ΧΑ: Αντίστροφη μέτρηση για το free float

Αντίστροφα πλέον μετρά ο χρόνος για την επόμενη αξιολόγηση των εταιρειών στο ελληνικό χρηματιστήριο που έχουν πρόβλημα διασποράς, καθώς στο τέλος Ιουνίου εκπνέει η προθεσμία συμμόρφωσης για τις εισηγμένες που εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από τα ελάχιστα όρια που προβλέπει ο Κανονισμός.

Η διοίκηση της ΕΧΑΕ προετοιμάζεται ήδη για τον νέο έλεγχο επάρκειας διασποράς, ο οποίος αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις αρχές Ιουλίου, ενώ μέσα του μήνα αναμένεται η υπαγωγή αυτών που δεν βρέθηκαν πάνω από τα όρια σε καθεστώς επιτήρησης.

Ωστόσο, ενώ η αγορά προεξοφλεί ότι η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για όσους δεν συμμορφώθηκαν εγκαίρως, καθώς λαμβάνεται υπόψιν η μέση διασπορά στο εξεταζόμενο εξάμηνο, μια νέα ευρωπαϊκή εξέλιξη ενδέχεται να ανατρέψει, έστω και μερικώς, τα δεδομένα.

Οι κανόνες και οι «εκτεθειμένες» εταιρείες

Ο Κανονισμός που τέθηκε σε εφαρμογή προβλέπει ότι οι εισηγμένες με χρηματιστηριακή αξία άνω των 200 εκατ. ευρώ πρέπει να διαθέτουν ελεύθερη διασπορά τουλάχιστον 15%, ενώ για όσες αποτιμώνται κάτω από το όριο αυτό η απαιτούμενη διασπορά ανέρχεται στο 25%.

Παράλληλα, η διασπορά θεωρείται επαρκής όταν το ποσοστό αυτό κατανέμεται σε τουλάχιστον 500 επενδυτές ή σε τουλάχιστον 300 επενδυτές εφόσον έχουν οριστεί δύο ειδικοί διαπραγματευτές.

Ο πρώτος έλεγχος επάρκειας διασποράς είχε πραγματοποιηθεί στις 8 Ιουλίου 2025, δίνοντας στις εταιρείες ένα μεταβατικό διάστημα έξι μηνών για να προχωρήσουν στις απαιτούμενες κινήσεις. Ορισμένες εξ αυτών όμως έλαβαν μία ακόμη, οριστική, παράταση έως και την ολοκλήρωση του πρώτου εξαμήνου του 2026.

Με την προθεσμία λοιπόν, να λήγει στο τέλος Ιουνίου, επτά εισηγμένες εξακολουθούν να βρίσκονται στο μικροσκόπιο της αγοράς. Πρόκειται για τις Attica Group, Αττικές Εκδόσεις, Alpha Αστικά Ακίνητα, Moda Bagno, Δάιος, Καρέλια και Ιατρικό Αθηνών, οι οποίες, με βάση τα σημερινά δεδομένα, θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με την ένταξή τους στην κατηγορία Επιτήρησης.

Τι προβλέπεται μετά τον έλεγχο

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι εταιρείες που δεν θα πληρούν τα κριτήρια επαρκούς διασποράς μετά την ολοκλήρωση του εξαμήνου θα οδηγούνται σε καθεστώς Επιτήρησης.

Ακόμη πιο αυστηρή είναι η πρόβλεψη για όσες εμφανίζουν ελεύθερη διασπορά κάτω από 10%, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις προβλέπεται αναστολή διαπραγμάτευσης της μετοχής.

Επισήμως νέα γενική παράταση δεν προβλέπεται, ωστόσο τυχόν αιτήματα εταιρειών αναμένεται να αξιολογηθούν κατά περίπτωση, ενώ δεν αποκλείεται να γίνει χρήση της πρόσθετης δυνατότητας για τις εισηγμένες που δυσκολεύονται να καλύψουν τις απαιτήσεις της Κύριας Αγοράς.

Πρόκειται για τη δυνατότητα μετάταξης από την Κύρια στην Εναλλακτική Αγορά, όπου οι απαιτήσεις είναι αισθητά χαμηλότερες. Συγκεκριμένα, το ελάχιστο ποσοστό διασποράς μειώνεται στο 10%, ενώ ο απαιτούμενος αριθμός μετόχων διαμορφώνεται στα 70 πρόσωπα.

Η ευρωπαϊκή εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα

Το σημαντικότερο όμως στοιχείο των τελευταίων εβδομάδων έρχεται από τις Βρυξέλλες και τη Euronext.

Στην ανακοίνωσή της για το ευρωπαϊκό Listing Act, η Euronext υπογράμμισε ότι η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία στοχεύει στη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιχειρήσεων στις κεφαλαιαγορές, ιδίως των μικρομεσαίων εταιρειών, μέσω της μείωσης των κανονιστικών βαρών και της ενίσχυσης της ελκυστικότητας των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στο θέμα της ελεύθερης διασποράς. Η Euronext επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο της εναρμόνισης με το νέο ευρωπαϊκό καθεστώς, υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής χαμηλότερου ορίου ελεύθερης διασποράς, ακόμη και στο 10%, εν αναμονή της πλήρους ενσωμάτωσης των σχετικών διατάξεων στο εθνικό δίκαιο.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον Κανονισμό της, η Euronext μπορεί να αποδέχεται ελεύθερη διασπορά ακόμη και κάτω από το 25%, με κατώτατο όριο το 5%, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις διασφάλισης της ομαλής λειτουργίας της αγοράς.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική αγορά, καθώς ουσιαστικά επαναφέρει στο τραπέζι τη συζήτηση για το κατά πόσο τα σημερινά όρια που θεσπίστηκαν από το Χρηματιστήριο Αθηνών παραμένουν συμβατά με τη νέα ευρωπαϊκή φιλοσοφία.

Πιθανές αναπροσαρμογές

Παρότι οι κανόνες που ισχύουν σήμερα δεν αλλάζουν άμεσα και ο έλεγχος του Ιουλίου αναμένεται να πραγματοποιηθεί κανονικά, η ευρωπαϊκή κατεύθυνση δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον.

Για αρκετούς παράγοντες της αγοράς, η δυνατότητα μείωσης της ελάχιστης διασποράς στο 10% συνιστά μια εξέλιξη που θα μπορούσε μελλοντικά να οδηγήσει σε αναθεώρηση του πλαισίου, ιδίως για εταιρείες με περιορισμένο free float αλλά ισχυρή επιχειρηματική παρουσία.