Τον πρώτο προϋπολογισμό της κυβέρνησης Μπέρναμ θα παρουσιάσει την Τετάρτη ο υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι σε μια περίοδο που οι φωνές για το κόστος ζωής ακούγονται όλο και περισσότερο ενώ τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις στη Βρετανία δέχονται την πίεση που έχει προκαλέσει σε όλο τον κόσμο η πολεμική αναμέτρηση στη Μέση Ανατολή.
Ο Βρετανός υπουργός Οικονομικών βρίσκεται αντιμέτωπος με μια λεπτή ισορροπία, σημειώνει ο Guardian: να λάβει μέτρα που θα προσφέρουν «ανάσα» για την ανακούφιση της κρίσης στο κόστος διαβίωσης, αυξάνοντας παράλληλα την ανάπτυξη και τηρώντας τους δημοσιονομικούς κανόνες.
Ο Χίλι θα δώσει επίσης συγκεκριμένο περιεχόμενο στη δέσμευση του Άντι Μπέρναμ για «καλή ανάπτυξη σε κάθε ταχυδρομικό κώδικα», με μέτρα που θα παρέχουν στους τοπικούς ηγέτες περισσότερα χρήματα και εξουσία.
Τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων
Η προκάτοχος του Τζόν Χίλι, Ρέιτσελ Ριβς, είχε ορίσει για τον εαυτό της ένα «περιθώριο» ύψους 23,6 δισ. λιρών σε σχέση με τους δημοσιονομικούς κανόνες, οι οποίοι απαιτούν οι καθημερινές δαπάνες να αντισταθμίζονται από έσοδα έως το τέλος της παρούσας κοινοβουλευτικής περιόδου.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι το περιθώριο αυτό έχει μειωθεί δραστικά λόγω της απότομης αύξησης του κόστους των τόκων του χρέους, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί ένα παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ που ταράζει τις αγορές ομολόγων.
Το Resolution Foundation εκτιμά ότι το περιθώριο έχει μειωθεί κατά το ήμισυ, σε περίπου 12 δισ. λίρες. Πολλά θα εξαρτηθούν από την εκτίμηση του Γραφείου για την Ευθύνη του Προϋπολογισμού (OBR), του ανεξάρτητου ελεγκτικού φορέα του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο θα λάβει υπόψη τις επιπτώσεις από την αύξηση του κόστους του χρέους, αλλά και άλλες θετικές και αρνητικές εξελίξεις για τα δημόσια οικονομικά – συμπεριλαμβανομένου του πληθωρισμού, της αύξησης των μισθών, της απασχόλησης και της παραγωγικότητας.
Ο Χέιλι θεωρείται πρόθυμος να επιτρέψει την υποβάθμιση αυτού του περιθωρίου ασφαλείας. Ωστόσο, οι ανήσυχοι επενδυτές ομολόγων θα αναμένουν από αυτόν να διατηρήσει κάποιο περιθώριο ασφαλείας ως προστασία από περαιτέρω αρνητικές διαταραχές, ενώ εκτιμάται ότι απαιτούνται τουλάχιστον 14 δισ. λίρες για να αποφευχθεί η πρόκληση αντίδρασης στην αγορά ομολόγων.
Μέτρα για την ακρίβεια
Ο υπουργός Οικονομικών δεσμεύτηκε να λάβει μέτρα που θα προσφέρουν «ανάσα» στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν την κρίση του κόστους διαβίωσης, καθώς η κρίση των τιμών της ενέργειας, που τροφοδοτείται από τη σύγκρουση με το Ιράν, πλήττει τους καταναλωτές.
Οι τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης έχουν εκτοξευθεί κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ οι λογαριασμοί ενέργειας προβλέπεται να αυξηθούν στα 2.000 λίρες ετησίως από τον Ιανουάριο για ένα τυπικό νοικοκυριό. Από το 2021, οι καταναλωτές έχουν πληρώσει κατά μέσο όρο σχεδόν 14.000 λίρες σε επιπλέον έξοδα για υποθήκες, δάνεια, λογαριασμούς ενέργειας και νερού.
Ο Χίλι φαίνεται να έχει διαθέσει πάνω από 1 δισ. λίρες για να βοηθήσει τους καταναλωτές ενέργειας, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα διατεθεί για την αύξηση της έκπτωσης που παρέχεται στα νοικοκυριά σε ορισμένες παροχές. Έχει επίσης δεσμευτεί να βοηθήσει τις επιχειρήσεις, ενώ έχει κληθεί να παρατείνει τη μείωση του φόρου καυσίμων.
Παράλληλα με τη στήριξη στον τομέα της ενέργειας, ο Άντι Μπέρναμ έχει ήδη υποσχεθεί ότι το Εργατικό Κόμμα θα μειώσει το κόστος διαβίωσης μέσω άλλων μέτρων – συμπεριλαμβανομένου ενός νέου προγράμματος στεγαστικών δανείων για όσους αγοράζουν για πρώτη φορά κατοικία, καθώς και της δέσμευσης για την κατασκευή περισσότερων κοινωνικών κατοικιών.
