Στενά του Ορμούζ: Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ και Ιράν, ενώ ο Λίβανος φλέγεται ξανά

Οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή κρέμονται ξανά από μια λεπτή διπλωματική κλωστή. Την ώρα που υψηλόβαθμη ιρανική αντιπροσωπεία αναχωρεί για την Ελβετία με στόχο την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η κατάσταση στο πεδίο παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Τα Στενά του Ορμούζ, η σημαντικότερη ίσως ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη, μετατρέπονται για ακόμη μία φορά σε μοχλό πίεσης, ενώ στον Λίβανο οι εχθροπραξίες συνεχίζονται παρά τις ανακοινώσεις περί εκεχειρίας.

H διπλωματική κινητικότητα στην Ελβετία για τα Στενά του Ορμούζ

Η ιρανική αποστολή, με επικεφαλής τον Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, αναχώρησε για την Ελβετία με στόχο την επανεκκίνηση των συνομιλιών με την Ουάσιγκτον. Στο τραπέζι βρίσκονται ζητήματα ασφάλειας, ενέργειας και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Η έναρξη των συνομιλιών, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, αναμένεται να γίνει εντός των επόμενων ωρών ή ημερών, χωρίς όμως να υπάρχει ακόμη πλήρης επιβεβαίωση για το αν οι επαφές έχουν ήδη ξεκινήσει επίσημα.

Τα Στενά του Ορμούζ ως εργαλείο πίεσης

Παρά τη συμφωνία για εκεχειρία διάρκειας 60 ημερών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν εκ νέου ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά για τη ναυσιπλοΐα. Η κίνηση αυτή θεωρείται σαφής προσπάθεια ενίσχυσης της διαπραγματευτικής θέσης της Τεχεράνης.

Η ιρανική πλευρά προειδοποίησε εμπορικά και ενεργειακά πλοία να μην προσεγγίζουν τη θαλάσσια οδό, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση συνδέεται με τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο αλλά και με αυτό που χαρακτηρίζει ως αμερικανική αθέτηση δεσμεύσεων για πλήρη κατάπαυση του πυρός.

Η συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδος θεωρείται στρατηγικής σημασίας, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Για τον λόγο αυτό, κάθε απειλή διακοπής της λειτουργίας της προκαλεί αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και έντονο προβληματισμό στις κυβερνήσεις παγκοσμίως.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω του CENTCOM, υποστηρίζουν ότι η ροή της ναυσιπλοΐας συνεχίζεται κανονικά, με δεκάδες πλοία να διέρχονται καθημερινά την κρίσιμη θαλάσσια οδό.

Oι δηλώσεις Βανς και αμερικανική παρουσία στις συνομιλίες

Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι είναι βέβαιος πως η εκεχειρία που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας των 14 σημείων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα διατηρηθεί, ενώ τόνισε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως τα Στενά του Ορμούζ έχουν πράγματι κλείσει.

O J.D. Vance

«Αναμένω ότι θα αναχωρήσω κάποια στιγμή μέσα στις επόμενες δύο ημέρες, αλλά είναι πάντα μια λεπτή χορογραφία συντονισμού και διπλωματικών πρωτοκόλλων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος αποκάλυψε επίσης ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ βρίσκονται ήδη στην Ελβετία «εδώ και μερικές ώρες, και ασχολούνται με τα τεχνικά ζητήματα αυτής της διαπραγμάτευσης», υπογραμμίζοντας ότι οι προετοιμασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη πριν από τις κύριες συνομιλίες.

Το μήνυμα Τραμπ

Παράλληλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι δεν θα επιβληθούν τέλη διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.

Ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής χρέωσης από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον προσφέρει υπηρεσίες ασφάλειας στις χώρες της Μέσης Ανατολής.

Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον

Η ένταση ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο όταν ο σύμβουλος της ανώτατης ηγεσίας του Ιράν, Μοχαμάντ Μοχμπέρ, κατηγόρησε δημόσια τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν εφάρμοσαν το πρώτο και βασικότερο σημείο της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ των δύο πλευρών.

Όπως υποστήριξε, η συμφωνία προέβλεπε κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όσο η συμφωνία παραμένει μόνο στα χαρτιά, η ενεργειακή ροή από τη Μέση Ανατολή θα συνεχίσει να βρίσκεται υπό απειλή.

Η εκεχειρία υπό αμφισβήτηση στον Λίβανο

Την ίδια ώρα, τα γεγονότα στο έδαφος δείχνουν ότι η ηρεμία απέχει πολύ από το να θεωρηθεί δεδομένη. Οι ισραηλινές δυνάμεις και η Χεζμπολάχ αντάλλαξαν νέες επιθέσεις, λίγες μόλις ώρες μετά την έναρξη της εκεχειρίας.

Λιβανικές πηγές ανέφεραν ότι ισραηλινά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα drones πραγματοποίησαν επιδρομές σε περιοχές του νότιου Λιβάνου και της κοιλάδας Μπεκάα, που θεωρούνται προπύργια της φιλοϊρανικής οργάνωσης.

Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές αυξάνονται, ενώ οι διεθνείς εκκλήσεις για σταθεροποίηση της κατάστασης μέχρι στιγμής δεν έχουν αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα.

Από την άλλη πλευρά, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι δέχθηκε περισσότερες από 50 επιθέσεις με πυραύλους και βλήματα από τη Χεζμπολάχ κατά τη διάρκεια της νύχτας και απάντησε πλήττοντας στρατιωτικούς στόχους.

Αβέβαιο το μέλλον της συμφωνίας

Παρά τις διαβεβαιώσεις των διπλωματικών αποστολών ότι οι συνομιλίες στην Ελβετία εξελίσσονται σε θετικό κλίμα, η πραγματικότητα στο μέτωπο του Λιβάνου δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας.

Η επιτυχία των συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θεωρείται καθοριστική όχι μόνο για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης αλλά και για τη συνολική σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Μέχρι τότε, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το πιο ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν και ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία.