Σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης ανάμεσα στην SpaceX και το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ φαίνεται πως μετατρέπεται η αυξανόμενη εξάρτηση του αμερικανικού στρατού από το δορυφορικό δίκτυο Starlink του Ίλον Μασκ, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο των δορυφορικών επικοινωνιών στις σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, η ένταση ξεκίνησε όταν drones αυτοκτονίας των ΗΠΑ, συνδεδεμένα με το δίκτυο Starlink, άρχισαν να καταγράφουν σημαντικές επιτυχίες στις επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών στόχων. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου LUCAS — φθηνά drones παρόμοια με τα ιρανικά Shahed — χρησιμοποιούν δορυφορική σύνδεση για να περιπολούν πάνω από μια περιοχή και στη συνέχεια να πέφτουν πάνω στον στόχο τους προκαλώντας έκρηξη.
Η αποτελεσματικότητα αυτών των συστημάτων οδήγησε στελέχη της SpaceX στο συμπέρασμα ότι ο αμερικανικός στρατός πλήρωνε πολύ λιγότερα από όσα πραγματικά κόστιζε η υπηρεσία που χρησιμοποιούσε. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, η εταιρεία υποστήριξε ότι το Πεντάγωνο κατέβαλλε περίπου 5.000 δολάρια ανά τερματικό Starlink, ενώ στην πράξη χρησιμοποιούσε υπηρεσίες που αντιστοιχούσαν σε πολύ ακριβότερο επίπεδο συνδρομής, αξίας έως και 25.000 δολαρίων τον μήνα.
Η διαφωνία επικεντρώθηκε στο αν τα drones LUCAS θα έπρεπε να χρεώνονται με το ακριβότερο «αεροπορικό» πακέτο υπηρεσιών της SpaceX. Η εταιρεία υποστήριξε ότι οι συνθήκες λειτουργίας των drones έμοιαζαν περισσότερο με εκείνες αεροσκαφών, ενώ αξιωματούχοι του Πενταγώνου αντέτειναν ότι τα drones χρησιμοποιούσαν τη σύνδεση μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα και δεν μπορούσαν να αντιμετωπίζονται όπως επανδρωμένα αεροσκάφη.
Τελικά, το Πεντάγωνο αποδέχθηκε την αύξηση του κόστους, σχεδόν διπλασιάζοντας το συνολικό κόστος κάθε drone LUCAS. Μέχρι τότε, κάθε μονάδα κόστιζε περίπου 30.000 δολάρια.
Η SpaceX μιλάει από θέση ισχύος
Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει τη διαρκώς αυξανόμενη επιρροή της SpaceX στην αμερικανική εθνική ασφάλεια. Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, το Starlink έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο εργαλείο στρατιωτικών επικοινωνιών, επιτρέποντας ασφαλή σύνδεση ακόμη και σε απομακρυσμένες ή κατεστραμμένες περιοχές. Σήμερα, η SpaceX διαθέτει περίπου 10.000 δορυφόρους σε τροχιά, αριθμός που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 60% όλων των ενεργών δορυφόρων παγκοσμίως.
Σε αντίθεση με τα απλά τερματικά Starlink που πωλούνται στο ευρύ κοινό, το Πεντάγωνο χρησιμοποιεί μια ειδική στρατιωτική εκδοχή του συστήματος, γνωστή ως Starshield. Το δίκτυο αυτό συνδέεται τόσο με τους εμπορικούς δορυφόρους Starlink όσο και με μια πιο ασφαλή στρατιωτική συστοιχία δορυφόρων.
Ωστόσο, η στενή αυτή σχέση έχει προκαλέσει ανησυχία σε Αμερικανούς αξιωματούχους. Το Reuters αναφέρει ότι το Πεντάγωνο θεωρεί πλέον πως η SpaceX αποκτά υπερβολικά μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη, καθώς δεν υπάρχει σήμερα άλλη εταιρεία που να μπορεί να προσφέρει παγκόσμιο δίκτυο δορυφορικών επικοινωνιών αντίστοιχης κλίμακας.
Ο αναλυτής ασφάλειας Κλέιτον Σγουόπ σχολίασε χαρακτηριστικά ότι η SpaceX «κρατά ουσιαστικά την αμερικανική κυβέρνηση όμηρο». Όπως εξήγησε, σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς αμυντικούς εργολάβους, η εταιρεία του Μασκ διαθέτει τεράστια εμπορική δραστηριότητα πέρα από τα κρατικά συμβόλαια, γεγονός που της επιτρέπει να διαπραγματεύεται από θέση ισχύος.
Οι σχέσεις των δύο πλευρών επιδεινώθηκαν ακόμη περισσότερο όταν ο Μασκ ανάρτησε μήνυμα στην πλατφόρμα X, υποστηρίζοντας ότι η χρήση εμπορικών τερματικών Starlink σε οπλικά συστήματα παραβιάζει τους όρους χρήσης της υπηρεσίας. «Υπάρχει ξεχωριστό δίκτυο, το Starshield, που λειτουργεί από την αμερικανική κυβέρνηση», έγραψε χαρακτηριστικά.
Ότι θέλει ζητάει ο Μασκ
Το Πεντάγωνο αρνήθηκε ότι υπήρξε οποιαδήποτε παραβίαση των συμφωνιών με τη SpaceX, όμως η δημόσια τοποθέτηση του Μασκ προκάλεσε εσωτερική ανησυχία για το κατά πόσο ένας ιδιώτης επιχειρηματίας μπορεί να επηρεάζει τόσο κρίσιμες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές συγκρούστηκαν και για ένα δεύτερο σχέδιο: την παροχή δορυφορικής σύνδεσης απευθείας σε κινητά τηλέφωνα Ιρανών πολιτών, ώστε να παρακαμφθούν τα μπλακάουτ επικοινωνιών που επέβαλε η κυβέρνηση της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων και των πολεμικών επιχειρήσεων.
Η SpaceX φέρεται να ζήτησε έως και 500 εκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη της υπηρεσίας direct-to-cell — μιας τεχνολογίας παρόμοιας με δίκτυο 5G που δεν απαιτεί επίγειους σταθμούς ή τερματικά — καθώς και επιπλέον 100 εκατομμύρια δολάρια μηνιαίως για τη λειτουργία της. Οι απαιτήσεις αυτές προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια στο Πεντάγωνο, το οποίο θεώρησε υπερβολικό το κόστος.
Παρά τις εντάσεις, η εξάρτηση των ΗΠΑ από το Starlink συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με έγγραφα που επικαλείται το Reuters, το Πεντάγωνο εξετάζει την αγορά περισσότερων από 3.500 επιπλέον συνδρομών Starshield, συμπεριλαμβανομένων 100 συνδέσεων υψηλής ταχύτητας για αεροπορική χρήση.
Η υπόθεση αποκαλύπτει ένα νέο γεωπολιτικό τοπίο, όπου η τεχνολογική υπεροχή ιδιωτικών εταιρειών μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την παραδοσιακή στρατιωτική ισχύ. Και στο κέντρο αυτής της μετατόπισης βρίσκεται πλέον ο Ίλον Μασκ και η SpaceX.
