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει άμεσα πολιτικό κόστος.

Σημαντική πίεση ασκείται και στα δημόσια οικονομικά. Οι επιδοτήσεις λιπασμάτων για τον τεράστιο αγροτικό τομέα θεωρούνται πολιτικά αναγκαίες, αλλά το κόστος τους ενδέχεται να αυξηθεί κατά σχεδόν ένα τρίτο. Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση προστάτευσε αρχικά την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό εις βάρος της δημοσιονομικής ισορροπίας, όμως πλέον αναγκάζεται να περιορίσει τις δαπάνες ώστε να προστατεύσει το ισοζύγιο πληρωμών και τη σταθερότητα της οικονομίας.

Αν και ο πληθωρισμός παραμένει μέχρι στιγμής κάτω από το 4%, υπάρχει φόβος ότι οι νέες αυξήσεις τιμών θα οδηγήσουν και σε αύξηση επιτοκίων. Ταυτόχρονα, η ινδική ρουπία έχει αποδυναμωθεί σημαντικά, ενώ ξένοι επενδυτές έχουν αποσύρει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια από τις ινδικές αγορές. Τα συναλλαγματικά αποθέματα μειώνονται και οι προβλέψεις για το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώνονται λόγω του αυξημένου κόστους ενέργειας.

Παρά το γεγονός ότι η Ινδία εξακολουθεί να αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμό άνω του 6%, οι αναλυτές τονίζουν ότι αυτό δεν αρκεί για να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος του Μόντι να μετατρέψει τη χώρα σε ανεπτυγμένο κράτος έως το 2047. Η κυβέρνηση ανησυχεί επίσης για τη χαμηλή συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στις επενδύσεις, καθώς τα τελευταία χρόνια η ανάπτυξη στηρίχθηκε κυρίως στις δημόσιες δαπάνες για έργα υποδομών. Ωστόσο, η συνέχιση αυτών των δαπανηρών έργων —όπως αυτοκινητόδρομοι, αεροδρόμια και σιδηροδρομικά δίκτυα υψηλής ταχύτητας— ίσως αποδειχθεί δύσκολη στις νέες οικονομικές συνθήκες.