Βουλγαρία: Tιμωρία για το έλλειμμα λίγους μήνες μετά την ένταξη στην ευρωζώνη

Σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος αναμένεται να τεθεί η Βουλγαρία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την επόμενη εβδομάδα για παραβίαση των δημοσιονομικών κανόνων, μόλις λίγους μήνες μετά την ένταξή της στην ευρωζώνη, σε μια κίνηση που θα φέρει την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ρούμεν Ράντεφ σε σύγκρουση με τις Βρυξέλλες.

Το έλλειμμα της Βουλγαρίας αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας το 4,1% το επόμενο έτος και το 4,3% το 2027, σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις της Επιτροπής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με αξιωματούχους, θα «τιμωρήσει» τη Σόφια επειδή το ετήσιο έλλειμμά της διευρύνθηκε στο 3,5% πέρυσι, παραβιάζοντας το όριο του 3% της ευρωζώνης.

Το μέτρο αυτό, το οποίο συνοδεύεται από το στίγμα της αγοράς και ενδεχομένως υψηλότερο κόστος δανεισμού, αναμένεται να εντείνει τις εντάσεις με τον Ράντεφ, ο οποίος έχει διατελέσει στο παρελθόν πρόεδρος και έχει γίνει όλο και πιο επικριτικός απέναντι στην ΕΕ και τις ΗΠΑ από τότε που ανέλαβε την εξουσία τον Απρίλιο με ένα φιλορωσικό πρόγραμμα.

Το έλλειμμα της Βουλγαρίας αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας το 4,1% το επόμενο έτος και το 4,3% το 2027, σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις της Επιτροπής.

«Φέτος το έλλειμμα θα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η φούσκα έσκασε», δήλωσε ο Ράντεφ κατά τη διάρκεια κυβερνητικής συνεδρίασης την Παρασκευή. «Αυτό είναι το αποτέλεσμα της βαριάς κληρονομιάς που [κληρονομήσαμε]».

Δέκα ακόμα χώρες βρίσκονται υπό τέτοια διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων της Ιταλίας και της Γαλλίας.

Η Ρώμη είχε επιδιώξει να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα «κάτω από το 3%» πέρυσι — μια προϋπόθεση για την έξοδο από τη διαδικασία — αλλά δεν τα κατάφερε, σηματοδοτώντας μια οπισθοδρόμηση για την πρωθυπουργό Τζιόρτζια Μελόνι εν όψει των εκλογών του επόμενου έτους.

Η Μάλτα, η οποία μείωσε το υπερβολικό έλλειμμά της στο 2,2% πέρυσι, θα εξέλθει από τη διαδικασία.

Άλλες χώρες με ελλείμματα που προβλέπεται να υπερβούν το 3% — συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας — δεν θα υπαχθούν σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος φέτος, χάρη σε μια ρήτρα που εξαιρεί ορισμένες δαπάνες που σχετίζονται με την άμυνα.

Η Βουλγαρία εντάχθηκε στην Ευρωζώνη τον Ιανουάριο, ολοκληρώνοντας μια πολυετή προσπάθεια που άντεξε επανειλημμένες πολιτικές κρίσεις και μια εκστρατεία παραπληροφόρησης από πολιτικούς φιλικούς προς το Κρεμλίνο που αντιτίθενταν στην υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος από τη Σόφια. Ένα από τα κριτήρια για την ένταξη στην Ευρωζώνη είναι ο σεβασμός των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του ορίου ελλείμματος του 3% και των επιπέδων χρέους κάτω του 60% του ΑΕΠ.

Τι άλλαξε στην οικονομία της Βουλγαρίας

Η Βουλγαρία πληρούσε τις προϋποθέσεις μέχρι πέρυσι, όταν οι αυξήσεις στους μισθούς, το κόστος των συντάξεων και οι στρατιωτικές δαπάνες έθεσαν υπό πίεση τον προϋπολογισμό, ενώ οι φιλόδοξοι στόχοι για τα φορολογικά έσοδα δεν επιτεύχθηκαν. Η κακοδιαχείριση της οικονομίας και η ενδημική διαφθορά οδήγησαν σε μεγάλες διαδηλώσεις που έκοψαν πρόωρα τη θητεία της προηγούμενης κυβέρνησης, η οποία ηγούνταν από το κεντροδεξιό, φιλοευρωπαϊκό κόμμα του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ.

Ο Ράντεφ κέρδισε ευρεία πολιτική υποστήριξη υποσχόμενος να βάλει τέλος στη διαφθορά. Ο πρώην στρατηγός της πολεμικής αεροπορίας διαθέτει απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, αλλά η πολιτική του γραμμή θεωρείται ρίσκο. Χρειάζεται την υποστήριξη των φιλοδυτικών κομμάτων για να υλοποιήσει το πρόγραμμα καταπολέμησης της διαφθοράς που έχει υποσχεθεί.

Ο Άσεν Βασίλεφ, πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν βουλευτής του φιλελεύθερου κόμματος PPDB, ο πιο πιθανός συνεργάτης του Ράντεφ στις μεταρρυθμίσεις, χαρακτήρισε την προηγούμενη δημοσιονομική πρακτική «απολύτως πέρα από κάθε λογική». Είπε ότι η κυβέρνηση πρέπει να επιστρέψει στο δημοσιονομικό έλλειμμα του 3% που ορίζει η ΕΕ ήδη από το 2026. «Η διαδικασία θα τερματιστεί και δεν θα υπάρξουν συνέπειες για τη Βουλγαρία αν τα πάμε καλά φέτος», είπε ο Βασίλεφ.