Ακρίβεια: Μάρτης γδάρτης «καλαθοκαύτης»!

Στις 15 Απριλίου 2026, με ρεκόρ καθυστέρησης (οι ανακοινώσεις γίνονται κατά κανόνα στις 10 εκάστου μηνός με εξαίρεση τον πληθωρισμό του  Δεκεμβρίου 2025 που ανακοινώθηκε, προφανώς λόγω των Εορτών των Χριστουγέννων, στις 13 Ιανουαρίου 2026), η ΕΛΣΤΑΤ έδωσε στη δημοσιότητα στοιχεία για την εξέλιξη του εθνικού και εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή με τον πρώτο να  σημειώνει επίδοση ρεκόρ (3,9%) μετά τον Απρίλιο 2023. Την ίδια ημέρα, 15 Απριλίου 2026, κατά σύμπτωση (στην Ελλάδα, όλα, πληθωρισμός πάντα υψηλότερος από τον αντίστοιχο στην Ευρωζώνη, χρέος πάντα υψηλότερος, κορυφαίος, στην  Ευρωζώνη, λιμός, πάντα στις πρώτες θέσεις στην  Ευρωζώνη, αγοραστική δύναμη πάντα τελευταίοι οι Έλληνες στην Ευρωζώνη, ρουσφετάκια, λαϊκισμός, δημαγωγία, διαφθορά, καταποντισμοί, εκτροχιασμοί, πυρκαγιές κι άλλα δεινά, είναι συμπτωματικά, τυχαία, διαχρονικά, παθογενή!), το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (Γενικό Λογιστήριο του Κράτους) έδωσε στη δημοσιότητα το καθιερωμένο Μηνιαίο Δελτίο Εκτέλεσης του Προϋπολογισμού κατά τον Μάρτιο 2026 «πλημμυρισμένο» από υπερέσοδα (κυρίως φόροι) και πρωτογενές πλεόνασμα, δηλαδή σε ποσά που υπερακοντίζουν (ως συνήθως) τους αντίστοιχους στόχους που είχαν τεθεί μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο με την κατάθεση και ψήφιση στη Βουλή του κρατικού προϋπολογισμού του 2026. Συγκεκριμένα, οι μεν φόροι αυξήθηκαν κατά περίπου  3% (έναντι σωρευτικού πληθωρισμού το ίδιο τρίμηνο κατά 1,9%), το δε πρωτογενές πλεόνασμα σε 4,4 δισ. ευρώ με υπέρβαση του στόχου κατά … 1,7 δισ. ευρώ ή κατά … 63%!!! Όλες αυτές τις «θετικές» επιδόσεις η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδος τα έχει εντάξει στο γνωστό «αφήγημα» ότι είναι αποτέλεσμα της «συνετής δημοσιονομικής πολιτικής» και της «σημαντικότερης μετά τη μεταπολίτευση φορολογικής μεταρρύθμισης»!

Στην πραγματικότητα όμως, όπως αποκάλυπτα με επίσημα στοιχεία στο άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» στις  19 Ιανουαρίου 2026 υπό τον τίτλο «Υπερέσοδα και ακρίβεια», σχολιάζοντας τον πληθωρισμό του Δεκεμβρίου 2025, αυτή η δημοσιονομική πολιτική είναι συνειδητά πληθωριστική, καθώς τα υπερέσοδα και ιδιαίτερα τα φορολογικά έσοδα υπερβαίνουν τον ρυθμό του πληθωρισμού, δηλαδή είναι υπερέσοδα από υπερβάλλουσα ζήτηση (κατανάλωση) πυροδοτούν μονίμως  τον πληθωρισμό, καθώς υπάρχει μονίμως επί είκοσι χρόνια παραγωγικό κενό.

Διατροφή και στέγαση απορροφούν το 35,1% του οικογενειακού προϋπολογισμού με συμμετοχή κατά 50% στον πληθωρισμό!

Η εικόνα της εξέλιξης του πληθωρισμού τον περασμένο Μάρτιο είναι χείρων των προηγούμενων μηνών καθώς  δύο κατηγορίες δαπανών,  δηλαδή της «Διατροφής» και της «Στέγασης» που  αφορούν  τις βασικότερες ανάγκες διαβίωσης των πολιτών, συμμετείχαν στον πληθωρισμό του περασμένου Μαρτίου  (3,9%) με 1,79 μονάδες ή κατά 45,9%, έναντι 39,4% του Μαρτίου του 2023 με πληθωρισμό στα ίδια περίπου επίπεδα! Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) 2024, που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ τον Σεπτέμβριο του 2025, η δαπάνη για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά αποτελεί το μεγαλύτερο μερίδιο των δαπανών του μέσου ελληνικού νοικοκυριού (ανέρχεται στο 20,7% των συνολικών δαπανών, έναντι 21% το 2023). Σημειώνεται ακόμα ότι το φτωχότερο 20% του πληθυσμού δαπανά το 33,5% του προϋπολογισμού του για είδη διατροφής, ενώ το πλουσιότερο 20% δαπανά μόλις το 12,7%. Αντιλαμβάνεται κανείς πόσο σκληρά πληρώνονται αυτά τα περιβόητα υπερέσοδα από το φτωχότερο αυτό τμήμα του ελληνικού πληθυσμού!

Επίσης, από την ίδια παραπάνω έρευνα προκύπτει ότι η δαπάνη για στέγαση ανέρχεται στο 14,4% της μέσης μηνιαίας δαπάνης των νοικοκυριών με έναν συντελεστή στάθμισης στη διαμόρφωση του εναρμονισμένου δείκτη καταναλωτή 117,16% το 2025, που είναι παραμένει χαμηλότερος από τον αντίστοιχο στην Ευρωζώνη (149,23%) λόγω του πάλαι ποτέ υψηλότερου ποσοστού ιδιοκατοίκησης! Όμως, αυτό το πάλαι ποτέ υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης  στην Ελλάδα, συρρικνώθηκε τα τελευταία 15 χρόνια της οικονομικής και στεγαστικής κρίσης κατά επτά περίπου ποσοστιαίες μονάδες και το 2024- 2025 διαμορφώθηκε στο 69,6% – 70%, δηλαδή προσέγγισε τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που κυμαίνεται γύρω στο 68% – 69%. Δηλαδή, ο πληθωρισμός στέγασης, όπως θα αναφέρω στη συνέχεια, αντανακλά  διαρθρωτικές αδυναμίες και παραλείψεις. Απλώς, σημειώνω ότι μόνο το 8,4% των Ελλήνων ιδιοκτητών έχει στεγαστικό δάνειο, δείχνοντας προτίμηση στην αγορά χωρίς δανεισμό, μολονότι η αποταμίευση, λόγω κυρίως της υπερκατανάλωσης, του πληθωρισμού  και της φορολογίας είναι αρνητική!!!

Έτσι, και τα στοιχεία για τις επίμονες και μάλιστα υψηλότερες πληθωριστικές πιέσεις  στο «Καλάθι του Νοικοκυριού» και τον περασμένο Μάρτιο, επιβεβαιώνει για μιαν ακόμα φορά τις άρτιες μελέτες των οικονομολόγων (με πρόσφατη την ανάλυση στην έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025) και την επίμονη αρθρογραφία του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» ότι τα πραγματικά επιστημονικά αίτια είναι τα διαρθρωτικά προβλήματα και η ίδια η κυβέρνηση, η οποία σπεύδει να τα αντιμετωπίσει με «μεταρρυθμίσεις»  δίκην μιας ακόμα ανεξάρτητης αρχής εποπτείας της αγοράς και προστασίας του καταναλωτή ή με τους 2.000  «κωδικούς» στα ράφια των σούπερ μάρκετ ή «πλαφόν». Μάλιστα ο Μάρτης γδάρτης, είναι λόγω κρύου,  κατά τον θυμόσοφο ελληνικό λαό, «παλουκοκαύτης», αλλά λόγω πληθωρισμού, όπως καταδεικνύεται, και «καλαθοκαύτης», λοιδορώντας τη νεοϊδρυθείσα ανεξάρτητη αρχή για τον έλεγχο της αγοράς και την προστασία τάχα του καταναλωτή.

Τα αίτια του  υψηλού πληθωρισμού από τις δύο εστίες λαμπαδιάσματος  του οικογενειακού προϋπολογισμού, δηλαδή της  «Διατροφής» και της «Στέγασης», είναι τα ίδια με τα ίδια εφιαλτικά αποτελέσματα: η υπερβάλλουσα ζήτηση, η ενίσχυσή της με τις κυβερνητικές «μεταρρυθμίσεις» και η απουσία πραγματικών μεταρρυθμίσεων για την αντιστάθμισή της με ενίσχυση της προσφοράς, δηλαδή με την κάλυψη του παραγωγικού και επενδυτικού χάσματος.

Το «καλάθι» πυρπολείται από την κυβέρνηση για … «υπερέσοδα» και «υψηλή ανάπτυξη»!

Όπως έχω επισημάνει σε προηγούμενα άρθρα μου στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο», το σημαντικό θετικό παραγωγικό κενό σημαίνει ότι η ζήτηση έχει αυξηθεί σε μεγαλύτερο ποσοστό από τη συνολική παραγωγική δυνατότητα της οικονομίας, με αποτέλεσμα να δημιουργείται στενότητα πόρων και, στη συνέχεια,  σε μεγαλύτερα περιθώρια ανατιμήσεων, που επιδεινώνουν  ακόμα περισσότερο το υψηλό έλλειμμα  του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, με αρνητικό το εξωτερικό ισοζύγιο (υψηλότερη αύξηση των εισαγωγών σε σχέση με την αντίστοιχη των εξαγωγών!). Μολονότι αυτό παραγωγικό κενό αναδεικνύεται στατιστικά, όπως επισημαίνουν οι οικονομολόγοι, ως ο πλέον σημαντικός παράγοντας ενίσχυσης των πληθωριστικών εξελίξεων την τελευταία 20ετία, η κυβέρνηση συνεχώς αποστρέφει το πρόσωπό της από τεράστιο αυτό πρόβλημα, θριαμβολογώντας κάθε φορά  με δηλώσεις  για «υπερέσοδα» από την υπερβάλλουσα ζήτηση, τον φορομπηχτισμό  και  τον ανύπαρκτο «νέο αναπτυξιακό ή παραγωγικό μοντέλο» .

Η μελαγχολική αυτή διαπίστωση επιβεβαιώνεται  από τον πληθωρισμό των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής (αρνί, κατσίκι και μοσχαρίσιο κρέας, φρούτα, λαχανικά κλπ), και των υπηρεσιών, που αποτέλεσαν, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύεται στην τελευταία έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025 τους κύριους πληθωριστικούς παράγοντες κατά τη διάρκεια του 2025 (όταν δεν υπήρχε  … ενεργειακή κρίση στην Ελλάδα!). Επίσης, όπως επισημαίνεται στην ίδια ανάλυση,  όσον αφορά τις υπηρεσίες, η υψηλότερη συχνότητα αυξήσεων των τιμών είναι γενικευμένη κι  έχει σχεδόν τριπλασιαστεί συγκριτικά με την περίοδο 2012-2020, μολονότι  η συχνότητα αυξήσεων των τιμών στις υπηρεσίες ήταν συμπιεσμένη για περισσότερο από μία δεκαετία πριν από την απότομη άνοδο του πληθωρισμού το 2022 και ήταν η χαμηλότερη στη ζώνη του ευρώ. Όμως, η Ελλάδα το 2025, όπως επισημαίνεται στην παραπάνω ανάλυση,  κατέγραψε υψηλότερο πληθωρισμό από ό,τι η ζώνη του ευρώ, κυρίως λόγω του πληθωρισμού των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής και των υπηρεσιών.

Η στέγαση «φλέγεται» από υπερβάλλουσα ζήτηση, η οποία όμως … ενισχύεται από την κυβέρνηση!

Ο παρατιθέμενος πίνακας με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που επεξεργάστηκα, επιβεβαιώνει περίτρανα τις διαπιστώσεις και το συμπέρασμα της παραπάνω ανάλυσης της Τράπεζας της Ελλάδος και για τον πληθωρισμό της στέγασης, ο οποίος, όπως επισημαίνει, μέχρι και το 2024 καθοριζόταν από το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, πετρελαίου και άλλων καυσίμων που χρησιμοποιούν τα νοικοκυριά, ενώ το 2025 από την έντονη άνοδο  των ενοικίων, η οποία, όπως πάλι τονίζει, «αντανακλά κυρίως διαρθρωτικές ανισορροπίες στην αγορά κατοικίας». Το ίδιο συμβαίνει και με τον πληθωρισμό στέγασης τον περασμένο Μάρτιο (βλέπε πίνακα). Παραθέτω μερικές καίριες, αλλά ακατάλληλες για στρουθοκαμήλους, διαπιστώσεις της παραπάνω ανάλυσης:

-Το 2025 (σημείωση δική μου: ισχύει η ίδια διαπίστωση και για το τρίμηνο του  2026!) ο πληθωρισμός της στέγασης στην Ελλάδα ανέκαμψε σημαντικά, με τον ετήσιο μέσο ρυθμό να διαμορφώνεται σε 5,5%, ενώ στην ευρωζώνη κινήθηκε σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα (2,1%).

-Ο ρυθμός πληθωρισμού των ενοικίων ήταν υπετριπλάσιος αυτού της ευρωζώνης (10,0% έναντι 2,9%).

-Ο πληθωρισμός του ηλεκτρικού ρεύματος, του φυσικού αερίου, του πετρελαίου και άλλων καυσίμων ανήλθε σε 2,3%, έναντι 0,2% στην ευρωζώνη.

-Η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους στα τέλη του 2021 επηρέασε σημαντικά και το συνολικό κόστος στέγασης. Ο ρυθμός πληθωρισμού των ενεργειακών αγαθών που συνδέονται με τη στέγαση στην ευρωζώνη ανήλθε σε πολύ υψηλά επίπεδα το 2022 φθάνοντας στο 59,2% τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ενώ στην Ελλάδα κορυφώθηκε στο 79,8% τον Σεπτέμβριο του 2022!

-Από τα τέλη του 2022 στην Ελλάδα και από τα μέσα του 2023 στην ευρωζώνη, ο πληθωρισμός της στέγασης παρουσίασε έντονη αποκλιμάκωση. Η εξέλιξη αυτή οφειλόταν κυρίως στη μείωση των τιμών της ενέργειας, ενώ οι αυξήσεις στα ενοίκια και στις λοιπές επιμέρους κατηγορίες παρέμειναν συγκρατημένες (βλέπε πίνακα)

-Μέχρι και το 2024 ο βασικός παράγοντας που καθόριζε τον πληθωρισμό της στέγασης ήταν το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, πετρελαίου και άλλων καυσίμων που χρησιμοποιούν τα νοικοκυριά.

-Το 2025 ο πληθωρισμός της στέγασης στην Ελλάδα ανέκαμψε σημαντικά, με τον ετήσιο μέσο ρυθμό να διαμορφώνεται σε 5,5%, ενώ στην ευρωζώνη κινήθηκε σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα (2,1%).

– Ο πληθωρισμός των ενοικίων ξεκίνησε την έντονη ανοδική πορεία του το 2023 (4,8%), η οποία συνεχίστηκε το 2024 (5,1%) και μεγιστοποιήθηκε το 2025 (10,0%). Σημαντική αύξηση τιμών το 2025 κατέγραψαν το ηλεκτρικό ρεύμα (7,6%) και το φυσικό αέριο (8,1%), αλλά σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίστηκε από τη ραγδαία πτώση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης (-8,9%).

-Η έντονη άνοδος των ενοικίων στην Ελλάδα αντανακλά κυρίως διαρθρωτικές ανισορροπίες στην αγορά κατοικίας. Όπως επισημαίνεται σε πρόσφατη μελέτη, η κρίση χρέους οδήγησε αρχικά σε σημαντική πτώση των τιμών των ακινήτων, στη δημιουργία μεγάλου αποθέματος κενών κατοικιών, σε υψηλά επίπεδα υπερχρέωσης των νοικοκυριών και στη μείωση των επενδύσεων σε κατοικίες.

-Λόγω της αυξημένης ζήτησης, ιδίως σε αστικές περιοχές, και του αυξημένου κόστους συντήρησης και ανακαίνισης των κατοικιών, το οποίο μετακυλίεται σε μεγάλο βαθμό στα ενοίκια, διαμορφώθηκαν ανοδικές πιέσεις στις μισθώσεις

-Υπάρχουν περιορισμοί και δυσκολίες στη χορήγηση δανείων για αγορά κατοικίας και, συνεπώς, σημαντικός αριθμός κατοικιών ελλείπει από την αγορά για την ικανοποίηση της αυξημένης ζήτησης.

-Η επιδείνωση της στεγαστικής προσιτότητας που διαπιστώνεται το τελευταίο διάστημα σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την ταχεία αύξηση των τιμών των ακινήτων, η οποία ενισχύεται από την υπερβάλλουσα ζήτηση σε σχέση με την προσφορά, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

– Η αυξανόμενη οικιστική πίεση, ιδίως στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας, περιορίζει σταδιακά τις επιλογές των νοικοκυριών για προσιτή και κατάλληλη στέγη. Τα προγράμματα στήριξης για την εξασφάλιση στέγης που εφαρμόστηκαν πρόσφατα ή βρίσκονται σε εξέλιξη κατά την τρέχουσα περίοδο, όπως το “Σπίτι μου Ι και ΙΙ” και η επιδότηση ενοικίου, είναι κοινωνικά προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο εκτιμάται ότι ενισχύουν περαιτέρω τη ζήτηση!