«Για την Ουκρανία ο πόλεμος στο Ιράν έχει πολύ απτές επιπτώσεις», μεταδίδει από το Κίεβο ο Γκιγιόμ Πτακ. Ο ανταποκριτής της γαλλικής «Les Echos» στην ουκρανική πρωτεύουσα εξηγεί ότι πρόκειται για μια χώρα που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές καυσίμων και της οποίας η παραγωγική ικανότητα εξουθενώνεται όλο και περισσότερο καθώς ο πόλεμος με τη Ρωσία έχει μπει ήδη στον πέμπτο χρόνο διεξαγωγής του.
Σε ανταπόκρισή του που δημοσιεύθηκε το Σαββατοκύριακο, ο Πτακ εξηγεί πώς η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων λειτουργεί ως ένα ακόμη σοκ για την οικονομία της Ουκρανίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του Κιέβου αγωνίζεται να συγκρατήσει τον πληθωρισμό και να αναζωογονήσει την ανάπτυξη.
Η αμυνόμενη απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα χώρα βοηθείται μεν στρατιωτικά από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αλλά αντιμετωπίζει υπαρξιακά οικονομικά προβλήματα λόγω των προσκομμάτων στην κοινοτική χρηματοδότηση που ήγειρε η Ουγγαρία – η κυβέρνηση Όρμπαν είχε μπλοκάρει με βέτο δάνειο 90 δισ. ευρώ της ΕΕ.
Σε κάθε περίπτωση, η ήττα Όρμπαν στις πρόσφατες εκλογές προκαλεί αισθήματα αισιοδοξίας στο Κίεβο, που όμως έχει έχει καταφύγει και στις «αγκάλες» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Το ΔΝΤ ενέκρινε στα τέλη Φεβρουαρίου νέο δάνειο 8,1 δισ. δολαρίων (τα 1,5 δισ. δολάρια προβλεπόταν να καταβληθούν άμεσα), ενώ το Bloomberg αναφέρει ότι ήδη η κυβέρνηση Ζελένσκι αντιμετωπίζει δυσκολίες στην τήρηση των δεσμεύσεών της προς το Ταμείο.
Ο πληθωρισμός
Η Κεντρική Τράπεζα της Ουκρανίας εκτιμά ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και των λιπασμάτων που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, θα μπορούσε να προσθέσει μεταξύ 1,5 και 2,8 ποσοστιαίων μονάδων στον πληθωρισμό. Τον Μάρτιο, ο πληθωρισμός στη χώρα είχε ήδη φτάσει το 14,6% σε ετήσια βάση.
Η Κεντρική Τράπεζα της Ουκρανίας διατήρησε το βασικό της επιτόκιο στο 15%, για να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό, τον οποίο υποθάλπει ακόμα περισσότερο η εκτεταμένη κερδοσκοπία.
Στην οικονομική επισκόπηση του Απριλίου, το Κέντρο Οικονομικής Στρατηγικής (CES) του Κιέβου υπογραμμίζει ότι «η αύξηση των τιμών των καυσίμων έχει ήδη επηρεάσει σημαντικά τις τιμές καταναλωτή» και ότι «εάν συνεχιστεί το ράλι στις διεθνείς αγορές, θα μπορούσε να επιβραδυνθεί η οικονομική δραστηριότητα, να μειωθούν οι εξαγωγές και να περιπλακεί περαιτέρω το έργο της Κεντρικής Τράπεζας».
Ασταθής ισορροπία
«Ταυτόχρονα, η Σχολή Οικονομικών του Κιέβου (KSE) κατατάσσει τον πόλεμο στο Ιράν μεταξύ των πρωταρχικών κινδύνων που απειλούν την ουκρανική οικονομία το 2026, παράλληλα με τις ζημιές που προκλήθηκαν από τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές στις ενεργειακές υποδομές», μεταδίδει από το Κίεβο ο ανταποκριτής της «Les Echos».
Συγκεκριμένα «ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περιπλέκει έτσι μια ήδη εύθραυστη και ασταθή οικονομική ισορροπία αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και αποδυναμώνοντας περαιτέρω τις προοπτικές μιας οικονομίας που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα δημοσιονομικά κίνητρα της Δύσης», γράφει ο Γκιγιόμ Πτακ, που κάνει λόγο για μια «νέα εξωτερική πίεση» για την Ουκρανία.
Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι, παρά τον τετραετή πόλεμο, η ουκρανική οικονομία δεν βρίσκεται σε ύφεση. Σύμφωνα με την KSE, η αύξηση του ΑΕΠ της χώρας έφτασε στο 1,8% το 2025, μια αύξηση που η Σχολή Οικονομικών θεωρεί πολύ μικρή καθώς «παρεμποδίζεται ιδιαίτερα από τις ρωσικές επιθέσεις στο ενεργειακό σύστημα της χώρας».
Ωφελημένη η Μόσχα
Για το Κίεβο το πρόβλημα πηγάζει επίσης από τη θέση της Ουκρανίας στην παγκόσμια οικονομία, κατά τον Γαλλο-ουκρανό ανταποκριτή. «Η χώρα πράγματι υποφέρει από την αύξηση των τιμών των υδρογονανθράκων ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, ενώ η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, αποκομίζει δημοσιονομικό όφελος», σημειώνει ο Πτακ.
Μια μελέτη της Σχολής Οικονομικών του Κιέβου εκτιμά ότι, ανάλογα με το σενάριο, η ιρανική σύγκρουση θα μπορούσε να αποφέρει στη Μόσχα επιπλέον έσοδα από 84 έως 252 δισ. δολάρια από τις πωλήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το εξωτερικό οικονομικό σοκ της πολεμικής ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή δηλαδή, ενώ αποδυναμώνει την ουκρανική οικονομία, ωφελεί τη ρωσική.
Το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο της Ουκρανίας (CES) σημείωσε ξανά αυτόν τον μήνα ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας, οι δυσκολίες εφοδιασμού και η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση θα μπορούσαν να επηρεάσουν την παραγωγή, τις εξαγωγές και τη συγκομιδή στο γεωργικό τομέα. Ένα τομέα κομβικό για τις ουκρανικές εξαγωγές, καθώς τα καύσιμα και τα λιπάσματα αντιπροσωπεύουν σημαντικό μέρος του κόστους παραγωγής.
Το δράμα των ναρκών
Ο ουκρανός υφυπουργός Γεωργίας Τάρας Βισότσκι ανέφερε πρόσφατα ότι οι τιμές των λιπασμάτων έχουν εκτιναχθεί κατά κατά 30% έως 35% υψηλότερα μετά το ξέσπασμα του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στο Ιράν. Η κυβέρνηση του Κιέβου εκτιμά ότι μέχρι στιγμής η περίοδος της σποράς δεν έχει διαταραχθεί, αλλά αναγνωρίζει ένα αυξημένο οικονομικό βάρος για τα αγροκτήματα και τις μονάδες αγροτικής παραγωγής της χώρας.
Η αλήθεια είναι ότι ο γεωργικός τομέας της Ουκρανίας βρισκόταν ήδη υπό πίεση. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων (FAO), το 18% των ουκρανικών αγροκτημάτων της χώρας συνολικά και το 38% εκείνων που βρίσκονται κοντά στις γραμμές του μετώπου αναφέρουν ότι τα εδάφη τους είναι σπαρμένα από νάρκες και άλλα εκρηκτικά που δεν έχουν εκραγεί. Ενώ το Υπουργείο Οικονομίας της Ουκρανίας συνεχίζει τα προγράμματα αποναρκοθέτησης, η επιστροφή στην πλήρη παραγωγική ικανότητα παραμένει ακόμα ένας μακρινός στόχος.
Στο Φόρουμ των Δελφών
«Εξαρτώμενη από τις εισαγωγές ενέργειας, τη δυτική βοήθεια και τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων, η ουκρανική οικονομία φέρει το κύριο βάρος μιας σύγκρουσης που βρίσκεται μακριά από τα σύνορά της», μεταδίδει ο Γκιγιόμ Πτακ της «Les Echos», θυμίζοντας ότι η έκβαση του πολέμου με τη Ρωσία θα καθοριστεί μεταξύ άλλων και από την ικανότητα και των εμπόλεμων να απορροφούν τα οικονομικά σοκ.
Στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που ξεκινά την Τετάρτη, θα τεθούν επί τάπητος οι εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας υπό το πρίσμα και τις επιδράσεις του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
