Οι ελληνικές εξαγωγές συνεχίζουν να αποτελούν έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες ανάπτυξης της οικονομίας, επιβεβαιώνοντας ότι η εξωστρέφεια παραμένει στρατηγική επιλογή για τη χώρα.
Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, όπως επεξεργάστηκε το ΙΕΕΣ του ΣΕΒΕ, είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Τον Μάιο του 2026 οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 20,9%, ενώ στο διάστημα Ιανουαρίου–Μαΐου η συνολική τους αξία έφθασε τα 22,9 δισ. ευρώ, έναντι 20,2 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας αύξηση 13,5%. Ακόμη και χωρίς τα πετρελαιοειδή, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 4,5%, γεγονός που αποδεικνύει ότι η ανάπτυξη δεν οφείλεται μόνο στην πορεία της ενέργειας, αλλά στη συνολική δυναμική της ελληνικής παραγωγής. Παράλληλα, το εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε κατά 9%, ενώ οι εξαγωγές προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξήθηκαν κατά 12,6% και προς τις τρίτες χώρες κατά 14,7%.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις που επενδύουν στην ποιότητα, στην καινοτομία και στην αξιοπιστία. Κυρίως, όμως, βρίσκονται άνθρωποι που δημιουργούν προϊόντα ικανά να σταθούν με αξιώσεις στις πιο απαιτητικές διεθνείς αγορές.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε βέβαια τις εξαγωγές των υπηρεσιών που προσφέρουν ο τουρισμός, η ναυτιλία, τα logistics και η τεχνολογία. Αυτές οι εξαγωγές δημιουργούν πλεόνασμα -σε σχέση με τις εισαγωγές υπηρεσιών- για την ελληνική οικονομία, συμβάλλοντας σε μεγάλο βαθμό πέραν των άλλων πόρων της Ελλάδας στην μείωση του ελλείματος τρεχουσών συναλλαγών.
Μία από τις αγορές που μας ενδιαφέρει είναι η αγορά των ΗΠΑ, μια αγορά στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα. Αν και απορροφά περίπου το 4% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών αγαθών, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αγορές για προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως το ελαιόλαδο, οι επιτραπέζιες ελιές, η φέτα, το γιαούρτι, το κρασί και σειρά βιομηχανικών προϊόντων.Επίσης εναι πολύ σημαντική η συμβολή των ΗΠΑ και στις εξαγωγές των υπηρεσιών.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στην εμπορική πολιτική των ΗΠΑ και η επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα δημιουργούν νέα δεδομένα. Είναι προφανές ότι οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με μεγαλύτερο ανταγωνισμό και αυξημένο κόστος πρόσβασης στην αμερικανική αγορά. Ωστόσο, η μέχρι σήμερα πορεία τους αποδεικνύει ότι διαθέτουν εκείνα τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για να ανταπεξέλθουν: ευελιξία, προσαρμοστικότητα και εξωστρεφή επιχειρηματική κουλτούρα. Ο δασμοί των ΗΠΑ 15% (το ανώτατο όριο) για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα και για τα ελληνικά δεν επηρέασαν τις εξαγωγές των Ελληνικών προιόντων, με εξαίρεση τα προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού ύψους που ο δασμός είναι 50% και 25% για τα παράγωγά τους.Η ανθεκτικότητα πχ του Ελληνικού Αλουμινίου είναι αξοσημείωτη αφού δεν επηρεάστηκε από τους υψηλού δασμούς που επέβαλαν οι ΗΠΑ.
Τα παραπάνω στο πλαίσιο της εμπορικής εκεχειρίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο της οποίας η ΕΕ καταργεί τους εισαγωγικούς δασμούς για αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, γενόσημα φαρμακευτικά προϊόντα και συγκεκριμένα γεωργικά προϊόντα όπως ο αστακός. Η συμφωνία θα παραμείνει ενεργή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029 που λήγει και η θητεία Trump.
Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές εξαγωγές άντεξαν στην πανδημία, στην ενεργειακή κρίση, στους πολέμους στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, στις αναταράξεις των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων και στις συνεχείς γεωπολιτικές αβεβαιότητες. Η μέχρι σήμερα πορεία τους αποδεικνύει ότι η ελληνική επιχειρηματικότητα διαθέτει ανθεκτικότητα και ωριμότητα.
Η απάντηση στις νέες προκλήσεις δεν μπορεί να είναι η εσωστρέφεια. Αντίθετα, απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη εξωστρέφεια, διεύρυνση των αγορών, επενδύσεις στην καινοτομία, ισχυρά ελληνικά brands και σταθερή συνεργασία Πολιτείας και επιχειρηματικού κόσμου για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Οι ελληνικές εξαγωγές έχουν αποδείξει ότι μπορούν να μετατρέπουν κάθε κρίση σε ευκαιρία. Και αυτό αποτελεί ίσως το σημαντικότερο συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας για τα επόμενα χρόνια.
Με λίγα λόγια οι Ελληνικές Εξαγωγές είναι σαν τις ελιές που ποτέ δεν ρίχνουν τα φύλλα τους ακόμα και μέσα στην καρδιά του χειμώνα.
Ο Σίμος Διαμαντίδης είναι πρώην πρόεδρος του ΣΕΒΕ
