Αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να επιβάλει κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Αφορμή ήταν η βράβευση με Νόμπελ Ειρήνης της Ναβί Πιλάι, αλλά οι κυρώσεις προετοιμάζονταν πολύ καιρό. Κυρίως από την εποχή που το ΔΠΔ εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον πρώην υπουργό Άμυνας του Ισραήλ, Νοάβ Γκάλαντ, με την κατηγορία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Βέλγιο, η Ολλανδία και η Ελβετία καταδίκασαν τις αμερικανικές κυρώσεις και υπόσχονται να βοηθήσουν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να τις αντιμετωπίσει.
Οι νέες αμερικανικές κυρώσεις μπορούν να επηρεάσουν κάθε χώρα, οργανισμό ή επιχείρηση συνεργάζεται ή έχει συναλλαγές με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Το γεγονός αυτό ανοίγει τον δρόμο για ανοιχτή σύγκρουση της Ουάσιγκτον με τους συμμάχους και οικονομικούς εταίρους της.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν είναι μέλη του, ούτε το αναγνωρίζουν ως θεσμό.
Η Κομισιόν για τις κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο
Με ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι είναι έτοιμη να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο ώστε να μπορέσει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του ακόμη και μετά την επιβολή κυρώσεων από τις ΗΠΑ.
Επίσης, η Κομισιόν επισήμανε ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο διαλόγου, δεδομένου ότι μεσολαβεί διάστημα έξι μηνών μέχρι την εφαρμογή των κυρώσεων.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε σταθερός υποστηρικτής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Είναι βαθιά λυπηρό το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επιβάλουν κυρώσεις.
Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά. Παραμένουμε, επίσης, προσηλωμένοι στη συνεργασία με όλα τα 125 κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στο Καταστατικό της Ρώμης, προκειμένου να διαφυλάξουμε και να σεβαστούμε την ανεξαρτησία του, ώστε να συνεχίσει να εκπληρώνει την καίρια αποστολή του.
Καθώς προβλέπεται καθυστέρηση έξι μηνών πριν από την εφαρμογή των μέτρων, υπάρχει περιθώριο για διάλογο.
Η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του τόσο στη διερεύνηση όσο και στη δίωξη εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, καθώς και να προστατεύσει τα συμφέροντα των οικονομικών φορέων της ΕΕ στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς».
Από την πλευρά της η ολλανδική κυβέρνηση, τόνισε ότι διαβλέπει περιθώριο διαλόγου με την Ουάσιγκτον σχετικά με τις κυρώσεις που επέβαλε στο Δικαστήριο. Η Χάγη, όπου είναι η έδρα του ΔΠΔ, βρίσκεται στην Ολλανδία.
«Το διάστημα έξι μηνών μέχρι την έναρξη ισχύος των κυρώσεων δημιουργεί περιθώριο για διάλογο», δήλωσε ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Τομ Μπέρεντσεν.
«Είναι καλό που υπάρχει αυτό το χρονικό διάστημα και θα προβούμε σε σοβαρή αξιολόγηση των διαθέσιμων επιλογών, σε συνεργασία με τα υπόλοιπα μέλη του ΔΠΔ», πρόσθεσε.
Κάγια Κάλας: Η προστασία του ΔΠΔ, προτεραιότητα της ΕΕ
Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, δήλωσε:
«Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του διεθνούς συστήματος ποινικής δικαιοσύνης. Ασκεί διώξεις κατά προσώπων που ευθύνονται για τα σοβαρότερα εγκλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου.
Συνομίλησα με την Πρόεδρο του ΔΠΔ, Τομόκο Ακάνε, μετά την ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με την πρόθεσή τους να επιβάλουν κυρώσεις. Το εξάμηνο διάστημα μέχρι την έναρξη ισχύος των μέτρων προσφέρει περιθώριο για διάλογο.
Η ΕΕ ανέκαθεν στήριζε το Δικαστήριο και διαθέτει επιλογές ώστε να διασφαλίσει τη συνέχιση του ζωτικής σημασίας έργου του. Η προστασία του ΔΠΔ παραμένει προτεραιότητα για την ΕΕ».
Ελβετία και Βέλγιο
Στήριξη στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και στο έργο του εξέφρασαν επίσης η Ελβετία και το Βέλγιο.
Η ελβετική κυβέρνηση, με ανάρτησή της στο Χ, σημειώνει:
«Η Ελβετία επαναβεβαιώνει τη στήριξή της προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ως ανεξάρτητο και αμερόληπτο δικαστικό θεσμό.
Η Ελβετία αντιτίθεται σε κυρώσεις, απειλές ή άλλα μέτρα που αποσκοπούν στην υπονόμευση της ανεξαρτησίας του Δικαστηρίου και της ικανότητάς του να εκπληρώσει την αποστολή του.
Ως δικαστήριο έσχατης προσφυγής, το ΔΠΔ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της ατιμωρησίας για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα».
#Switzerland reaffirms its support for the @IntlCrimCourt as an independent and impartial judicial institution.
🇨🇭 opposes sanctions, threats or other measures aimed at undermining the Court’s independence and its ability to fulfil its mandate.
As a court of last resort, the #ICC plays an important role in combating impunity for the most serious international crimes.
— Swiss MFA (@SwissMFA) October 9, 2026
Ενώ ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Βελγίου και υπουργός Εξωτερικών, Μαχίμ Πρεβό, δήλωσε:
«Καταδικάζω έντονα τις νέες κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η επιδίωξη παράλυσης του έργου του Δικαστηρίου στερεί από τα θύματα τη δυνατότητα πρόσβασης στη δικαιοσύνη και θέτει τους υπεύθυνους για τα ειδεχθέστερα εγκλήματα εκτός της εμβέλειάς του.
Με πρωτοβουλία του Βελγίου, το ζήτημα της στήριξης προς το ΔΠΔ θα συζητηθεί με τους ομολόγους μου υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ τη Δευτέρα, καθώς και στο προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Θα πιέσουμε για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων προστασίας. Η ανεξαρτησία του Δικαστηρίου δεν μπορεί να εξαρτάται από το ποια πρόσωπα ερευνά.
Η Ευρώπη οφείλει να δράσει. Το Βέλγιο ζητά την ενεργοποίηση του Κανονισμού της ΕΕ περί “αντισταθμιστικών μέτρων” (Blocking Statute) για την προστασία του Δικαστηρίου και όσων στηρίζουν το έργο του. Οφείλουμε επίσης να υπερασπιστούμε το δικαίωμά μας να τηρούμε το διεθνές δίκαιο, χωρίς ξένες κυρώσεις να υπαγορεύουν τις επιλογές μας».
⚖️ I strongly condemn the new US sanctions against the International Criminal Court. Seeking to cripple the Court’s work denies victims a path to justice and puts those responsible for the gravest crimes beyond its reach.
At Belgium’s initiative, support for the ICC will be discussed with my EU foreign affairs colleagues on Monday and at the forthcoming European Council. We will press for concrete protection. The Court’s independence cannot depend on whom it investigates.
Europe must act. Belgium is calling for the activation of the EU Blocking Statute to protect the Court and those who support its work. We must also defend our right to uphold international law without foreign sanctions dictating our choices.
@BelgiumMFA @IntlCrimCourt
— Maxime PREVOT (@prevotmaxime) October 9, 2026
Η κοινή δήλωση οκτώ χωρών
Επίσης, κοινή δήλωση στήριξης στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσαν οι υπουργοί Εξωτερικών Καναδά, Δανίας, Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ιαπωνίας, Ολλανδίας και Βρετανίας. Όλες μέλη της Σύμβασης της Ρώμης για το ΔΠΔ.
Σε αυτήν αναφέρουν τα εξής:
«Εμείς, τα υπογράφοντα Κράτη Μέρη του Καταστατικού της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), επαναβεβαιώνουμε τη συνεχή και ακλόνητη υποστήριξή μας στην ανεξαρτησία, την αμεροληψία και την ακεραιότητα του ΔΠΔ.
Ως ένθερμοι υποστηρικτές του ΔΠΔ, εκφράζουμε τη λύπη μας και τη σθεναρή διαφωνία μας σχετικά με την ανακοίνωση επιβολής κυρώσεων στο Δικαστήριο από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αναγνωρίζουμε με εκτίμηση το έργο που έχει αναλάβει το Δικαστήριο για την προετοιμασία απέναντι σε τέτοια μέτρα, ώστε να μπορέσει να συνεχίσει να εκπληρώνει την εντολή του βάσει του Καταστατικού της Ρώμης, και υπογραμμίζουμε την ακλόνητη υποστήριξή μας ώστε το Δικαστήριο να είναι σε θέση να το πράξει.
Ωστόσο, εάν εφαρμοστούν, οι κυρώσεις αυτές θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στο έργο του Δικαστηρίου, στο αφοσιωμένο προσωπικό του και στις οικογένειές τους. Τα άτομα αυτά εργάζονται καθημερινά για να οδηγήσουν στη δικαιοσύνη τους κατηγορούμενους για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα και για να στηρίξουν τα θύματά τους.
Παραμένουμε ενωμένοι στην υποστήριξή μας προς το ΔΠΔ και δεσμευμένοι στη διεξαγωγή εποικοδομητικού και συμπεριληπτικού διαλόγου με κράτη που δεν είναι μέρη του Καταστατικού, ενόψει της Συνέλευσης των Κρατών Μερών τον Δεκέμβριο του 2026. Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε για να στηρίξουμε το ζωτικής σημασίας έργο του Δικαστηρίου, να διαφυλάξουμε το διεθνές σύστημα που βασίζεται σε κανόνες και να προωθήσουμε τη λογοδοσία».
As committed supporters of the ICC we regret and strongly disagree with the announcement of sanctions to be imposed upon the Court by the United States. – Joint statement of 🇨🇦 🇩🇰 🇩🇪 🇫🇷 🇮🇹 🇯🇵 🇳🇱 🇬🇧 ⬇️
https://t.co/OoUUbLBL2z— GermanForeignOffice (@GermanyDiplo) October 9, 2026
ΠΗΓΗ: in.gr
