Αγορές και οικονομολόγοι ανησυχούν για το αυξανόμενο κόστος δανεισμού της Γαλλίας που θα μπορούσε να εκτοξεύσει το δημόσιο χρέος των 3,5 τρισ. ευρώ καθώς έχει ανέβει ο υδράργυρος στο θερμόμετρο της πολιτικής αντιπαράθεσης ενόψει των προεδρικών εκλογών.
Επισημαίνουν τον κίνδυνο του «φαινομένου χιονοστιβάδας», κατά το οποίο το μέσο επιτόκιο που καταβάλλεται για τα κρατικά ομόλογα υπερβαίνει τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης, με αποτέλεσμα το χρέος να αυξάνεται σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας.
Ανεβαίνει ο λογαριασμός του χρέους στη Γαλλία
Το πρώτο τρίμηνο του 2026, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ξεπέρασε το όριο των 3,5 τρισεκατομμυρίων ευρώ, φτάνοντας τα 3,536,1 τρισ. ευρώ και ανέρχεται πλέον στο 117,5% του ΑΕΠ, σύμφωνα με το INSEE, το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών της χώρας. Αγγίζει τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας καθιστώντας τη Γαλλία ως τη μόνη χώρα της ευρωζώνης που δεν έχει ακόμη μειώσει το χρέος της από τα υψηλά μετά την πανδημία, δήλωσε η δημόσια υπηρεσία ελέγχου του Cour des Comptes.
Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ανήλθε στα 66 δισ. ευρώ το 2025 και οδεύει να γίνει η μεγαλύτερη δημόσια δαπάνη ξεπερνώντας τις δαπάνες για την εκπαίδευση και την άμυνα.
Το Ανώτατο Δικαστήριο προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι ο λογαριασμός για την εξυπηρέτηση του χρέους θα μπορούσε να πλησιάσει τα 100 δισ. ευρώ έως το 2029, καθώς τα ομόλογα που εκδόθηκαν κατά τη διάρκεια ετών εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων αναχρηματοδοτούνται με υψηλότερο κόστος δανεισμού.
Έχει καλέσει την κυβέρνηση να αναλύσει λεπτομερώς πώς θα μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού από περίπου 5% του ΑΕΠ φέτος στο όριο του 3% της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να επιστρέψει σε πρωτογενές πλεόνασμα.
Χωρίς πλεόνασμα η Γαλλία θα πρέπει να προσφύγει στις αγορές για να καλύψει τις πληρωμές τόκων καθώς το χρέος αυξάνεται.
«Κινδυνεύουμε κυριολεκτικά να πάθουμε ασφυξία υπό το βάρος των τόκων», δήλωσε η Carine Camby, ανώτερη ελεγκτής στο Cour des Comptes.
Η Γαλλία έχει δεσμευτεί έναντι των Βρυξελλών να μειώσει το έλλειμμά της σε λιγότερο από 3% του ΑΕΠ έως το 2029. Με βάση αυτή τη δέσμευση το γαλλικό δημόσιο χρέος θα κορυφωνόταν περίπου στο 118,7% του ΑΕΠ το 2027 και το 2028 και, στη συνέχεια, θα μειωνόταν στο 118% το 2029.
«Εάν δεν γίνει τίποτα, το δημόσιο χρέος θα μπορούσε να φτάσει το 203% του ΑΕΠ έως το 2050. Η αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία είναι επομένως απαραίτητη για τη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους» υπογράμμισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ, Ματίας Κόρμαν, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα.
Η Γαλλία θα μπορούσε θεωρητικά να αντιστρέψει τη δυναμική μέσω ισχυρότερης ανάπτυξης ή πρωτογενών πλεονασμάτων του προϋπολογισμού.
Η δύσκολη μάχη για τον προϋπολογισμό
H τελική αναμέτρηση για τον προϋπολογισμό της προεδρίας του Εμανουέλ Μακρόν οδεύει προς τη μεγαλύτερη δημοσιονομική σύγκρουση. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί και ο υπουργός Οικονομικών Ρόλαντ Λεσκίρ εμφανίστηκαν στη μεγαλύτερη ετήσια οικονομική συγκέντρωση της χώρας, Rencontres Economiques στην Αιξ-αν-Προβάνς, για να τονίσουν την επείγουσα ανάγκη περιορισμού του αυξανόμενου χρέους.
Το διαρκώς αυξανόμενο χρέος οδήγησε το κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα σε διαμάχη για τον προϋπολογισμό, η οποία τράβηξε το χαλί κάτω από δύο πρωθυπουργούς από το 2024. Και είναι πιθανό να προκαλέσει έναν νέο γύρο χάους αργότερα φέτος, στην αντίστροφη μέτρηση για τις προεδρικές εκλογές που απέχουν μόλις 10 μήνες.
Ο οίκος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Moody’s αναμένει περαιτέρω επιδείνωση των δεικτών χρέους μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων δανειοληπτών της Ευρώπης – Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Ισπανίας.
«Η αύξηση των πληρωμών τόκων σε σχέση με το δημόσιο χρέος θα είναι μεγαλύτερη για τη Γαλλία», δήλωσε η ανώτερη αντιπρόεδρος της Moody’s, Sarah Carlson, σε οικονομικό συνέδριο στην Aix-en-Provence την περασμένη Πέμπτη.
Ακόμα και τότε, η μείωση του χρέους μπορεί να διαρκέσει χρόνια. Η Ιταλία, παρά το γεγονός ότι είχε πρωτογενή πλεονάσματα για μεγάλο μέρος των τελευταίων δύο δεκαετιών, παραμένει μια από τις πιο χρεωμένες προηγμένες οικονομίες μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία.
Εν όψει των προετοιμασιών για την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2027 στο κοινοβούλιο αυτό το φθινόπωρο, η διαφορά που απαιτούν οι επενδυτές για να προτιμήσουν τα γαλλικά ομόλογα έναντι των γερμανικών έχει επιστρέψει στα υψηλά επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί μετά την αναστολή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος τον περασμένο Οκτώβριο, ξεπερνώντας τη διαφορά μεταξύ ιταλικών και γερμανικών ομολόγων.
Το βάρος του χρέους γίνεται πεδίο πολιτικής μάχης ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους, με τους κορυφαίους κεντρώους υποψηφίους Edouard Philippe και Gabriel Attal να θέτουν τη δημοσιονομική πειθαρχία στο επίκεντρο των εκστρατειών τους.
