«Αντίο» στο πρόγραμμα ψηφιακού νομίσματος υπό την ηγεσία του Πεκίνου είπε η Σαουδική Αραβία, το οποίο μάλιστα αποτελεί μέρος των προσπαθειών της Κίνας να αναπτύξει ένα εναλλακτικό σύστημα διασυνοριακών πληρωμών έναντι του δολαρίου.
Η πλατφόρμα mBridge έχει προκαλέσει αντιδράσεις στις ΗΠΑ, εν μέσω ανησυχιών ότι οι συμμετέχοντες θα μπορούσαν να τη χρησιμοποιήσουν για να παρακάμψουν τα συμβατικά συστήματα πληρωμών που κυριαρχούνται από το δολάριο, όπως το Swift.
Πιο ειδικά, η νέα πλατφόρμα, η οποία πρόκειται σύντομα να τεθεί σε εμπορική λειτουργία, χρησιμοποιεί τεχνολογία blockchain για απευθείας συναλλαγές μεταξύ κεντρικών τραπεζών με τη χρήση των δικών τους ψηφιακών νομισμάτων, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος των συναλλαγών σε συνάλλαγμα και περιορίζοντας τον ρόλο του δολαρίου ως ενδιάμεσου νομίσματος.
Γιατί αποχώρησε η Σαουδική Αραβία από την κινεζική πλατφόρμα
Το 2024, η Σαουδική Αραβία –μακροχρόνιος σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή– έγινε ενεργό μέλος της πλατφόρμας, πλαισιώνοντας την Κίνα, το Χονγκ Κονγκ, την Ταϊλάνδη, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Το Ριάντ επιβεβαίωσε στους Financial Times ότι αποχώρησε πέρυσι, δηλώνοντας ότι αυτό αποτελούσε μέρος του αρχικού του «σχεδιασμού».
Όταν ρωτήθηκε αν η Κεντρική Τράπεζα της Σαουδικής Αραβίας, γνωστή και ως SAMA, δέχθηκε πιέσεις από τις ΗΠΑ για να αποχωρήσει, άτομο που γνωρίζει το θέμα δήλωσε ότι θα ήταν «ανακριβές να εξαχθούν ευρύτερα συμπεράσματα» από την απόφαση αυτή, δεδομένου ότι η εμπλοκή της ήταν εξαρχής περιορισμένη.
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών αποχώρησε από την πλατφόρμα τον Οκτώβριο του 2024. Οι FT έχουν αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον άσκησε πιέσεις στην BIS για να αποχωρήσει. Ο Agustín Carstens, γενικός διευθυντής της BIS εκείνη την περίοδο, δήλωσε αργότερα ότι το ίδρυμα «ολοκλήρωσε τη συμμετοχή του» στο έργο, αφήνοντάς το στα χέρια των εταίρων κεντρικών τραπεζών, «όχι επειδή απέτυχε και όχι για πολιτικούς λόγους».
Εκτεθειμένο το δολάριο – Αντιδρούν οι ΗΠΑ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει απειλήσει τις χώρες των BRICS με δασμούς 100% εάν επιδιώξουν εναλλακτικές λύσεις αντί του δολαρίου.
Στις αρχές του περασμένου έτους, ο Daleep Singh, τότε αναπληρωτής σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου για τη Διεθνή Οικονομία υπό τη διακυβέρνηση Μπάιντεν, δήλωσε ότι η Κίνα θα μπορούσε να «ασκήσει τεράστια επιρροή στον καθορισμό των προτύπων για αυτή την πλατφόρμα όσον αφορά την ιδιωτικότητα, την ασφάλεια, τη διαλειτουργικότητα και την επιβολή των κυρώσεων των ΗΠΑ».
Ο Eswar Prasad, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Cornell και ανώτερος συνεργάτης στο Brookings, δήλωσε ότι πολλοί σύμμαχοι των ΗΠΑ έβλεπαν πρωτοβουλίες όπως το mBridge ως επωφελείς για τις οικονομίες τους και για τη μείωση της υπερβολικής εξάρτησης από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που κυριαρχείται από το δολάριο.
«Είναι όμως επίσης εξαιρετικά ευαίσθητοι στις αντιδράσεις των ΗΠΑ απέναντι σε πρωτοβουλίες που θεωρείται ότι ενδέχεται να μειώσουν τη σημασία του δολαρίου και, ακόμη χειρότερα, να ενισχύσουν τον ρόλο του κινεζικού γουάν στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα», δήλωσε ο Prasad.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «η υπαναχώρηση από τέτοιες πρωτοβουλίες θέτει τη σύνεση πάνω από τη γενναιότητα», δεδομένων των δυνητικών οφελών αυτών των χρηματοοικονομικών καινοτομιών.
Σαουδική Αραβία: Επίσημες δηλώσεις και διακριτική συμμετοχή
Σε δήλωσή της προς τους FT, η Κεντρική Τράπεζα της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε ότι, στο πλαίσιο της έρευνάς της για τα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών, εντάχθηκε αρχικά στο «mBridge υπό την ομπρέλα της BIS ως μέλος-παρατηρητής» το 2023.
Στη συνέχεια, συμμετείχε στις προσπάθειες ανάπτυξης της βασικής έκδοσης της πλατφόρμας, γνωστής στην επιχειρηματική ορολογία ως «ελάχιστα βιώσιμο προϊόν», και στη δημιουργία μιας «απόδειξης ιδέας» το 2024.
«Όπως είχε προγραμματιστεί, η SAMA ολοκλήρωσε με επιτυχία την απόδειξη ιδέας του mBridge στις 13 Μαΐου 2025. Μετά την ολοκλήρωση του PoC, η SAMA δεν αποτελεί πλέον συμμετέχον μέλος του mBridge», αναφέρεται στη δήλωση.
Ένα άλλο πρόσωπο που γνωρίζει την κατάσταση επιβεβαίωσε ότι η Κεντρική Τράπεζα της Σαουδικής Αραβίας δεν επιθυμούσε πλέον να εμπλέκεται δημοσίως στο έργο, προσθέτοντας ωστόσο ότι συνεχίζει να συμμετέχει πιο διακριτικά.
Μεταξύ των άλλων κεντρικών τραπεζών που εμπλέκονται στο πρόγραμμα, η Τράπεζα της Ταϊλάνδης, η Κεντρική Τράπεζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας (PBoC) και η Νομισματική Αρχή του Χονγκ Κονγκ αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η Νομισματική Αρχή του Μακάο εντάχθηκε στην πλατφόρμα φέτος και έθεσε σε λειτουργία το σύστημα τον Ιούνιο.
