Ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, δεν έχει ακόμη στρέψει την προσοχή του στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όταν το κάνει, οι Βρυξέλλες εμφανίζονται έτοιμες να του προσφέρουν μια συμφωνία, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico.
Δύο πρόσωπα που γνωρίζουν τη σκέψη της ΕΕ ανέφεραν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι διατεθειμένη να δεχθεί έναν συμβιβασμό στο ακανθώδες ζήτημα των διδάκτρων, το οποίο αυτή τη στιγμή καθυστερεί τις διαπραγματεύσεις για την επανεκκίνηση των σχέσεων που είχε ξεκινήσει ο Κιρ Στάρμερ.
Όπως και ο προκάτοχός του, ο Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι η ενίσχυση των σχέσεων με την Ευρώπη αποτελεί προτεραιότητα. Ωστόσο, πρέπει πρώτα να ολοκληρώσει τις ημιτελείς συνομιλίες που άφησε πίσω του ο Στάρμερ — και το θέμα των διδάκτρων αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολο.
Η «πίεση» της ΕΕ στη Βρετανία
Η ΕΕ πιέζει ώστε οι Ευρωπαίοι φοιτητές να πληρώνουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς όταν φοιτούν σε πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως συνέβαινε πριν από το Brexit.
Στις 9.790 λίρες, τα δίδακτρα αυτά είναι σημαντικά χαμηλότερα από τα ιδιαίτερα υψηλά ποσά που καταβάλλουν οι διεθνείς φοιτητές, τα οποία σε ορισμένα κορυφαία προγράμματα σπουδών φτάνουν ακόμη και τις 60.000 λίρες ετησίως.
Ωστόσο, το Λονδίνο αντιδρά στην πρόταση, καθώς τα πανεπιστήμια υποστηρίζουν ότι εξαρτώνται από αυτά τα έσοδα για να ισοσκελίζουν τους προϋπολογισμούς τους.
Η Russell Group, που εκπροσωπεί τα κορυφαία ερευνητικά πανεπιστήμια της χώρας, εκτιμά ότι μια τέτοια αλλαγή θα κόστιζε περίπου 580 εκατ. λίρες, ποσό που οι διοικήσεις των ιδρυμάτων αμφιβάλλουν αν το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών θα ήταν διατεθειμένο να καλύψει.
Η πρόταση συμβιβασμού
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές — έναν διπλωμάτη της ΕΕ και έναν αξιωματούχο της Ένωσης, οι οποίοι, όπως και άλλοι που συμμετέχουν στο ρεπορτάζ του Politico, μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας — στις Βρυξέλλες κερδίζει έδαφος μια ενδιάμεση λύση.
Παρότι η ΕΕ εξακολουθεί να επιδιώκει μείωση των διδάκτρων, οι Ευρωπαίοι φοιτητές θα καλούνται να καλύπτουν πλήρως το κόστος που συνεπάγεται η φοίτησή τους για τα πανεπιστήμια. Έτσι, θα πληρώνουν περισσότερα από τους Βρετανούς φοιτητές, αλλά λιγότερα από τους υπόλοιπους φοιτητές παγκοσμίως, από τους οποίους τα πανεπιστήμια αποκομίζουν κέρδος.
Παραμένει πάντως ασαφές αν και τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ θα αποδέχονταν μια μικρότερη έκπτωση στα δίδακτρα. Η απαίτηση για εξίσωση με τα δίδακτρα των Βρετανών είχε ισχυρή υποστήριξη από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, οι οποίες επέμειναν να ενταχθεί στις διαπραγματεύσεις την τελευταία στιγμή.
Ερωτηθείς για την προτεινόμενη συμβιβαστική λύση, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρνήθηκε να σχολιάσει τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις.
Η έγκριση του Λονδίνου
Η έγκριση από το Λονδίνο κάθε άλλο παρά δεδομένη θεωρείται.
Οι Βρετανοί διαπραγματευτές επισημαίνουν εδώ και καιρό ότι η απαίτηση για μείωση των διδάκτρων δεν αναφερόταν καν στο έγγραφο της από κοινού κατανόησης, δηλαδή στον οδικό χάρτη των διαπραγματεύσεων που συμφωνήθηκε στη σύνοδο κορυφής ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου τον περασμένο Μάιο.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ
Ωστόσο, το ζήτημα των διδάκτρων έχει αποκτήσει κομβική σημασία, καθώς η ΕΕ αρνείται να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα θέματα εάν δεν επιλυθεί πρώτα.
Στο πλαίσιο της «επανεκκίνησης» που είχε δρομολογήσει ο Στάρμερ, Ηνωμένο Βασίλειο και ΕΕ επιδιώκουν να συμφωνήσουν σε μια συμφωνία για τα αγροδιατροφικά προϊόντα, ώστε να διευκολυνθεί το εμπόριο τροφίμων και ποτών, σε μια συμφωνία για τη διασύνδεση των συστημάτων εμπορίας εκπομπών, ώστε οι επιχειρήσεις να εξαιρούνται από τους συνοριακούς φόρους άνθρακα, καθώς και σε ένα πρόγραμμα κινητικότητας νέων, που θα διευκολύνει τους νέους να ζουν και να εργάζονται στο εξωτερικό.
Ωστόσο, οι διαπραγματευτές και από τις δύο πλευρές επισημαίνουν ότι όλες αυτές οι συμφωνίες αποτελούν ενιαίο πακέτο και δε μπορούν να προχωρήσουν χωριστά. Οι Βρυξέλλες επιμένουν ότι το θέμα των διδάκτρων πρέπει να επιλυθεί στο πλαίσιο του προτεινόμενου προγράμματος κινητικότητας των νέων.
Η Σύνοδος που αναβλήθηκε
Οι συμφωνίες επρόκειτο να οριστικοποιηθούν σε Σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες νωρίτερα μέσα στον Ιούλιο, όμως η συνάντηση αναβλήθηκε μετά την παραίτηση του Στάρμερ από την πρωθυπουργία.
Τόσο ο Άντι Μπέρναμ όσο και οι Ευρωπαίοι συνομιλητές του έχουν δηλώσει ότι επιθυμούν να οριστεί νέα ημερομηνία για τη σύνοδο εντός του έτους. Η επικείμενη πραγματοποίησή της λειτουργούσε μέχρι πρότινος ως κίνητρο για τους διαπραγματευτές ώστε να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις συμφωνίες.
Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί νέα ημερομηνία. Σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, ο Μπέρναμ ξεκίνησε τη θητεία του με μια σειρά συνεχόμενων ανακοινώσεων που επικεντρώνονται κυρίως στην εσωτερική πολιτική.
Ωστόσο, αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές εκτιμούν ότι η Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, ώστε να αποφευχθούν οι θερινές διακοπές, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και το ετήσιο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος.
Ο Νικ Τόμας-Σίμοντς, υπουργός του Στάρμερ αρμόδιος για το Brexit, είχε αναλάβει την προετοιμασία της βρετανικής πλευράς για την αρχική σύνοδο, αλλά αποχώρησε από την κυβέρνηση μαζί με τον πρωθυπουργό. Τη θέση του στις σχέσεις με την ΕΕ ανέλαβε ο νέος υπουργός, Χάμις Φάλκονερ. Λίγο μετά τον διορισμό του την περασμένη εβδομάδα, ο Φάλκονερ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ευρωπαίο ομόλογό του, τον επίτροπο Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς.
