Φυσικό αέριο: Σε χαμηλό 15ετίας τα αποθέματα στην Ευρώπη – Φόβοι για ανατιμήσεις

Με τα χαμηλότερα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου των τελευταίων τουλάχιστον 15 ετών, οδεύει προς την επόμενη περίοδο θέρμανσης η Ευρώπη, γεγονός το οποίο προκαλεί ευρεία ανησυχία για υψηλότερες τιμές στα τιμολόγια επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην ΕΕ προβλέπεται να ολοκληρώσουν την κρίσιμη περίοδο αναπλήρωσης αερίου, η οποία συνήθως διαρκεί από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο, με την πληρότητα μόλις στο 76%, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Wood Mackenzie, αναφέρουν οι FT. Εάν επιβεβαιωθεί η εκτίμηση, θα πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο πληρότητας στο αποθηκευμένο αέριο στις αρχές της σεζόν, από το 2011 τουλάχιστον, σύμφωνα με τα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE).

Η γεωπολιτική κρίση

Τα χαμηλά αυτά επίπεδα είναι αποτέλεσμα του πολέμου στη Μ. Ανατολή, εξαιτίας του οποίου διεκόπησαν οι αποστολές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ και μειώθηκε η παραγωγή σε Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι αποθηκευτικοί χώροι της ΕΕ ξεκίνησαν την περίοδο αναπλήρωσης με τα αποθέματα μόλις στο 28% της δυνατότητας αποθήκευσης, μετά από έναν ιδιαίτερα βαρύ χειμώνα – ένα επίπεδο ούτως ή άλλως χαμηλότερο από το φυσιολογικό για την εποχή. Αυτήν τη στιγμή η πληρότητα βρίσκεται στο 48% κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τη GIE.

Οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν στα ύψη μετά την έναρξη των επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, αλλά πρόσφατα παρέμειναν σχετικά σταθερές, ακόμη και πριν την πρόσφατη ειδηνευτική συμφωνία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ένα άλλο πρόβλημα: η τιμή στους ευρωπαϊκούς κόμβους φυσικού αερίου υποχώρησε σε τόσο χαμηλά επίπεδα ώστε δεν ήταν αρκετά ελκυστικά τα φορτία LNG, τα οποία συνήθως προέρχονται από τις ΗΠΑ.

«Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο στάδιο του καλοκαιριού για τα σχέδια αναπλήρωσης φυσικού αερίου της Ευρώπης», δήλωσε η Natasha Fielding, αναλύτρια της Argus Media. «Ενώ η ανακοίνωση της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν πίεσε προς τα κάτω τις τιμές του φυσικού αερίου και αναπτέρωσε τις ελπίδες για επιστροφή άφθονου εφοδιασμού από τον Περσικό Κόλπο στην αγορά, όσο περισσότερο βλέπουμε περιορισμένη προσφορά LNG, τόσο χαμηλότερα θα είναι τα ευρωπαϊκά αποθέματα αερίου στις αρχές του χειμώνα και τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πιθανότητα εκτόξευσης των τιμών κατά τη διάρκεια του χειμώνα».

Καθησυχάζει η Κομισιόν

Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αναφοράς βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση περίπου στα 40 ευρώ ανά MWh, οριακά υψηλότερα σε σχέση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, και εντός των φυσιολογικών ορίων για αυτή την εποχή. Ακόμη και όταν οι τιμές σημείωσαν άλμα τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, παρέμειναν πολύ χαμηλότερες από το ιστορικό υψηλό των 342 ευρώ/MWh που καταγράφηκε μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022.

Η αναπλήρωση ξεκίνησε με αργούς ρυθμούς τον Απρίλιο, καθώς οι υψηλές καλοκαιρινές τιμές του φυσιικού αερίου έδωσαν στις εταιρείες ελάχιστα κίνητρα για να στοκάρουν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε την Κυριακή ότι «τα τρέχοντα επίπεδα αποθήκευσης δεν προκαλούν άμεση ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια», προσθέτοντας ότι «το 80% της αποθήκευσης  είναι αρκετό για να εξασφαλίσει τον χειμερινό εφοδιασμό». Τα επίπεδα αποθήκευσης βρίσκονται επί του παρόντος περίπου 10% κάτω από τον μέσο όρο προ κρίσης, ενώ η ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ έχει μειωθεί κατά 17%, σημείωσε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν.

Η Επιτροπή έχει προτρέψει τα κράτη μέλη να γεμίσουν τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης στο 80%, ή ακόμη και στο 75%, προκειμένου να εκτονωθεί η πίεση στις τιμές. Ο μη δεσμευτικός στόχος ανερχόταν στο 90% τα τελευταία χρόνια.

«Χρειαζόμαστε ένα υψηλό επίπεδο για να βεβαιωθούμε ότι είμαστε έτοιμοι για τον επόμενο χειμώνα, [αλλά] θέλουμε να το κάνουμε με τρόπο που δεν θα οδηγήσει σε αυξήσεις των τιμών βραχυπρόθεσμα», δήλωσε την Παρασκευή ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν.

Το Κατάρ και οι κίνδυνοι για τον χειμώνα

Η ευρωπαϊκή κατάσταση όσον αφορά την αποθήκευση φυσικού αερίου θα μπορούσε να αλλάξει εάν ένα κύμα προσφοράς LNG πλήξει τις παγκόσμιες αγορές.

Κενά πλοία μεταφοράς LNG του Κατάρ άρχισαν να κατευθύνονται πίσω προς τον Κόλπο σχεδόν αμέσως μετά την υπογραφή της προκαταρκτικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Σεΐχης Mohammed bin Abdulrahman al-Thani, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η παραγωγή της χώρας θα επανέλθει στο φυσιολογικό εντός εβδομάδων από όλες τις εγκαταστάσεις LNG, εκτός από δύο μονάδες που επλήγησαν από το Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Ωστόσο, οι αναλυτές αμφισβητούν τον ρυθμό με τον οποίο οι όγκοι του Κατάρ θα επιστρέψουν στην αγορά.

Εάν οι μονάδες στην τεράστια εγκατάσταση LNG Ras Laffan του Κατάρ που δεν έχουν πληγεί φτάσουν σε πλήρη δυναμικότητα μέχρι τα τέλη Ιουλίου, η ευρωπαϊκή αποθήκευση φυσικού αερίου θα ολοκλήρωνε πιθανώς την περίοδο αναπλήρωσης σε ποσοστό 74%, εκτίμησε σε πρόσφατο σημείωμά της η Samantha Dart, αναλύτρια εμπορευμάτων της Goldman Sachs. Εάν αυτό συμβεί έναν μήνα αργότερα, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης θα μπορούσαν να εισέλθουν στον χειμώνα γεμάτες μόνο κατά 70%, ανέφερε η ίδια.

Από την άλλη, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ αντιμετώπισε ένα πισωγύρισμα μετά το πλήγμα που δέχθηκε ένα πλοίο στη θαλάσσια δίοδο την Πέμπτη. Το κατά πόσον οι ροές θα συνεχιστούν μετά τη λήξη της 60ήμερης παράτασης της εκεχειρίας που συμφωνήθηκε μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει αβέβαιο. Αυτό φέρνει την Ευρώπη σε δύσκολη θέση, προειδοποιούν οι αναλυτές.

Οι κερδοσκόποι στοιχηματίζουν ολοένα και περισσότερο σε υψηλότερες χειμερινές τιμές στις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης και δικαιωμάτων προαίρεσης, ανέφερε η Energy Aspects σε σημείωμά της.

Ο Tom Marzec-Manser, διευθυντής για το ευρωπαϊκό αέριο και το LNG στη Wood Mackenzie, δήλωσε ότι αν και οι τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να υποχωρήσουν περαιτέρω τους επόμενους μήνες καθώς περισσότερες αποστολές LNG φεύγουν από τον Κόλπο, ο ίδιος αναμένει «οι τιμές να ανέβουν ξανά καθώς κινούμαστε προς τον χειμώνα, γεγονός που θα δημιουργήσει κινδύνους, ιδιαίτερα σε ένα σενάριο έντονου κρύου» στις αρχές του 2027.

Το σχέδιο της ΕΕ για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού LNG από την 1η Ιανουαρίου, το οποίο επί του παρόντος αποτελεί περίπου το 14% των συνολικών εισαγωγών LNG της Ευρώπης, αυξάνει επίσης την προοπτική μιας κρίσης εφοδιασμού φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού χειμώνα.