Στα 2,78 εκατομμύρια ανήλθαν τα μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα το 2024 στην ΕΕ, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα τουλάχιστον 4 ημερολογιακές ημέρες απουσίας από την εργασία, ενώ καταγράφηκαν και 3.367 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα ή 9 νεκροί εργαζόμενοι κάθε ημέρα, με αναλογία 826 μη θανατηφόρων ατυχημάτων για κάθε θανατηφόρο ατύχημα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.
Σε ολόκληρη την ΕΕ, το 2024 σημειώθηκαν 1,65 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα ανά 100.000 απασχολούμενους
Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, τα μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα μειώθηκαν κατά 43.742 (μείωση 1,5 %) και τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα αυξήθηκαν κατά 45 (αύξηση 1,4 %).
Σχεδόν το ένα τέταρτο (23,0%) του συνόλου των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων στην ΕΕ σημειώθηκε στον τομέα των κατασκευών, ενώ οι μεταφορές και η αποθήκευση (15,9%) κατείχαν το αμέσως υψηλότερο μερίδιο. Η μεταποίηση (13,8%) και η γεωργία, η δασοκομία και η αλιεία (12,1%) ήταν οι μόνες άλλες κατηγορίες της NACE για τις οποίες καταγράφηκαν διψήφια ποσοστά του συνολικού αριθμού θανατηφόρων ατυχημάτων.
Η εικόνα από την Ελλάδα
Στην Ελλάδα καταγράφηκαν 5.271 μη θανατηφόρα ατυχήματα και 55 θανατηφόρα στους χώρους δουλειάς. Όσον αφορά στους τραυματίες οι 3.542 ήταν άνδρες και οι 1.729 γυναίκες.
Η χώρα μας καταλαμβάνει την 17η θέση όσον αφορά στα θανατηγόρα εργατικά ατυχήματα με 1.33 ανά 100.000 εργαζόμενους.
Εργατικά ατυχήματα ανά φύλο
Οι άνδρες είχαν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα από τις γυναίκες να υποστούν εργατικό ατύχημα. Το 2024, περίπου 2 στα 3 (67,2%) μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα στην ΕΕ αφορούσαν άνδρες. Μεταξύ των παραγόντων που επηρεάζουν αυτά τα στατιστικά στοιχεία συγκαταλέγονται το ποσοστό των ανδρών και των γυναικών που απασχολούνται, οι διαφορετικοί τύποι εργασίας που εκτελούν άνδρες και γυναίκες, καθώς και οι δραστηριότητες στις οποίες απασχολούνται.
Για παράδειγμα, σημειώνονται πολύ περισσότερα ατυχήματα στους τομείς της εξόρυξης, της μεταποίησης ή των κατασκευών, οι οποίοι τείνουν να κυριαρχούνται από άνδρες. Γενικά, οι άνδρες τείνουν να εργάζονται με πλήρη απασχόληση, ενώ οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εργάζονται με μερική απασχόληση· ως εκ τούτου, οι γυναίκες περνούν (κατά μέσο όρο) λιγότερο χρόνο στον χώρο εργασίας, και αυτό μπορεί επίσης να μειώνει την πιθανότητα να υποστούν εργατικό ατύχημα. Μεταξύ του 2023 και του 2024, ο αριθμός των μη θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων στην ΕΕ στα οποία εμπλέκονταν άνδρες μειώθηκε (κατά 41.154), ενώ σημειώθηκε μείωση (κατά 1.923) στον αριθμό των μη θανατηφόρων ατυχημάτων στα οποία εμπλέκονταν γυναίκες.
Δείκτες συχνότητας
Ένας εναλλακτικός τρόπος ανάλυσης των στοιχείων για τα εργατικά ατυχήματα, σύμφωνα με τη Eurostat, είναι η έκφραση του αριθμού των ατυχημάτων σε σχέση με τον αριθμό των εργαζομένων· έτσι προκύπτει ένας δείκτης που ονομάζεται «δείκτης συχνότητας». Στα Σχήματα 1 και 2 παρουσιάζονται απλοί δείκτες συχνότητας που συσχετίζουν τον αριθμό των ατυχημάτων με τον συνολικό αριθμό των εργαζομένων. Για κάθε χώρα, τα στατιστικά αυτά στοιχεία παρέχουν μια ένδειξη της πιθανότητας ένας εργαζόμενος να υποστεί ατύχημα.
Σε ολόκληρη την ΕΕ, το 2024 σημειώθηκαν 1,65 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα ανά 100.000 απασχολούμενους. Τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα είναι σχετικά σπάνια γεγονότα και, ως εκ τούτου, ο αριθμός και η συχνότητά τους μπορεί να παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις από έτος σε έτος, ιδίως στις μικρότερες χώρες της ΕΕ. Το 2024, ο αριθμός των θανατηφόρων ατυχημάτων ανά 100.000 εργαζόμενους κυμαινόταν από λιγότερα από 1,00 στο Λουξεμβούργο, το Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Γερμανία και τη Σουηδία έως τουλάχιστον 3,00 θανατηφόρα ατυχήματα ανά 100.000 εργαζόμενους στη Βουλγαρία και τη Γαλλία (βλ. Σχήμα 1).
Το υψηλότερο ποσοστό συχνότητας μεταξύ των χωρών της ΕΕ καταγράφηκε στη Γαλλία, με 3,61 θανατηφόρα ατυχήματα ανά 100.000 απασχολούμενους. Ωστόσο, η Γαλλία διαθέτει ένα ειδικό σύστημα δήλωσης και αναγνώρισης εργατικών ατυχημάτων, το οποίο επικεντρώνεται στην αναφορά συμβάντων που σχετίζονται με την εργασία. Το σύστημα αυτό συνήθως δεν κάνει διάκριση μεταξύ των ατυχημάτων των οποίων η κύρια αιτία είναι η εργασία και των ατυχημάτων που συμβαίνουν στον χώρο εργασίας. Οι τελευταίες περιπτώσεις θα πρέπει να εξαιρούνται μόνο εάν αποκλειστούν άλλα αιτιώδη στοιχεία που σχετίζονται με την εργασία. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερο αριθμό αναφερόμενων εργατικών ατυχημάτων στη Γαλλία σε σύγκριση με άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διαθέτουν παρόμοια συστήματα αναφοράς ατυχημάτων.
Σχήμα 1
Σχήμα 2
Σε ολόκληρη την ΕΕ, το 2024 καταγράφηκαν 1.359 μη θανατηφόρα ατυχήματα ανά 100 000 εργαζόμενους. Το εύρος των ποσοστών εμφάνισης μεταξύ των χωρών της ΕΕ κυμαινόταν από λιγότερα από 100 μη θανατηφόρα ατυχήματα ανά 100.000 απασχολούμενους στη Ρουμανία (65) και τη Βουλγαρία (87) έως περισσότερα από 2.000 ανά 100.000 απασχολούμενους στη Γαλλία (2 622), την Πορτογαλία (2 489) και την Ισπανία (2 241) (βλ. Σχήμα 2).
Τα ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά εμφάνισης μη θανατηφόρων ατυχημάτων ενδέχεται να αντανακλούν την ελλιπή αναφορά, για παράδειγμα, λόγω ανεπαρκώς οργανωμένων συστημάτων αναφοράς, ελάχιστων οικονομικών κινήτρων για τα θύματα να αναφέρουν τέτοια ατυχήματα ή μη δεσμευτικών νομικών υποχρεώσεων για τους εργοδότες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα στην Ελλάδα είναι ότι άλλα στοιχεία ανακοινώνει η Επιθεώρηση Εργασίας και άλλα στοιχεία συγκεντρώνουν φορείς των εργαζομένων όπως π.χ. η ΟΣΕΤΕΕ.
Ανάλυση ανά τομέα δραστηριότητας
Όπως προαναφέρθηκε, η συχνότητα των ατυχημάτων ενδέχεται – εν μέρει – να είναι υψηλότερη για τους άνδρες (σε σχέση με τις γυναίκες) λόγω των οικονομικών δραστηριοτήτων στις οποίες είναι πιο πιθανό να απασχολούνται. Πράγματι, ο αριθμός των εργατικών ατυχημάτων παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις ανάλογα με τον εκάστοτε οικονομικό τομέα (βλ. Σχήμα 3) και παρουσιάζει θετική ασυμμετρία σε σχέση με τους τομείς όπου κυριαρχούν οι άνδρες.
Εντός της ΕΕ, οι τομείς των κατασκευών, των μεταφορών και της αποθήκευσης, της μεταποίησης, καθώς και της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας αντιπροσώπευαν συνολικά το 65,0 % του συνόλου των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων το 2024 και το 44,4 % του συνόλου των μη θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων. Σχεδόν το ένα τέταρτο (23,0%) του συνόλου των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων στην ΕΕ σημειώθηκε στον τομέα των κατασκευών, ενώ οι μεταφορές και η αποθήκευση (15,9%) κατείχαν το αμέσως υψηλότερο μερίδιο. Η μεταποίηση (13,8%) και η γεωργία, η δασοκομία και η αλιεία (12,1%) ήταν οι μόνες άλλες κατηγορίες της NACE για τις οποίες καταγράφηκαν διψήφια ποσοστά του συνολικού αριθμού θανατηφόρων ατυχημάτων.
Τα μη θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα ήταν σχετικά συχνά το 2024 στη μεταποίηση της ΕΕ (18,3 % του συνόλου), στις κατασκευές (12,7 %), στο εμπόριο (12,4 %) και στις δραστηριότητες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας (12,3 %)· αυτά τα 4 ήταν τα μόνα τμήματα της NACE για τα οποία καταγράφηκαν διψήφια ποσοστά του συνολικού αριθμού των μη θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων.
Σχήμα 3
