Γιατί οι ευρωπαϊκές εταιρείες βοηθούν πλέον τους Κινέζους ανταγωνιστές τους να επεκταθούν στις διεθνείς αγορές; Την ώρα που οι Βρυξέλλες ζητούν εδώ και χρόνια από τις επιχειρήσεις της Ευρώπης να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα, αρκετές μεγάλες πολυεθνικές φαίνεται να ακολουθούν στην πράξη μια εντελώς διαφορετική στρατηγική: «αν δεν μπορείς να τους νικήσεις, πήγαινε μαζί τους».
Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η τάση είναι ιδιαίτερα εμφανής στις γερμανικές επιχειρήσεις, οι οποίες αξιοποιούν τη μακρά εμπειρία τους στην κινεζική αγορά για να συνεργαστούν με κινεζικές εταιρείες που επιχειρούν πλέον τη μεγάλη έξοδο προς τις διεθνείς αγορές.
Το 68% συνεργάζεται ήδη με κινεζικές επιχειρήσεις
Τα στοιχεία του AHK Greater China, του Γερμανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στην Κίνα, είναι ενδεικτικά της νέας πραγματικότητας.
Το 36% των γερμανικών επιχειρήσεων που συμμετείχαν σε πρόσφατη έρευνα θεωρεί την παγκόσμια επέκταση των κινεζικών εταιρειών ως τη σημαντικότερη επιχειρηματική ευκαιρία για το ίδιο. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι το 68% έχει ήδη εμπλακεί με κάποιον τρόπο με κινεζικές επιχειρήσεις που επενδύουν στο εξωτερικό.
Για τις γερμανικές εταιρείες, η στρατηγική αυτή αποτελεί τρόπο προστασίας τόσο των μεριδίων αγοράς όσο και των περιθωρίων κέρδους τους, τα οποία βρίσκονται υπό ισχυρή πίεση από τον κινεζικό ανταγωνισμό.
Παράλληλα, όμως, η σχέση αρχίζει να λειτουργεί και αντίστροφα: οι ευρωπαϊκές εταιρείες δεν μεταφέρουν απλώς τεχνογνωσία στους Κινέζους εταίρους τους, αλλά μαθαίνουν και από αυτούς, καθώς οι κινεζικές επιχειρήσεις γίνονται ολοένα πιο προηγμένες τεχνολογικά και πιο ευέλικτες στρατηγικά.
Η νέα κινεζική «έξοδος»
Η νέα επέκταση των κινεζικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό διαφέρει από τα προηγούμενα κύματα κινεζικών επενδύσεων.
Αυτή τη φορά πρωταγωνιστούν βιομηχανικοί όμιλοι, μεταξύ των οποίων ορισμένοι από τους πιο προηγμένους κατασκευαστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων και βιομηχανικών ρομπότ στον κόσμο. Οι εταιρείες αυτές δημιουργούν παραγωγική παρουσία εκτός Κίνας, τόσο για να εξασφαλίσουν υψηλότερα περιθώρια κέρδους όσο και για να παρακάμψουν εμπορικούς δασμούς.
Το μέγεθος της κίνησης είναι ήδη τεράστιο. Οι άμεσες κινεζικές επενδύσεις στο εξωτερικό αυξήθηκαν πέρυσι κατά 7,1%, φθάνοντας τα 174,4 δισ. δολάρια.
Πώς τους βοηθούν οι Γερμανοί
Σύμφωνα με την έρευνα που επικαλούνται οι FT, οι γερμανικές επιχειρήσεις υποστηρίζουν την κινεζική επέκταση με πέντε βασικούς τρόπους: προμηθεύουν προϊόντα και υπηρεσίες στις δραστηριότητες των Κινέζων στο εξωτερικό, τους βοηθούν να ανταποκριθούν στα κανονιστικά πρότυπα ξένων αγορών, τους παρέχουν διεθνή τεχνογνωσία, επεκτείνονται μαζί τους σε νέες αγορές και τους ακολουθούν σε τρίτες χώρες.
Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, Γερμανός προμηθευτής της αυτοκινητοβιομηχανίας επέτρεψε σε Κινέζους εταίρους να χρησιμοποιήσουν το εργοστάσιό του στη Νοτιοανατολική Ασία, εφαρμόζοντας το μοντέλο «factory-in-factory». Οι Κινέζοι έφεραν την τεχνολογία και οι Γερμανοί τις έτοιμες εγκαταστάσεις.
Σε άλλη περίπτωση, κινεζικές εταιρείες χρησιμοποιούν την αναγνωρισιμότητα του ονόματος ενός γερμανικού ομίλου logistics για να αποκτήσουν ευκολότερα πρόσβαση στις ευρωπαϊκές και άλλες διεθνείς αγορές.
Γερμανικός τεχνολογικός όμιλος βοηθά επίσης Κινέζους κατασκευαστές να ανταποκριθούν στα κανονιστικά πρότυπα των εξαγωγικών αγορών, ιδιαίτερα στον τομέα των προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης οδηγού.
Η…κινέζικη ταχύτητα που προβληματίζει την Ευρώπη
Υπάρχει όμως και ένας ακόμη λόγος που ωθεί τους Ευρωπαίους προς αυτές τις συνεργασίες: θέλουν να μάθουν να κινούνται με…κινέζικη ταχύτητα.
Πρόκειται για την ταχύτητα με την οποία οι κινεζικές επιχειρήσεις σχεδιάζουν και βγάζουν νέα προϊόντα στην αγορά. Σύμφωνα με τους FT, οι κινεζικές εταιρείες μπορούν να αναπτύσσουν νέα προϊόντα τρεις φορές ταχύτερα από τις ευρωπαϊκές.
Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, επομένως, η συνεργασία δεν αποτελεί μόνο αμυντική κίνηση για να διατηρήσουν την παρουσία τους στην Κίνα. Αποτελεί και ευκαιρία να αποκτήσουν τεχνογνωσία από έναν ανταγωνιστή που σε αρκετούς τομείς έχει αρχίσει να κινείται ταχύτερα.
Παράθυρο μόλις 18 μηνών
Αυτό το παράθυρο ευκαιρίας, ωστόσο, μπορεί να κλείσει πολύ γρήγορα.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες εκτιμούν ότι έχουν περίπου 18 μήνες στη διάθεσή τους προτού οι περισσότερες κινεζικές επιχειρήσεις αποκτήσουν από μόνες τους την απαραίτητη εμπειρία για τη διεθνή επέκτασή τους.
Αυτό σημαίνει ότι η αξία που μπορούν σήμερα να προσφέρουν οι ευρωπαϊκοί όμιλοι —από τις εγκαταστάσεις και την κανονιστική τεχνογνωσία μέχρι τα δίκτυα και την αναγνωρισιμότητα των εμπορικών τους σημάτων— ενδέχεται σύντομα να μειωθεί.
Το πολιτικό παράδοξο για τις Βρυξέλλες
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το μεγάλο πολιτικό δίλημμα για την Ευρώπη.
Την ώρα που οι Βρυξέλλες συγκρούονται με το Πεκίνο για την επέλαση των εξαιρετικά ανταγωνιστικών κινεζικών προϊόντων και τις επιπτώσεις τους στην ευρωπαϊκή βιομηχανία και την απασχόληση, ευρωπαϊκές επιχειρήσεις βοηθούν ουσιαστικά τους ίδιους Κινέζους ανταγωνιστές να αποκτήσουν μεγαλύτερο μερίδιο στις παγκόσμιες αγορές.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο ευαίσθητο όταν μεγάλοι ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί όμιλοι, όπως η Volkswagen, προχωρούν σε περικοπές δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας.
Σε αυτό το πολιτικά φορτισμένο περιβάλλον, οι ευρωπαϊκές πολυεθνικές θα πρέπει πλέον να εξηγήσουν πιο πειστικά γιατί θεωρούν αναγκαίο να εξακολουθήσουν να συνεργάζονται στενά με επιχειρήσεις που είναι ταυτόχρονα εταίροι και βασικοί ανταγωνιστές τους.
Όπως το θέτει ο Jens Eskelund, πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κίνα, πριν από δέκα χρόνια κανείς δεν αμφισβητούσε ότι αυτό που ήταν καλό για τις ευρωπαϊκές εταιρείες στην Κίνα ήταν καλό και για την Ευρώπη.
Σήμερα, όμως, αυτή η παραδοχή δεν θεωρείται πλέον αυτονόητη.
