Τρόφιμα: Καινούργιες διαταραχές στην παγκόσμια αγορά θείου απειλούν καλλιέργειες και τιμές

Η έλλειψη θείου -που είναι απαραίτητη πρώτη ύλη για την παρασκευή λιπασμάτων- εξαιτίας της μεγάλης απορρόφησης από τον κλάδο της εξόρυξης μετάλλων που πληρώνει πιο ακριβά από τη λιπασματοβιομηχανία, ενδέχεται να αναδειχθεί σε νέα απειλή που μπορεί να εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές τροφίμων.

Η διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ έχει προκαλέσει σημαντική έλλειψη θείου. Περίπου οι μισές παγκόσμιες προμήθειες θείου διακινούνταν μέσω των στενών πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά ο αποκλεισμός τους έχει εκτοξεύσει την τιμή σχεδόν 10 φορές πάνω από τα προ του πολέμου επίπεδα.

Ο Raghav Jain, από τον οργανισμό τιμολόγησης βασικών εμπορευμάτων Argus, δήλωσε στους FT ότι ο κλάδος της εξόρυξης, ενισχυμένος από τα έσοδα των υψηλότερων τιμών των μετάλλων, «κερδίζει τον πόλεμο των προσφορών» για τις ελάχιστες ποσότητες έναντι της βιομηχανίας λιπασμάτων, η οποία έχει μικρότερα περιθώρια κέρδους.

Μειώνουν οι αγρότες την παραγωγή

Οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές στη γεωργία, με τους κατασκευαστές λιπασμάτων να αναγκάζονται να περικόψουν την παραγωγή και να προειδοποιούν ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν.

«Δεν είμαστε σε θέση να μετακυλίσσουμε αυτό το αυξημένο κόστος λόγω της περιορισμένης οικονομικής δυνατότητας των αγροτών, και ως εκ τούτου η άλλη επιλογή είναι η επιβράδυνση της παραγωγής», δήλωσε ο Andy Jung, επικεφαλής οικονομολόγος της αμερικανικής εταιρείας λιπασμάτων Mosaic.

«Σε κάποιο σημείο θα δούμε αυτό το γεγονός να αποτυπώνεται σημαντικά στις παγκόσμιες αποδόσεις, και στη συνέχεια θα δούμε τις τιμές των τροφίμων να κλιμακώνονται», προειδοποίησε ο ίδιος.

Δέκα φορές πάνω η τιμή του θείου

Ενώ το θείο πωλούνταν συνήθως προς 100-200 δολάρια ο τόνος, φέτος οι τιμές έχουν εκτιναχθεί κοντά στα 1.000 δολάρια ο τόνος. Η Κίνα, βασικός προμηθευτής θειικού οξέος, έχει επίσης προχωρήσει σε απαγόρευση των εξαγωγών του προϊόντος, περιπλέκοντας περαιτέρω την κατάσταση.

Η OCP του Μαρόκου, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας φωσφορικών λιπασμάτων στον κόσμο, προειδοποίησε τον περασμένο μήνα για τις συνέπειες της εκτίναξης της τιμής του θείου, επισημαίνοντας ότι δεν μπορούσε να μετακυλίσει το κόστος στους αγρότες που ήδη πιέζονται οικονομικά.

Η OCP προσπάθησε να στρέψει την παραγωγή προς λιπάσματα που απαιτούν λιγότερο θείο, καθώς και να αναπτύξει εναλλακτικές πηγές εκτός πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι μεταλλωρύχοι έχουν μεγάλα κέρδη από τις εκτινασσόμενες τιμές, με τον χαλκό να κινείται κοντά στο ιστορικό υψηλό του των σχεδόν 15.000 δολαρίων ανά τόνο, εν μέσω της αυξανόμενης ζήτησης για το βιομηχανικό μέταλλο που χρησιμοποιείται σε οτιδήποτε, από τα ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης έως τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.

Η χιλιανή Antofagasta δήλωσε τον Αύγουστο ότι, μολονότι το αυξημένο κόστος του θειικού οξέος και του ντίζελ είχε ανεβάσει τα έξοδα, τα κέρδη της για το πρώτο εξάμηνο ήταν ακόμη σχεδόν κατά ένα τρίτο υψηλότερα σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Πράγματι, η υψηλή τιμή του θειικού οξέος έχει ωφελήσει ακόμη και τις μεταλλευτικές εταιρείες που πραγματοποιούν τήξη χαλκού, για την παραγωγή οξέος ως παραπροϊόντος.

Ο Raman Randhawa, οικονομικός διευθυντής της Capstone Copper, δήλωσε ότι ορισμένοι στον κλάδο είχαν συνάψει συμφωνίες κατά τις οποίες αντάλλασσαν οξύ με εξορυγμένο χαλκό, βοηθώντας αμφότερους να εξασφαλίσουν αυτό που χρειάζονταν με καλύτερες τιμές.

Οι τιμές του θειικού οξέος ήταν «εξαιρετικές, ασυνήθιστες», είπε. «Το καλό είναι ότι και η τιμή του χαλκού είναι πολύ υψηλότερη από την αναμενόμενη».

Μεγαλώνει ξανά η διαταραχή

Τα άσχημα νέα για τους αγρότες είναι ότι, κάθε άλλο παρά επιλυμένη, η διαταραχή στο εμπόριο θείου «μεγαλώνει» ξανά, σύμφωνα με την πλατφόρμα δεδομένων και αναλύσεων Kpler, καθώς τα πλοία εξακολουθούν να είναι εγκλωβισμένα στον Ορμούζ, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται.

«Χρειαζόμαστε το θείο», δήλωσε η Madeleine Overgaard, υπεύθυνη διαχείρισης δεδομένων αγοράς χύδην ξηρού φορτίου στην Kpler. «Από τη μεταλλευτική βιομηχανία μέχρι αυτό που πληρώνουμε για τους φορητούς υπολογιστές μας, όλους μας επηρεάζει».

«Από την άλλη πλευρά, οι σοδειές εξαρτώνται επίσης από αυτό», οπότε η διαταραχή θα επηρεάσει «αυτό που θα πληρώνουμε για τη μπαγκέτα μας στον φούρνο του χρόνου».