Οι καταναλωτές στις ΗΠΑ δεν έχουν μισήσει ποτέ μια οικονομία τόσο πολύ όσο αυτή, και εκτονώνουν τις απογοητεύσεις τους κάνοντας αυτό που ξέρουν καλύτερα, ψωνίζουν.
Επαναφέροντας έτσι την πιο παράδοξη συνήθεια που έχει καθορίσει την εποχή μετά την πανδημία, το revenge shopping.
Οι Walmart, Target, Home Depot και Lowe’s ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα εκπληκτικά ισχυρά κέρδη. Και ακόμα πιο περίεργο; Οι περισσότερες από αυτές παρουσίασαν αισιόδοξες προοπτικές για το υπόλοιπο του έτους, ακόμη και όταν ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει υψηλός καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.
Και δεν είναι οι μόνες. Η Gap, τα Starbucks και τα Chipotle, τα οποία είχαν δηλώσει προηγουμένως ότι οι καταναλωτές τα εγκατέλειψαν λόγω του υψηλού κόστους, γίνονται ξανά δημοφιλή.
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει μειωθεί σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο
Εκδικούνται οι καταναλωτές στις ΗΠΑ
Οι Αμερικανοί καταναλώνουν περισσότερα μετρητά λόγω των μεγαλύτερων επιστροφών φόρων φέτος από ό,τι πέρυσι. Όσοι διαθέτουν υψηλό εισόδημα απολαμβάνουν τιμές ρεκόρ μετοχών και τροφοδοτούν ένα μεγάλο μέρος των συνολικών δαπανών.
Και ενώ οι τιμές είναι υψηλές, δεν είναι σε τέτοιο βαθμό που οι άνθρωποι να είναι πρόθυμοι να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους – ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα αντλήσουν χρήματα από τις αποταμιεύσεις τους ή θα δανειστούν ξανά για να προχωρήσουν στις διακριτικές δαπάνες της επιλογής τους.
Αυτό επιβεβαίωσαν τα ισχυρά κέρδη λιανικής της περασμένης εβδομάδας. Ακόμη και αν αφαιρεθούν προϊόντα με ασταθείς τιμές όπως η ενέργεια και τα δομικά υλικά, ο ανθεκτικός καταναλωτής παρέμεινε. Η λεγόμενη ομάδα ελέγχου, ένα μέτρο των βασικών δαπανών στο οποίο οι οικονομολόγοι αναζητούν σημάδια υποκείμενης ισχύος, αύξησε τις δαπάνες κατά ένα αρκετά ισχυρό 0,5% τον Απρίλιο.
«Προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί συμβαίνει κάτι τέτοιο», τόνισε στο CNN ο Keith Buchanan, ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Globalt Investments. «Οι καταναλωτές ξοδεύουν με ρυθμό που φαίνεται να αψηφά τη βαρύτητα. Η ειρωνεία είναι ότι δεν σταματούν παρά το ότι νιώθουν απαίσια γι’ αυτό».
Οι «δαπάνες εκδίκησης» έγιναν της μόδας το 2021
Ειρωνεία, καταπίεση και τύψεις
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει μειωθεί σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν που καταγράφει τάσεις και δεδομένα από τις αρχές της δεκαετίας του 1950.
Την περασμένη εβδομάδα, μια δημοσκόπηση του CNN έδειξε ότι οι Αμερικανοί αισθάνονται γενικά καταπιεσμένοι σχετικά με την οικονομική τους κατάσταση. Περισσότεροι από τα τρία τέταρτα επισήμαναν ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξελέγη για τις υποσχέσεις του να βοηθήσει να γίνει η Αμερική ξανά προσιτή, έχει επιδεινώσει το κόστος ζωής.
Παρ ‘όλα αυτά, η Walmart ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι οι καταναλωτικές δαπάνες των Αμερικανών παραμένουν ως επί το πλείστον υγιείς. Η Target πρόσθεσε ότι η αύξηση των δαπανών των πελατών ήταν εκτεταμένη – κατανεμημένη σε όλα τα εισοδηματικά κλιμάκια κατά το τελευταίο τρίμηνο. Και η Home Depot ότι οι αγοραστές παρέμειναν ανθεκτικοί παρά τις υψηλότερες τιμές της βενζίνης.
Η επιστροφή του revenge shopping
Δεν πρόκειται για κάτι καινούριο. Οι «δαπάνες εκδίκησης» έγιναν της μόδας το 2021, όταν οι απογοητευμένοι καταναλωτές που βρίσκονταν στο σπίτι και είχαν διαθέσιμο εισόδημα άρχισαν να ανακαινίζουν τα σπίτια τους. Μόλις χαλάρωσαν οι περιορισμοί της εποχής της πανδημίας, κάποιοι πήγαν σε πολυτελείς διακοπές.
Το καταναλωτικό κλίμα μειώθηκε κοντά στα τρέχοντα επίπεδα το 2022 κατά τη διάρκεια της κρίσης του πληθωρισμού – ωστόσο, οι καταναλωτές συνέχισαν να ξοδεύουν τις άφθονες, τροφοδοτούμενες από την πανδημία, αποταμιεύσεις τους. Οι φόβοι για τους δασμούς πέρυσι οδήγησαν επίσης σε πτώση την εμπιστοσύνη των καταναλωτών – και οι Αμερικανοί ξόδεψαν ξανά, προφορτώνοντας αγαθά πριν επιβληθούν νέοι δασμοί … και συνεχίζοντας να αγοράζουν όταν οι τιμές δεν αυξήθηκαν τόσο πολύ όσο προέβλεπαν πολλοί.
Φαίνεται ότι ανεξάρτητα από το πώς αισθάνονται οι καταναλωτές για την οικονομία, είναι πρόθυμοι να συνεχίσουν να ξοδεύουν χρήματα.
Εμπόδια και στις ΗΠΑ
Φυσικά, υπάρχουν σημαντικά εμπόδια, όπως σημείωσαν οι εταιρείες που ανέφεραν αυτή την εβδομάδα. Οι καταναλωτές μπορεί να ξοδεύουν τώρα, αλλά για πόσο καιρό ακόμη θα είναι διατεθειμένοι να συνεχίσουν έτσι εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά και οι τιμές του φυσικού αερίου συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά;
Η Walmart και η Target απέδωσαν επίσης μεγάλο μέρος της αύξησης των δαπανών στις υψηλότερες επιστροφές φόρων, οι επιπτώσεις των οποίων, όπως παραδέχτηκαν, σύντομα θα εξασθενούσαν.
«Ενώ οι καταναλωτές έχουν αποδειχθεί ανθεκτικοί μέχρι στιγμής, το κλίμα έχει μειωθεί πρόσφατα και παρακολουθούμε στενά την καταναλωτική τους συμπεριφορά», πρόσθεσε στο CNN ο Michael Fiddelke, Διευθύνων Σύμβουλος της Target.
Η απόφαση της Walmart να τηρήσει τις κάπως χλιαρές προβλέψεις της για το 2026 τρόμαξε ορισμένους επενδυτές – η μετοχή υποχώρησε περισσότερο από 2% την Πέμπτη στις προσυνεδριακές συναλλαγές.
Ορισμένες από τις πρόσφατα ισχυρές εταιρείες, όπως οι Target, Gap, Starbucks και Chipotle, μπορεί επίσης να αποτελούν ειδικές περιπτώσεις: Κάθε μία έχει νέα ηγεσία που καθοδηγεί τις μάρκες σε μια πορεία ανάκαμψης. Η επιτυχία τους προέρχεται από αρκετά άθλια απόδοση τα τελευταία τρίμηνα, δίνοντας σε κάθε λιανοπωλητή μια χαμηλότερη πλατφόρμα από την οποία μπορεί να ανακάμψει.
Τα κέρδη των Αμερικανών με υψηλό εισόδημα αυξήθηκαν κατά 6% τους τελευταίους 12 μήνες τον Απρίλιο, ξεπερνώντας εύκολα την αύξηση των τιμών καταναλωτή κατά 3,8% κατά την ίδια περίοδο , σύμφωνα με το Bank of America Institute. Οι μισθοί των Αμερικανών μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος αυξήθηκαν πολύ λιγότερο – πράγμα που σημαίνει ότι ο πληθωρισμός «κατανάλωνε» όλα τα κέρδη από τους μισθούς τους και ακόμη περισσότερα, αναγκάζοντάς τους να στραφούν σε αποταμιεύσεις ή να δανειστούν.
Οι Αμερικανοί καταναλωτές σε όλες τις εισοδηματικές ομάδες αύξησαν τις δαπάνες τους τον τελευταίο χρόνο – αλλά αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα άτομα με υψηλό εισόδημα. Για παράδειγμα, η Home Depot σημείωσε ότι οι βασικοί πελάτες της είναι ιδιοκτήτες σπιτιών που έχουν χρήματα σε μετοχές και χρηματιστήριο – και επομένως περισσότερα να ξοδέψουν.
Παρά το τεράστιο σοκ στην προσφορά πετρελαίου, οι τιμές του φυσικού αερίου δεν έχουν φτάσει ακόμη τα επίπεδα ρεκόρ του 2022 – αν και πλησιάζουν. Εάν αυτά τα κέρδη διατηρηθούν, οι επιστροφές φόρων θα μειωθούν και η αγορά θα αλλάξει πορεία – τρία μεγάλα «αν» – οι καταναλωτές μπορεί να αρχίσουν να υποχωρούν.
