Η επανεκλογή του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα στην Βραζιλία προκάλεσε ισχυρούς κραδασμούς στις χρηματοπιστωτικές αγορές, ανατρέποντας τις προσδοκίες επενδυτών που προεξοφλούσαν νίκη του δεξιού αντιπάλου του, Φλάβιο Μπολσονάρου.
Το βραζιλιάνικο ρεάλ υποχώρησε έως και 8% έναντι του δολαρίου, φθάνοντας περίπου τα 5,41 ρεάλ ανά δολάριο, ενώ ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης Bovespa κατέγραψε πτώση 13,9%, τη μεγαλύτερη από την περίοδο της πανδημίας το 2020, σημειώνουν οι Financial Times.
Η ένταση των συναλλαγών οδήγησε σε προσωρινή διακοπή της διαπραγμάτευσης, καθώς ο δείκτης υποχώρησε απότομα. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι αποδόσεις κρατικών ομολόγων και οι προσδοκίες για τα μελλοντικά επιτόκια, με ορισμένες εγχώριες αποδόσεις να ξεπερνούν το 15%. Οι κινήσεις αντανακλούν την ανησυχία για την πορεία των δημόσιων οικονομικών της μεγαλύτερης οικονομίας της Λατινικής Αμερικής.
Το δημοσιονομικό βάρος στο επίκεντρο
Ο Λούλα επικράτησε στον δεύτερο γύρο με 51,8% των ψήφων, έναντι 48,2% του 45χρονου Φλάβιο Μπολσονάρου, γιου του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου. Το αποτέλεσμα αιφνιδίασε επενδυτές που είχαν τοποθετηθεί υπέρ μιας πολιτικής αλλαγής, προσδοκώντας περιορισμό των κρατικών δαπανών και σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων.
Κατά την προεκλογική περίοδο, ο Λούλα υποσχέθηκε μέτρα με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος, όπως δωρεάν δημόσιες μεταφορές τα Σαββατοκύριακα, διαγραφή χρεών για ιδιώτες και αυξημένες κοινωνικές παροχές. Οι δεσμεύσεις αυτές ενίσχυσαν τους φόβους ότι η κυβέρνηση θα δυσκολευτεί να περιορίσει το έλλειμμα.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της Βραζιλίας θα διαμορφωθεί περίπου στο 8% του ΑΕΠ. Το δημόσιο χρέος βρίσκεται κοντά στο 83% του ΑΕΠ, επίπεδο που θεωρείται υψηλό για αναδυόμενη οικονομία. Η κεντρική τράπεζα διατηρεί το βασικό επιτόκιο στο 13,75%, επιβαρύνοντας τον δανεισμό επιχειρήσεων και νοικοκυριών και περιορίζοντας τις δυνατότητες ανάπτυξης.
Τραπεζικές μετοχές σε ελεύθερη πτώση
Οι χρηματοπιστωτικές εταιρείες βρέθηκαν στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων. Ο δείκτης του τραπεζικού κλάδου υποχώρησε κατά 22%, ενώ η BTG Pactual έχασε 25%, η κρατική Banco do Brasil 29% και η Bradesco 22%. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι μετοχές της ψηφιακής χρηματιστηριακής XP υποχώρησαν κατά 48% και της fintech Nubank κατά 17%.
Οι πιέσεις επεκτάθηκαν και στις διεθνείς αγορές. Η απόδοση βραζιλιάνικων ομολόγων σε δολάρια με λήξη το 2036 αυξήθηκε από 6,72% σε 6,94%, ενώ η μετοχή της ισπανικής Santander υποχώρησε, λόγω της σημαντικής παρουσίας της τράπεζας στη Βραζιλία.
Το επόμενο βήμα Λούλα για τη Βραζιλία
Οι επενδυτές περιμένουν πλέον σαφείς ενδείξεις για τη δημοσιονομική κατεύθυνση της νέας κυβέρνησης, με κρίσιμο πρώτο μήνυμα να θεωρείται ο διορισμός του υπουργού Οικονομικών. Ο Λούλα θα πρέπει, παράλληλα, να διαπραγματευτεί με ένα Κογκρέσο όπου κυριαρχούν συντηρητικές δυνάμεις, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την ευχέρειά του.
Πριν από τις εκλογές, το ρεάλ είχε ενισχυθεί κατά 10% έναντι του δολαρίου μέσα στο έτος, ενώ το χρηματιστήριο είχε σημειώσει άνοδο 38% σε όρους δολαρίου. Η απότομη αντιστροφή δείχνει πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι επενδυτικές προσδοκίες. Η πορεία των αγορών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν η κυβέρνηση καταφέρει να συνδυάσει τις κοινωνικές της δεσμεύσεις με ένα αξιόπιστο σχέδιο ελέγχου του ελλείμματος και του δημόσιου χρέους.
