Λόγω μεν Δημοκρατία έργω δε ενός…

Αν ζούσε ο επί τριάντα χρόνια ιερέας στους Δελφούς Πλούταρχος και έβλεπε, άκουγε και διάβαζε αυτά  που έχει κάνει και κάνει, έχει ανακοινώσει και ανακοινώνει κυρίως στον κυριακάτικο «μονόλογό» του ο σημερινός πρωθυπουργός  και όσα έχουν συμβεί (σκάνδαλα, τραγωδίες, καταποντισμοί, λιμοί, λοιμοί, θεσμικές εκτροπές κλπ) κατά την επταετή διακυβέρνηση της χώρας μας από τη «νέα»… Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη, θα έσπευδε να προσθέσει στο γνωστό σημαντικό έργο του «Βίοι Παράλληλοι» στη σειρά του ζεύγους βιογραφιών «Περικλής – Φάβιος Μάξιμος (Ρωμαίος άρχοντας που συγκέντρωνε τις αρετές τού ηθικά ακέραιου πολίτη) «Περικλής – Κυριάκος». Πρόκληση θα ήταν, μεταξύ άλλων, τα τελευταία «επεισόδια», δηλαδή η εσπευσμένη αρχειοθέτηση από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου της υπόθεσης του σκανδάλου των υποκλοπών (έκρινε ότι δεν αποδεικνύονται ουσιωδώς νέα δεδομένα), την οποία  νομικοί και πολιτικά πρόσωπα κατήγγειλαν ως μια πρωτοφανή θεσμική εκτροπή και επιχείρηση συγκάλυψης της αλήθειας, η μετ΄εμποδίων και διακοπών διεξαγωγή της δίκης για την τραγωδία στα Τέμπη από το «επιτελικό κράτος»,  το άλλο, με τη γνωστή δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας,  σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ με τη διανομή κοινοτικών πόρων σε ημετέρους με τα γνωστά  «διαχρονικά ρουσφετάκια»,  οι γνωστές ανακοινώσεις για παροχές – ψίχουλα για τη στήριξη των «ευαλώτων» ως …  «κοινωνικό μέρισμα» από τον απέραντο τάχα «δημοσιονομικό χώρο» των 12 δισ. ευρώ και ο «κοινωνικός τουρισμός» για… 300.000 Έλληνες κ.λπ.

Εμφανιζόταν ότι νοιαζόταν για τους… «ευάλωτους», ενώ δεν ήταν δημοκρατικός!

Όπως αναφέρει ο Πλούταρχος, ο Περικλής, «όταν ήταν νέος, φοβόταν πολύ το λαό, διότι  στη μορφή έμοιαζε με τον τύραννο Πεισίστρατο και οι πολύ ηλικιωμένοι ένιωθαν κάποιαν έκπληξη βλέποντας την ομοιότητα που είχε με αυτόν και στη γλυκύτητα της φωνής του και στην ευχέρεια και την ετοιμότητα του λόγου του, όταν συζητούσε». Επίσης, γράφει ότι «επειδή μάλιστα ήταν πλούσιος, από λαμπρό γένος, και είχε φίλους πολύ ισχυρούς, φοβόταν μήπως εξοστρακιστεί. Όταν όμως ο Αριστείδης πέθανε και ο Θεμιστοκλής εξοστρακίστηκε και τον Κίμωνα τον απασχολούσαν πολύν καιρό οι εκστρατείες του έξω από την Ελλάδα, τότε ο Περικλής αποφάσισε να προσχωρήσει στη δημοκρατική μερίδα, γιατί προτίμησε να ταχτεί όχι με τους πλούσιους και λίγους παρά με τους πολλούς και φτωχούς, αντίθετα από το χαρακτήρα του που ήταν κάθε άλλο παρά δημοκρατικός». Αυτό το έκανε διότι, όπως προσθέτει ο Πλούταρχος, «φαίνεται πως φοβήθηκε μήπως προκαλέσει την υποψία πως θέλει να γίνει τύραννος και, επειδή έβλεπε από το άλλο μέρος ότι ο Κίμων ήταν αριστοκρατικός και ότι εξαιρετικά τον αγαπούσαν οι αριστοκρατικοί, αυτός άρχισε να κολακεύει τους πολλούς, για να αποχτήσει ασφάλεια για τον εαυτό του και δύναμη εναντίον εκείνου…».

Περιόριζε την εξουσία του… Αρείου Πάγου!!!

Ύστερα από αυτή την αναγκαία εισαγωγή, άρχομαι των επικαίρων γεγονότων πρώτον που θα «έβλεπε» παραλλήλως ο Πλούταρχος, δηλαδή εκείνου του Αρείου Πάγου. Γράφει τα εξής:

«Κι αμέσως με τα θεωρικά και δικαστικά επιδόματα και με άλλες μισθοδοσίες και παροχές κέρδισε όλο τον λαό και τον χρησιμοποιούσε για να περιορίσει την εξουσία του Αρείου Πάγου, που αυτός δεν ήταν μέλος του, επειδή δεν είχε κληρωθεί ποτέ ούτε άρχοντας, ούτε θεσμοθέτης, ούτε βασιλιάς, ούτε πολέμαρχος»

Εξοστράκιζε τους αντιπάλους ως… εχθρούς της δημοκρατίας

-Στην πέμπτη παράγραφο αναφέρεται στους εξοστρακισμούς (τότε δεν υπήρχε η δυνατότητα για … υποκλοπές!)  των αντιπάλων τους εξής:

«Για τούτο ο Περικλής, όταν απόχτησε μεγαλύτερη δύναμη στον λαό, με την υποστήριξή του αντιπολιτεύτηκε τη βουλή και κατάφερε με τη μεσολάβηση του Εφιάλτη να της αφαιρεθεί το μεγαλύτερο μέρος από τη δικαστική της εξουσία. Έπειτα κατηγόρησε τον Κίμωνα σαν φίλο των Λακεδαιμονίων και εχθρό της δημοκρατίας και πέτυχε τον εξοστρακισμό εκείνου, που και κατά τον πλούτο και κατά το γένος δεν ήταν κατώτερος από κανέναν, που είχε νικήσει τους βαρβάρους κερδίζοντας τις ωραιότερες νίκες, που είχε γεμίσει την πόλη με πολλά χρήματα και λάφυρα, όπως έγραψα στη βιογραφία του…»

Οδηγούσε τον λαό εκεί όπου ήταν το συμφέρον του!

-Στο Δέκατο Πέμπτο κεφάλαιο και στις δύο πρώτες παραγράφους διαβάζουμε:

«Πολλές φορές ο λαός τον ακολουθούσε με τη θέλησή του, διότι τον έπειθε με τις συμβουλές του. Κάποτε, όμως, που ο λαός δεν έδειχνε προθυμία να τον ακολουθήσει, αυτός τέντωνε τα λουριά και τον οδηγούσε αναγκαστικά εκεί όπου ήταν το συμφέρον του. Έκανε δηλαδή ό,τι ακριβώς κάνει ο γιατρός, που σε μια μακρόχρονη αρρώστια με πολλά συμπτώματα, άλλοτε επιτρέπει μερικές ευχαριστήσεις που δε βλάπτουν και άλλοτε επιβάλλει θεραπεία οδυνηρή, αλλά σωτήρια.  Τα κάθε είδους πάθη που ήταν φυσικό να αναφαίνονται σ᾽ ένα λαό που εξουσίαζε τόσο μεγάλο κράτος, μόνον αυτός είχε τη φυσική ικανότητα να τα κατευθύνει με τον κατάλληλο τρόπο. Χρησιμοποιούσε γι᾽ αυτό σαν πηδάλια κυρίως την ελπίδα και τον φόβο, είτε για να περιορίσει τη θρασύτητα των πολιτών, είτε για να μετριάσει την αποθάρρυνσή τους και να τους παρηγορήσει…»

Παροχές όταν ήταν κακές οι… «δημοσκοπήσεις»!

Μία άλλη «επίκαιρη» διαπίστωση του Πλουτάρχου:

«Στην αρχή, καθώς είπαμε, θέλοντας να αντιταχτεί στη δημοτικότητα του Κίμωνα, κολάκευε τον λαό· αλλά δεν είχε τον πλούτο και τα χρήματα που είχε ο Κίμων, με τα οποία κέρδιζε την εύνοια των φτωχών, παρέχοντας κάθε μέρα δείπνο σ’  όσους Αθηναίους είχαν ανάγκη, ντύνοντας τους γέρους και βγάζοντας τους φραγμούς των κήπων του, για να παίρνουν ελεύθερα απ᾽ αυτούς οπωρικά όσοι ήθελαν. Επειδή μ’  αυτά τα δημαγωγικά μέσα του αντιπάλου του ο Περικλής έχανε τη δημοτικότητά του, για να τα εξουδετερώσει, τρέπεται στη διανομή χρημάτων του δημοσίου κατά συμβουλή του Δαμωνίδη από την Οίη, όπως αναφέρει ο Αριστοτέλης».

Κοινωνικός τουρισμός οκτώ μηνών με… «κρουαζιέρες!

Και συνεχίζει με μερικά ακόμα που ζητάει και ο σημερινός ελληνικός λαός, όπως τον «κοινωνικό τουρισμό», με… «κρουαζιέρες» επί οκτώ μήνες!

«Γι᾽ αυτό, τότε περισσότερο από άλλοτε, ο Περικλής χαλάρωνε τον χαλινό από τον λαό και πολιτευόταν με τρόπο που να τον ευχαριστεί. Επινοούσε διαρκώς διάφορα θεάματα πανηγυρικά ή συμπόσια ή πομπές στην πόλη, διασκέδαζε τους πολίτες με ευγενικές ευχαριστήσεις, και κάθε χρόνο έστελνε εξήντα πλοία με τα οποία πολλοί πολίτες ταξίδευαν οχτώ μήνες με αμοιβή και έτσι μπορούσαν να ασκούνται και να αποχτούν πείρα στα ναυτικά»!

Καθυστερήσεις μεγάλων έργων!

Το μακρό τείχος, που είχε αναλάβει να εκτελέσει ο Καλλικράτης, σατίριζε, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος, ο  Κρατίνος ως εξής: «Χρόνια τώρα ο Περικλής με τα λόγια όλο το χτίζει, μα ούτε βήμα προχωρεί».

«Μπάζωνε» κι ατυχήματα με επίκληση της Αθηνάς!

Επίσης, είχαν γίνει και ατυχήματα. Όπως αναφέρει ο Πλούταρχος, ένας εργάτης  που συμμετείχε στην οικοδόμηση των Προπυλαίων γλίστρησε κι ήταν έτοιμος να πεθάνει. Τότε ο Περικλής είπε ότι είδε στο όνειρό την Αθηνά, η οποία πρότεινε μια θεραπεία και σώθηκε κι έτσι  έστησε στην Ακρόπολη το χάλκινο άγαλμα της Υγείας Αθηνάς κοντά στο βωμό, που, όπως λένε, υπήρχε και πρωτύτερα εκεί».

Λόγω μεν Δημοκρατία, έργω δε ενός ανδρός αρχή!

Σχετικά με τη «Δημοκρατία» του Περικλή, ο Πλούταρχος επικαλείται τη γνωστή διαπίστωση του Θουκυδίδη «Λόγω μεν Δημοκρατία, έργω δε του ενός ανδρός αρχή:

«Ο ιστορικός Θουκυδίδης μιλώντας για τη διακυβέρνηση της πολιτείας από τον Περικλή τη χαρακτηρίζει σαν κάπως αριστοκρατική και λέει πως «μόνο κατά το όνομα ήταν δημοκρατία, πράγματι όμως εξουσία που την είχε ένας μόνο, ο πρώτος της Αθήνας πολίτης». Πολλοί άλλοι λένε ότι εκείνος πρώτος οδήγησε τον λαό σε κληρουχίες και θεωρικά και αποζημιώσεις και ότι έτσι τον κακοσυνήθισε και, ενώ πριν ήταν φρόνιμος και εργατικός, έγινε εξαιτίας των κυβερνητικών αυτών μέτρων σπάταλος και ακόλαστος…»

«Θανάτωσε» την Αθηναϊκή Δημοκρατία με τον «Πολιτειακό Σοσιαλισμό»!

Στο μνημειώδες δίτομο έργο του “Η ιστορία της ελληνικής δημόσιας οικονομίας” (Εκδόσεις Δημήτρη Παπαδήμα, Αθήνα 1992) ο μεγάλος οικονομολόγος, καθηγητής και ακαδημαϊκός  Ανδρέας Ανδρεάδης στις σελίδες 291 και 292 (Α΄ Τόμος) αναφέρει ότι ο Περικλής υπήρξε ο εισηγητής του “πολιτειακού σοσιαλισμού”, δηλαδή έκανε όλους τους Αθηναίους πολίτες δημόσιους υπαλλήλους καθώς άλλοι εγκατέλειπαν τους αγρούς, άλλοι δε , καθώς εθίσθηκαν, έπαψαν να είναι “σώφρονες και αυτουργοί”, αξιώνοντας στη συνέχεια να ζουν εις βάρος της πολιτείας. Αυτή η  πρώτη παγκοσμίως οικονομική πολιτική του Περικλέους,  ο οποίος στη συνέχεια είχε στην Ελλάδα πιστούς πρωθυπουργούς «μαθητές», λειτούργησε ως “καρκίνος”, όπως εύστοχα επεσήμανε ο οικονομολόγος Γλάδστων προς τον Ιούλιο Φερρύ, τονίζοντας ότι “αι Αθήναι απέθανον λόγω της κακής αυτών οικονομίας”.  Συγκεκριμένα, ο Ανδρεάδης αναφέρει τα ακόλουθα:

“Παρατηρούμεν, ως προς με την εκ των αγρών μετανάστευσιν, ότι αύτη ωφείλετο εν μέρει τουλάχιστον εις άλλους γενικωτέρους, πλουτοπαραγωγικούς, λόγους, ως προς δε τους εν τη πόλει θήτας, τους προλεταρίους του ε΄ αιώνος, ότι η περί συντηρήσεως αυτών μέριμνα επεβάλλετο, διότι η τάξις αύτη είχεν από της εν Σαλαμίνι μάχης επιδοθή εις τα όπλα και ετρέφετο από των πολέμων, όθεν, κλειομένης οριστικής ειρήνης, τη ήτο αδύνατον να εξεύρη μόνη και αμέσως τα προς το ζην. Αφ΄ ετέρου, αν συν τω χρόνω οι φιλόπονοι και υπερήφανοι Σαλαμινομάχοι μετεβλήθησαν εις όχλον πολυπράγμονα και αργόν, τούτο οφείλεται εις τας μισθοφορίας και τας διανομάς, αίτινες είθισαν αυτούς να ζώσιν εν αργία… Η εγκαινιασθείσα πολιτική εξωκείωσε τους Αθηναίους προς την αντίληψιν ότι η πολιτεία ώφειλε να μη αφήση αυτούς να λιμώττωσιν…”.

Και ο οικονομολόγος Ανδρεάδης, σχολιάζοντας την οικονομική αυτή πολιτική του “πολιτειακού σοσιαλισμού” επισημαίνει ότι “τοιαύται δαπάναι μη αμέσως παραγωγικαί και υπερβαίνουσαι τον εξαπλάσιον του τακτικού προϋπολογισμού μόνον εν απολύτω μοναρχία θα ηδύνατο να πραγματοποιούνται άνευ αντιδράσεως…”.

Πράγματι, όπως επισημαίνει ο Ανδρεάδης, στην Αθηναϊκή Δημοκρατία αυτή η σπατάλη είχε προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις με κυριότερη εκείνη ότι “χρήματα καταβαλλόμενα υπό των συμμάχων προς εθνικούς αγώνας κατηνάλισκεν εις δαπάνας πολυτελείας και εις το καλλωπίζειν το Άστυ “ώσπερ αλαζόνα γυναίκα”! Σημειώνω ότι  ο Ανδρεάδης αναφέρει σε αντίστοιχη  υποσημείωση πως  τη φράση «ώσπερ αλαζόνα γυναίκα» εντόπισε  στο βιβλίο «Περικλής» του Πλουτάρχου και συγκεκριμένα στο ακόλουθο σημείο: «Και δοκεί δεινήν ύβριν η Ελλάς υβρίζεσθαι και τυραννείσθαι περιφανώς, ορώσα  τοις εισφερομένοις υπ΄ αυτής αναγκαίως προς τον πόλεμον ημάς την πόλιν καταχρυσούντας και καλλωπίζοντας ώσπερ αλαζόνα γυναίκα, περιαπτομένην  λίθους πολυτελείς  και αγάλματα και ναούς χιλιοταλάντους».

Μην αναζητείτε διαφορές με την εφαρμοζόμενη επί πολλές δεκαετίες ίδια οικονομική πολιτική στη νέα Ελλάδα, η οποία ιδιαίτερα μετά το 1979 ο “πολιτειακός σοσιαλισμός” έγινε και ένας ολέθριος “μακροοικονομικός λαϊκισμός”. Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, πέρα από τα δάνεια, σπαταλούσαν και σπαταλούν, κάνοντας τη χώρα χλεύη της Ευρώπης (όπως έκανε ο «υβριζόμενος» Περικλής με  τούς πόρους του Συμμαχικού Ταμείου)  και χρήματα κοινοτικών πακέτων και ταμείων.