«Frühstartrente», σε ελεύθερη μετάφραση «πρόωρη πρόβλεψη για συνταξιοδότηση». Έτσι ονομάστηκε το πρωτοποριακό πρόγραμμα αποταμίευσης που ψήφισε την περασμένη Παρασκευή η γερμανική Κάτω Βουλή (Buntestag) για τη συνταξιοδότηση.
Πρόκειται για ένα ιδιωτικό πρόγραμμα αποταμίευσης για ανηλίκους. Το γερμανικό κράτος θα καταβάλλει 10 ευρώ το μήνα σε κάθε παιδί από την ηλικία των 6 ετών μέχρι να ενηλικιωθεί στα 18, σε έναν ατομικό λογαριασμό που θα επενδύεται στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Τα χρήματα που θα συγκεντρώνονται από τις καταθέσεις και τις επενδύσεις θα χρησιμοποιούνται έπειτα από δεκαετίες, όταν φτάσει ο νέος στην ηλικία για συνταξιοδότηση (που μάλλον θα ξεπερνά αρκετά τα 67 έτη), για να λαμβάνει μια συμπληρωματική, επικουρική σύνταξη, που θα του εξασφαλίζει αξιοπρεπή γηρατειά.
Προφανώς οι Γερμανοί νομοθέτες λαμβάνοντας υπόψη το τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα που ήδη αντιμετωπίζει η χώρα, προεξοφλούν τη χορήγηση συντάξεων πείνας στα τέλη του αιώνα.
«Οι γονείς, οι παππούδες, οι γιαγιάδες και όποιος άλλος το επιθυμεί, θα μπορεί να συμπληρώνει αυτές τις πληρωμές», σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP). Για τις περιπτώσεις που για κάποιο λόγο ένα παιδί δεν θα μπορεί να διαθέτει ατομικό τραπεζικό λογαριασμό, τα χρήματα θα επενδύονται συλλογικά υπό τη διαχείριση της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας της Γερμανίας (Bundesbank).
Το μέτρο πρόκειται να ξεκινήσει από παιδιά που γεννήθηκαν το 2020, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Φασούλι το φασούλι
«Ξεκινώντας νωρίς, πολλά χρήματα μπορούν να συσσωρευτούν κατά τη διάρκεια των δεκαετιών», τόνισε σε δήλωσή του ο γερμανός υπουργός Οικονομικών, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.
Σύμφωνα με τον σοσιαλδημοκράτη υπουργό της κυβέρνησης μεγάλου συνασπισμού του Φρίντριχ Μερτς, μόνο οι μηνιαίες κρατικές εισφορές θα μπορούσαν να αυξήσουν την αξία της κατάθεσης σε περίπου 53.000 ευρώ μέχρι την ηλικία των 65 ετών. Το ποσό θα έφθανε τις 160.000 ευρώ εάν οι γονείς ή οι παππούδες προσέθεταν 20 ευρώ το μήνα.
Η επιβάρυνση για το κράτος κατά το διάστημα των 12 ετών που θα καταβάλλει εισφορές θα είναι μόνο 1.440 ευρώ ανά παιδί, σε ονομαστικούς όρους. Το προϋπολογισθέν ποσό των 53.000 ευρώ προϋποθέτει ότι αυτά τα χρήματα αποφέρουν μια μέση ετήσια απόδοση 7% στο κεφάλαιο, το οποίο χρόνο με το χρόνο επανεπενδύεται και συσσωρεύεται.
Επομένως, η κρατική συνεισφορά θα ανερχόταν σε περίπου 2.200 ευρώ στην ηλικία των 18 ετών. Στη συνέχεια θα συνέχιζε να αυξάνεται μέχρι την ηλικία των 65 ετών (υπολογίζεται η ηλικία στην οποία συνταξιοδοτούνται σήμερα οι Γερμανοί), χωρίς περαιτέρω συνεισφορές.
Όλα βεβαίως θα εξαρτηθούν από τις αποδόσεις της αγοράς τις επόμενες δεκαετίες και, σε τελευταία ανάλυση, το πρόγραμμα της «Frühstartrente» θα ωφελήσει το Χρηματιστήριο της Φραγκφούρτης και τα 30 blue chips του δείκτη DAX, διότι μάλλον εκεί θα επενδύονται τα χρήματα από τους συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς των ανηλίκων.
Δημογραφική απελπισία
Ασφαλώς οι οικονομικές προβολές στο χρόνο όταν πρόκειται για δεκαετίες έχουν μικρή αξία διότι απλούστατα οι σταθερές που λαμβάνει κανείς υπόψη για να κάνει τους υπολογισμούς του κινδυνεύουν να ακυρωθούν τελείως ή τέλος πάντων να αποδειχθούν εντελώς λανθασμένες.
Είναι αυθαίρετη η μέση ετήσια απόδοση 7% της γερμανικής κεφαλαιαγοράς που έλαβε ως δεδομένη για να κάνει τους υπολογισμούς του το επιτελείο του Κλίνκμπαϊλ. Όπως επίσης αυθαίρετη είναι και η πρόβλεψη για μέσο ετήσιο πληθωρισμό 2% σε ορίζοντα πέντε και πλέον δεκαετιών που έκανε η κυβέρνηση, βάσει της οποίας τα 53.000 ευρώ στην ηλικία συνταξιοδότησης ενός σημερινού παιδιού 6 ετών θα αντιστοιχούσαν σε περίπου 20.000 ευρώ σε τρέχουσα αγοραστική δύναμη.
Σε κάθε περίπτωση, η μεταρρύθμιση που ψήφισε η Bundestag αποκαλύπτει τη συνειδητοποίηση της γερμανικής εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας ότι η δημογραφική γήρανση πρόκειται να ανατρέψει το γερμανικό διανεμητικό συνταξιοδοτικό σύστημα, το οποίο χρηματοδοτείται ως επί το πλείστον από τις εισφορές των εργαζομένων.
Πανηγυρίζουν οι τράπεζες
«Το Βερολίνο επιδιώκει έτσι να αναπτύξει ιδιωτικές αποταμιεύσεις για να συμπληρώσει τις δημόσιες συντάξεις», μεταδίδει χαρακτηριστικά το AFP. Το κόστος της νέας βοήθειας για το κράτος εκτιμάται από το Βερολίνο στα 198 εκατ. ευρώ το 2027 και αναμένεται να φτάσει τα 411 εκατομμύρια ευρώ το 2030.
«Ο τραπεζικός τομέας χαιρέτισε τη μεταρρύθμιση», αναφέρει το δημοσίευμα. Και αυτό δα έλειπε να μην άνοιγαν σαμπάνιες στα περίπου 1.700 χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας (δεν μιλάμε για τραπεζικά καταστήματα αλλά για χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, τοπικού και συνεταιριστικού χαρακτήρα οι περισσότεροι) για το κρατικό χρήμα που θα εισρεύσει και θα αναζωογονήσει τους ισολογισμούς τους.
«Ο συνταξιοδοτικός σχεδιασμός δεν ξεκινά πλέον με την είσοδο στην αγορά εργασίας, αλλά από την παιδική ηλικία, από την ηλικία που το παιδί ξεκινά τη βασική του εκπαίδευση», δήλωσε η Μαρίγια Κόλακ, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Γερμανικών Συνεταιριστικών Τραπεζών, η οποία χαιρέτισε το μέτρο ως έναν «τρόπο ανάπτυξης της κουλτούρας της αποταμίευσης και ενίσχυσης του οικονομικού αλφαβητισμού στη Γερμανία».
Παλινωδίες της αντιπολίτευσης
Τα κόμματα της γερμανικής αντιπολίτευσης αντέδρασαν από σπασμωδικά έως αμήχανα στο μέτρο. Τα κόμματα της Αριστεράς (Πράσινοι και Die Linke) καταψήφισαν το νομοσχέδιο, το οποίο χαρακτήρισαν «άνισο και κοινωνικά άδικο», διότι «οι πλουσιότερες οικογένειες θα μπορούν να συνεισφέρουν περισσότερο στους λογαριασμούς των παιδιών τους».
Ουδείς βέβαια από τον κυβερνητικό συνασπισμό ισχυρίστηκε ότι πρόκειται για ένα μέτρο κοινωνικής δικαιοσύνης και αναδιανομής των εισοδημάτων – παρότι σίγουρα θα επωφεληθούν περισσότερο τα παιδιά των φτωχότερων οικογενειών που δεν έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίζουν συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά προγράμματα στα παιδιά τους. Εξάλλου οι έχοντες και κατέχοντες δεν περιμένουν την κρατική επιχορήγηση των 10 ευρώ μηνιαίως για να ξεκινήσουν ένα πρόγραμμα για το μέλλον των παιδιών τους, παρότι οι Γερμανοί γονείς δεν είναι τόσο προστατευτικοί όσο οι Έλληνες και άλλοι λαοί με στενές οικογενειακές σχέσεις.
Το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) απείχε από την ψηφοφορία αποφεύγοντας έτσι και να συναινέσει με την κυβέρνηση και να καταφύγει σε λογικές ακροβασίες εξηγώντας μια αρνητική ψήφο στη Bundesbank, όπως έπραξε η Αριστερά.
Η αποφυγή να τοποθετηθεί, ωστόσο, μόνο ως πολιτική αναρμοδιότητα του κόμματος μπορεί να ερμηνευθεί. Η Γερμανία αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα γήρανσης του πληθυσμού από όλες τις χώρες της ΕΕ και οι οπαδοί του AfD θα περίμεναν μια πειστική τοποθέτηση από το κόμμα τους, τη στιγμή μάλιστα που είναι γνωστό ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα στη χώρα το στηρίζουν οι περίπου 500.000 οικονομικοί μετανάστες που υποδέχεται κάθε χρόνο (μα κάθε χρόνο!) συστηματικά και συντεταγμένα η Γερμανία. Είναι αυτοί που θέλουν να διώξουν από τη χώρα το AfD και οι οπαδοί του…
