Η Ιαπωνία καλεί τα κεφάλαια της να επιστρέψουν σπίτι, μια κίνηση που εκτιμάται ότι θα έχει αντίκτυπο στις παγκόσμιες αγορές και θα μπορούσε να ενισχύσει το γιεν και να χρηματοδοτήσει τα σχέδια της πρωθυπουργού στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Το GPIF τελεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Εργασίας και οποιεσδήποτε αλλαγές στην επενδυτική του στρατηγική θα πρέπει να ακολουθήσουν μια καθιερωμένη διαδικασία, η εφαρμογή της οποίας θα απαιτήσει χρόνο, αναφέρει το Bloomberg.
Το GPIF ορίζει τις παραμέτρους κατανομής περιουσιακών στοιχείων κάθε πέντε χρόνια. Τον Μάρτιο του 2025, το ταμείο αποφάσισε να συνεχίσει να κατανέμει το ένα τέταρτο των κεφαλαίων του ισότιμα μεταξύ εγχώριων μετοχών και ομολόγων, ξένων μετοχών και χρέους.
Το ταμείο μείωσε επίσης τη μέγιστη απόκλιση από τον στόχο σε 5-6 ποσοστιαίες μονάδες, ανάλογα με τις κινήσεις των διαφόρων κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων, από 6-8 ποσοστιαίες μονάδες.
Το GPIF κατέγραψε την τρίτη καλύτερη ετήσια απόδοση που έχει καταγραφεί στο δωδεκάμηνο που έληξε στις 31 Μαρτίου, σύμφωνα με ανακοίνωση νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Περίπου το ήμισυ των περιουσιακών στοιχείων του ταμείου επενδύεται στο εξωτερικό. Τα συνολικά περιουσιακά στοιχεία υπό διαχείριση των τεσσάρων δημόσιων συνταξιοδοτικών ταμείων της Ιαπωνίας, με επικεφαλής το GPIF, ανέρχονται συνολικά σε περίπου 332 τρισ. γιεν.
«Ο μεγάλος επαναπατρισμός περιουσιακών στοιχείων είναι το κομμάτι που λείπει από το ταξίδι της Ιαπωνίας προς την αναθέρμανση» εξηγεί στο Reuters ο Fred Neumann, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ασία στην HSBC. «Παρά την αύξηση των επιτοκίων τοπικά και μια ακμάζουσα αγορά μετοχών, οι Ιάπωνες επενδυτές έχουν δείξει μικρή όρεξη μέχρι στιγμής να μειώσουν τις σημαντικές υπερπόντιες συμμετοχές τους και να επιστρέψουν κεφάλαια στις εγχώριες αγορές».
Η χώρα είναι ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος αμερικανικού χρέους, με αποθέματα ύψους 1,2 τρισ. δολαρίων, ενώ σχεδόν 5 τρισ. δολάρια από το κεφάλαιο της χώρας έχουν επενδυθεί στο εξωτερικό.
Η Ιαπωνία κατείχε το ρεκόρ των 561,75 τρισ. γιεν (3,53 τρισ. δολαρίων) σε ξένα περιουσιακά στοιχεία το 2025, καθιστώντας την τον τρίτο μεγαλύτερο παγκόσμιο ιδιοκτήτη μετά τη Γερμανία και την Κίνα.
Πώς το GPIF στράφηκε στο εξωτερικό
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με μια ενδεχόμενη ανακατεύθυνση του GPIF πέρα από τις δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών, οπότε πολλά παραμένουν αβέβαια. Αν τελικά συμβεί, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει τη μεγαλύτερη αλλαγή στις ιαπωνικές κεφαλαιαγορές από τότε που η ροή κεφαλαίων είχε μειωθεί υπό την προηγούμενη κυβέρνηση.
Το 2014, αντιμετωπίζοντας έναν ταχέως γηράσκοντα πληθυσμό και θλιβερές εγχώριες αποδόσεις, ο πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε πίεσε το ταμείο να εγκαταλείψει τη συντηρητική συσσώρευση ομολόγων και να επιδιώξει υψηλότερες αποδόσεις σε μετοχές και ξένα περιουσιακά στοιχεία.
Πολλά έχουν αλλάξει από την εποχή του Άμπε. Ο δείκτης μετοχών Nikkei των blue-chip έχει αυξηθεί κατά 36% μέχρι στιγμής φέτος, οδεύοντας προς διαδοχικά ιστορικά υψηλά, ενώ οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων αναφοράς JGB εκτοξεύτηκαν την Πέμπτη στο υψηλότερο σημείο τους από το 1996 .
«Είναι η κατάλληλη στιγμή για να επανεκτιμηθεί η κατανομή των επενδύσεων μεταξύ εγχώριων και ξένων περιουσιακών στοιχείων» υπογραμμίζει η Frances Cheung, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος και επιτοκίων στην OCBC.
«Για παράδειγμα, η αύξηση της απόδοσης των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων έχει φτάσει σε επίπεδα συγκρίσιμα ή και καλύτερα από αυτά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, με βάση την αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου».
Το γιεν
Εν τω μεταξύ, το γιεν παραμένει επίμονα αδύναμο, παρά την αύξηση του επιτοκίου από την Τράπεζα της Ιαπωνίας σε υψηλό 31 ετών τον Ιούνιο και την πρωτοφανή παρέμβαση της κυβέρνησης στις αγορές συναλλάγματος τον Απρίλιο και τον Μάιο.
«Επίσης, φαίνεται ότι εξαντλούνται οι ιδέες για το πώς να στηρίξουν το νόμισμα» σημειώνει ο αναλυτής αγορών της IG, Fabien Yip. «Η προσπάθεια να αλλάξει το ζήτημα δομικά ή θεμελιωδώς, δηλαδή να δημιουργηθούν περισσότερες ροές προς περιουσιακά στοιχεία εκφρασμένα σε γιεν, θα στήριζε το νόμισμα μακροπρόθεσμα.»
Για περισσότερο από μια δεκαετία, η Τράπεζα της Ιαπωνίας ήταν ο μεγαλύτερος αγοραστής της ιαπωνικής αγοράς, απορροφώντας το ήμισυ της αγοράς ιαπωνικών κρατικών ομολόγων και μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια αξίας περίπου 37 τρισ.γιεν, στην προσπάθειά της να στηρίξει την παραπαίουσα οικονομία και να αναχαιτίσει τον αποπληθωρισμό.
Ωστόσο, η κεντρική τράπεζα έχει πλέον αλλάξει πορεία, επιδιώκοντας την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής και τη συρρίκνωση του ισολογισμού της, μια στροφή που έχει αφήσει ένα κενό στις δημόσιες αγορές.
«Την τελευταία φορά που το GPIF προχώρησε σε σημαντική αλλαγή στις κατανομές του χαρτοφυλακίου του, το γιεν ήταν πολύ ισχυρό και τα επιτόκια στην Ιαπωνία ήταν πολύ χαμηλά. Από τότε, ο κόσμος έχει αλλάξει» υπογραμμίζει ο Στέφαν Άνγκρικ, διευθυντής της Moody’s Analytics στο Τόκιο.
«Η Τράπεζα της Ιαπωνίας έχει μετατραπεί σε καθαρό πωλητή, καθώς τα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα αποσύρονται από τον ισολογισμό της ταχύτερα από ό,τι αγοράζει νέα».
Κάποιοι θεωρούν τις δηλώσεις της Καταγιάμα ως φιλοδοξίες και όχι δεσμευτικές, και προειδοποιούν ότι η αναδιάρθρωση ενός χαρτοφυλακίου τόσο μεγάλου όσο αυτό του GPIF θα χρειαστεί πολύ χρόνο.
Τέλος, παραμένουν ανεπίλυτες οι ανησυχίες για το τεράστιο χρέος της Ιαπωνίας και τα δημοσιονομικά ελλείμματα, τα οποία δεν μπορούν να καλυφθούν από κανένα ποσό συνταξιοδοτικών κεφαλαίων.
