EE: Ρήγμα στους Ευρωπαίους ηγέτες για τις επαφές με το Κρεμλίνο

Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να διαμορφώνει το γεωπολιτικό τοπίο της Ευρώπης, μια παρασκηνιακή διπλωματική πρωτοβουλία από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, πυροδότησε έντονες συζητήσεις και αποκάλυψε τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών της ΕΕ απέναντι στη Ρωσία.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, στενός συνεργάτης του Κόστα προχώρησε τις τελευταίες εβδομάδες σε περιορισμένες επαφές με το Κρεμλίνο, με στόχο τη δημιουργία ενός βασικού διαύλου επικοινωνίας.

Στενός συνεργάτης του Κόστα προχώρησε τις τελευταίες εβδομάδες σε περιορισμένες επαφές με το Κρεμλίνο, με στόχο τη δημιουργία ενός βασικού διαύλου επικοινωνίας

Η κίνηση αυτή έρχεται μετά από χρόνια ουσιαστικής διπλωματικής απομόνωσης της Μόσχας από τις Βρυξέλλες, ως απάντηση στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Αντιδράσεις στην ΕΕ και έλλειψη συντονισμού

Η πρωτοβουλία προκάλεσε αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες. Αρκετοί ηγέτες εξέφρασαν δυσαρέσκεια, υποστηρίζοντας ότι η κίνηση δεν είχε προηγουμένως συντονιστεί με τα κράτη-μέλη και ότι η προτεραιότητα θα έπρεπε να παραμείνει η ενίσχυση της πίεσης προς τη Ρωσία.

Ιδιαίτερα επιφυλακτικοί εμφανίστηκαν η Γερμανία και η Γαλλία, ενώ οι χώρες της Βαλτικής και της Βόρειας Ευρώπης φέρονται να εξέφρασαν τις εντονότερες αντιρρήσεις. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υπογράμμισε ότι ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις για ειρήνη θα αφορούν κυρίως ζητήματα στρατιωτικής ισχύος και εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, σημειώνοντας ότι ο ρόλος του Κόστα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις αποφάσεις των κρατών-μελών σε τόσο κρίσιμα θέματα.

Παράλληλα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επεσήμανε ότι ήδη υπάρχει συντονισμός μεταξύ Ουκρανίας, Γαλλίας, Γερμανίας και Βρετανίας μέσω του σχήματος Ε3, γεγονός που έχει προκαλέσει δυσφορία σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που δεν συμμετέχουν σε αυτό.

Η υπεράσπιση της πρωτοβουλίας

Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα υπερασπίστηκε την επιλογή του, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από τρίτους για την ερμηνεία των μηνυμάτων της Ρωσίας. Όπως τόνισε, η ύπαρξη απευθείας διαύλου επικοινωνίας επιτρέπει στην ΕΕ να μεταφέρει τις δικές της θέσεις και να στηρίζει αποτελεσματικότερα την Ουκρανία.

Η στάση του βρήκε υποστηρικτές σε αρκετές χώρες. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν χαρακτήρισε θετική την προσπάθεια ανοίγματος επικοινωνίας, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εκτίμησε ότι η διπλωματική επαφή είναι απαραίτητη, ακόμη και σε περιόδους έντονης έντασης.

Η Ευρώπη αναζητά ρόλο στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις

Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαδραματίζουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες για μια πιθανή συμφωνία μεταξύ Κιέβου και Μόσχας, με την ΕΕ να παραμένει σε δεύτερο πλάνο.

Ωστόσο, στις Βρυξέλλες ενισχύεται η άποψη ότι η Ευρώπη θα πρέπει να προετοιμαστεί από τώρα για το ενδεχόμενο μελλοντικών συνομιλιών και να αποφασίσει ποιος θα μπορούσε να εκπροσωπήσει αποτελεσματικά τα ευρωπαϊκά συμφέροντα όταν και εφόσον φτάσει η ώρα των διαπραγματεύσεων.