Ντίζελ: Απειλή ΗΠΑ με απαγόρευση εξαγωγών προς Γαλλία – Γερμανία – Αποδεσμεύστε αποθέματα

Εντείνεται η πίεση της αμερικανικής κυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κυρίως στις δύο πιο ισχυρές της οικονομίες,  Γαλλία και Γερμανία, όσον αφορά στον έλεγχο της διεθνούς ενεργειακής κρίσης και τον περιορισμό των δραματικών επιπτώσεων και την ραγδαία άνοδο των τιμών των ενεργειακών προϊόντων.

Τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ – πλην Γερμανίας και Γαλλίας – κατέχουν συνολικά το μεγαλύτερο μερίδιο αυτών των αποθεμάτων

Σύμφωνα με το Reuters, η κυβέρνηση Τραμπ ζήτησε από τη Γερμανία και τη Γαλλία να μειώσουν τα αποθέματα ντίζελ έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να συμβάλουν στη μείωση των παγκόσμιων τιμών των καυσίμων, αλλιώς θα αντιμετωπίσουν πιθανή απαγόρευση εξαγωγής ντίζελ από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τρεις πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων.

Η προειδοποίηση αυτή σηματοδοτεί κλιμάκωση της πίεσης προς την Ευρώπη, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο απαγόρευσης εξαγωγής ντίζελ, με στόχο τη μείωση των τιμών των καυσίμων στις ΗΠΑ εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει εκφράσει ιδιαίτερη απογοήτευση έναντι της Γαλλίας και της Γερμανίας, οι οποίες, σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους, δεν έχουν τηρήσει πλήρως τις προηγούμενες δεσμεύσεις τους για την αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων έκτακτης ανάγκης.

«Είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς αναζητούμε πολλαπλές λύσεις για την ενίσχυση της προσφοράς διυλισμένων προϊόντων και τη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές», δήλωσε στο Reuters μία από τις πηγές, ένας αμερικανός αξιωματούχος.

Μια δεύτερη πηγή, με έδρα σε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει από την ΕΕ να διαθέσει 120 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ τους επόμενους έξι μήνες.

Η Ευρώπη έχει καταστεί όλο και πιο εξαρτημένη από τα καύσιμα των ΗΠΑ, μετά την απαγόρευση των εισαγωγών από τη Ρωσία λόγω της εισβολής της στην Ουκρανία και αφού ο αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος κατά του Ιράν οδήγησε σε διακοπη των προμηθειών πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, μια ανάλυση των διαθέσιμων στατιστικών στοιχείων σχετικά με τα αποθέματα ντίζελ και πετρελαίου κίνησης έκτακτης ανάγκης της Ευρώπης απαιτεί μια πιο διαφοροποιημένη προσέγγιση όσον αφορά τη στόχευση των ΗΠΑ. Τα στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat και οι θέσεις που έχει λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκιαγραφούν μια πιο σύνθετη εικόνα από εκείνη που υποδηλώνουν οι δημόσιες δηλώσεις των Αμερικανών.

Η κατανομή των μεριδίων πετρελαίου στην ΕΕ

Η κατηγορία που χρησιμοποιεί η Eurostat ομαδοποιεί το πετρέλαιο κίνησης και το ντίζελ, μια κατηγορία ευρύτερη από τα καύσιμα που προορίζονται αποκλειστικά για τις οδικές μεταφορές. Σύμφωνα με τον πίνακα «Αποθέματα πετρελαίου έκτακτης ανάγκης της ΕΕ, Μάιος 2025», που δημοσίευσε η Eurostat, τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης αυτής της κατηγορίας ανήλθαν σε 39.035.000 τόνους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση τον Μάιο του 2025. Η ευρωπαϊκή εποπτεία των αγορών πετρελαίου βασίζεται σε αυτού του είδους τα στατιστικά στοιχεία για την αξιολόγηση της διαθεσιμότητας των προϊόντων. Η Γαλλία κατείχε 8.237.000 τόνους από το συνολικό αυτό ποσό και η Γερμανία 5.597.000 τόνους, δηλαδή συνολικά 13.834.000 τόνους, που αντιστοιχούν στο 35,44% του ευρωπαϊκού όγκου. Συνεπώς, τα υπόλοιπα κράτη μέλη κατέχουν συνολικά το μεγαλύτερο μερίδιο αυτών των αποθεμάτων.

Το ευρωπαϊκό κανονιστικό ελάχιστο αφορά το αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα πετρελαίου στο σύνολό τους, υπολογιζόμενα σε ισοδύναμο πετρελαίου. Επομένως, δεν αποτελεί εγγύηση κάλυψης ειδικά για το ντίζελ. Η Eurostat διακρίνει επίσης τα αποθέματα που τηρούνται για λογαριασμό μιας χώρας από τη φυσική τους τοποθεσία: ένα μέρος των εθνικών αποθεμάτων μπορεί να αποθηκεύεται σε άλλο κράτος μέλος, γεγονός που περιπλέκει οποιαδήποτε αυστηρά εθνική ερμηνεία των διαθέσιμων στοιχείων. Τα δεδομένα αυτά αντιπροσωπεύουν μια στατιστική εικόνα συγκεκριμένης χρονικής στιγμής, η οποία πρέπει ακόμη να επικαιροποιηθεί προκειμένου να εκτιμηθεί ποιοι όγκοι είναι πράγματι διαθέσιμοι προς κινητοποίηση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Άνισες συνεισφορές

Η συλλογική δράση υπό την ηγεσία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), με επικεφαλής τον Φατίχ Μπιρόλ, διακρίνει διάφορα στάδια: την αρχική ανακοίνωση, την αναλυτική παρουσίαση των εθνικών συνεισφορών και την πραγματική εκτέλεση των παραδόσεων. Ένας πίνακας που δημοσιεύθηκε στη συνέχεια από τον Οργανισμό διευρύνει το πεδίο εφαρμογής αυτής της κινητοποίησης, συμπεριλαμβάνοντας αυξήσεις της παραγωγής και όχι μόνο μειώσεις των αποθεμάτων. Οι ευρωπαϊκές συνεισφορές λαμβάνουν κυρίως τη μορφή διυλισμένων προϊόντων, ενώ η αμερικανική συνεισφορά βασίζεται στο αργό πετρέλαιο. Οι εθνικές δεσμεύσεις που έχουν ανακοινωθεί δεν υποδεικνύουν, από μόνες τους, τις ποσότητες που παραδόθηκαν πράγματι στους αγοραστές.

Η ευρωπαϊκή κατάσταση συνδυάζει υψηλές τιμές με μια εικόνα προσφοράς που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, της οποίας το χαρτοφυλάκιο Ενέργειας και Στέγασης κατέχει ο Dan Jørgensen, εξακολουθεί να θεωρεί σταθερή. Η εκτελεστική αρχή των Βρυξελλών επισημαίνει τα περιορισμένα εμπορικά αποθέματα στον κύριο κόμβο πετρελαίου στη βορειοδυτική Ευρώπη, καθώς και τα διυλιστήρια που λειτουργούν κοντά στη μέγιστη δυναμικότητά τους. Τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, σύμφωνα με την Επιτροπή, παραμένουν διαθέσιμα σε περίπτωση διακοπής του εφοδιασμού. Η εκτίμηση αυτή διακρίνει την οικονομική πίεση στις τιμές από μια φυσική έλλειψη, η οποία δεν έχει παρατηρηθεί σε αυτό το στάδιο.

Προσφορά δανείου από τις ΗΠΑ, όχι άμεση παράδοση

Η τελευταία αμερικανική πρωτοβουλία λαμβάνει τη μορφή προσφοράς δανείου (ανταλλαγής) αργού πετρελαίου, με χρονοδιάγραμμα μελλοντικής παράδοσης, και όχι άμεσης παράδοσης ντίζελ. Ο Κρις Ράιτ, υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, συνέδεσε αυτή την πρωτοβουλία με δημόσια κριτική για τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της σχετικά με την αποδέσμευση αποθεμάτων. Η δήλωσή του, που εκδόθηκε από το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, δεν κατονομάζει καμία συγκεκριμένη χώρα και δεν παρέχει καμία ανάλυση ανά χώρα που θα επέτρεπε τη μέτρηση των φερόμενων ελλείψεων.

Η συγκεκριμένη στόχευση της Γαλλίας και της Γερμανίας βασίζεται σε ανώνυμες πηγές που αναφέρθηκαν από τον Τύπο, και όχι σε μια δημόσια γνωστοποιημένη, αναλυτική καταγραφή. Η ευρωπαϊκή συζήτηση σχετικά με μια νέα κινητοποίηση των αποθεμάτων τεκμηριώνεται επίσης μόνο από μια προφορική δήλωση που μεταδόθηκε από ένα μέσο ενημέρωσης και όχι από επίσημο έγγραφο. Η συνεχιζόμενη προσπάθεια εξισορρόπησης αποσκοπεί στην ανακούφιση μιας τεταμένης αγοράς, διατηρώντας παράλληλα την ικανότητα αντίδρασης σε περίπτωση επιδείνωσης των διαταραχών. Τα διαθέσιμα στοιχεία, ως έχουν, δεν αποδεικνύουν καμία εθνική παράλειψη εκπλήρωσης των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο της συλλογικής δράσης.

Η διεθνής τιμή του πετρελαίου Brent διαμορφωνόταν στις πρωινές συναλλαγές στα 99,19 δολάρια το βαρέλι, του αργού τύπου West Texas 91,78 ευρώ το βαρέλι, ενώ η μέση πανελλαδική τιμή για το πετρέλαιο κίνησης (diesel) στα πρατήρια μπορεί να υπερβαίνει και τα 2,20 ευρώ το λίτρο.