Μια νέα πραγματικότητα μετά τον πόλεμο του Ιράν ενδέχεται να αντιμετωπίσει η αγορά πετρελαίου, καθώς οι εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ δεν προβλέπεται να επιστρέψουν στα επίπεδα που κάποτε θεωρούνταν κανονικά, καθώς οι πλοιοκτήτες πρέπει τώρα να σταθμίσουν τον κίνδυνο ξαφνικών συγκρούσεων στον ασταθή Περσικό Κόλπο.
Και τα δυτικά εμπορικά πλοία πιθανότατα θα διστάσουν να πλεύσουν μέσω του Ορμούζ εάν παραμείνει υπό τον de facto έλεγχο του Ιράν, ειδικά εάν πρέπει να συντονιστούν με τους Φρουρούς της Επανάστασης, θέτοντάς τα σε κίνδυνο να παραβιάσουν τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
Σενάριο για το πετρέλαιο
Πρόκειται για ένα σενάριο με συνέπειες που είναι δύσκολο να προβλεφθούν, δεδομένου του ζωτικού ρόλου που διαδραματίζει το Ορμούζ στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών δεν αμφισβητήθηκε ποτέ σοβαρά μέχρι που το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε τη θαλάσσια οδό σε απάντηση στον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο αποκλεισμός του Ορμούζ από το Ιράν έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας πετρελαίου στην ιστορία, ασκώντας πιέσεις στις ΗΠΑ να συνάψουν συμφωνία, καθώς η απειλή για την παγκόσμια οικονομία αυξάνεται μέρα με τη μέρα. Η Τεχεράνη φαίνεται να σκοπεύει να χρησιμοποιήσει αυτή την επιρροή για να εδραιώσει τον έλεγχο του στενού σε μια διευθέτηση που θα τερματίσει τον πόλεμο.
Οι ηγέτες της Μέσης Ανατολής πιστεύουν ότι το Ιράν έχει ήδη αναλάβει τον έλεγχο του Ορμούζ, δήλωσε ο Άμος Χόχσταϊν, ο οποίος διετέλεσε ανώτερος σύμβουλος ενέργειας και εθνικής ασφάλειας του πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν.
«Ό,τι και να συμβεί, οι Ιρανοί θα ελέγχουν το Στενό του Ορμούζ στο άμεσο μέλλον», δήλωσε ο Χόχσταϊν στην εκπομπή « Squawk Box » του CNBC την Πέμπτη. «Δεν έχει καν σημασία τι λέει η συμφωνία. Όλοι στην περιοχή το πιστεύουν αυτό».
Η κυκλοφορία πετρελαιοφόρων μέσω του Ορμούζ πριν από τον πόλεμο θα μπορούσε να αποτελέσει το αποκορύφωμα για τις διαμετακομίσεις στο άμεσο μέλλον, πρόσθεσε και η Χελίμα Κροφτ, επικεφαλής της παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων στην RBC Capital Markets.
Ούτε καταστροφή ούτε ανάκαμψη
«Οποιοδήποτε τέλος στη σύγκρουση που θα αφήνει το Ιράν να ασκεί επιχειρησιακό έλεγχο και επιρροή στα Στενά θα οδηγήσει σε αισθητά χαμηλότερες ροές μέσω της πλωτής οδού κατά την άποψή μας», σύμφωνα με την Κροφτ.
Η κυκλοφορία σε αυτό το σενάριο θα μπορούσε να επιστρέψει στο 60% έως 70% των προπολεμικών όγκων, με τα πλοία που συνδέονται με την Κίνα να κινούνται ελεύθερα, ενώ η διέλευση δυτικών πλοίων απαιτεί διμερείς συμφωνίες με το Ιράν, δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μιντ, αρχισυντάκτης της Lloyd’s List, σε ενημέρωση στις 21 Μαΐου.
«Αυτό δεν πυροδοτεί ύφεση με τον τρόπο που υποδηλώνουν ορισμένα από τα σενάρια καταστροφής που έχουμε συζητήσει στο παρελθόν, αλλά δεν επιτρέπει την ανάκαμψη πριν από τον πόλεμο», σημείωσε.
Η κρίση στο πετρέλαιο λόγω Ερυθράς Θάλασσας
Η κρίση που στραγγάλισε την κυκλοφορία των πλοίων μέσω της Ερυθράς Θάλασσας δείχνει πώς η γεωπολιτική αστάθεια μπορεί να διαταράξει τα εμπορικά σημεία συμφόρησης για πολύ περισσότερο χρόνο από ό,τι αναμενόταν αρχικά.
Οι μαχητές Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι είναι σύμμαχοι του Ιράν, άρχισαν να επιτίθενται σε εμπορικά πλοία τον Νοέμβριο του 2023, σε απάντηση στον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα. Οι επιθέσεις ξεκίνησαν στις 19 Νοεμβρίου με την κατάληψη ενός φορτηγού πλοίου και συνεχίστηκαν με επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη για δύο χρόνια.
Η καθημερινή κυκλοφορία μέσω του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν, μειώθηκε κατά περισσότερο από το μισό, από 75 πλοία στις 19 Νοεμβρίου 2023 σε 31 πλοία στις 30 Ιανουαρίου 2024. Πάνω από δύο χρόνια αργότερα, η κυκλοφορία μέσω του στενού δεν έχει ακόμη επιστρέψει στα επίπεδα που κάποτε θεωρούνταν φυσιολογικά.
