Τους δύο παράγοντες γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν που δυσχεραίνουν την χάραξη της νομισματικής πολιτικής κατονόμασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, μιλώντας στην ετήσια δεξίωση του Συνδέσμου Γερμανικών Τραπεζών.
Η διάρκεια της αναταραχής και η πιθανή επίδραση των τιμών της ενέργειας στον ευρύτερο πληθωρισμό περιπλέκουν το έργο της ΕΚΤ, είπε χαρακτηριστικά η Λαγκάρντ.
H κουκουβάγια της Μινέρβα ξεκινά την πτήση της το σούρουπο
Η Σιδηρά Κυρία της ΕΚΤ εξήγησε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με την μεγαλύτερη αβεβαιότητα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή.
«Όταν οι ιστορικοί θα ανατρέξουν σε αυτή την περίοδο, αυτό που θα ξεχωρίσουν είναι η απόλυτη αμείλικτη φύση της.» τόνισε «Μια πανδημία που συμβαίνει μία φορά σε κάθε γενιά, ακολουθούμενη από έναν χερσαίο πόλεμο στην ήπειρό μας, ακολουθούμενη από τη χειρότερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων 50 ετών, ακολουθούμενη από τις πιο ριζικές αυξήσεις τιμών από τη δεκαετία του 1930.»
Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι η κάθε μια κρίση αφαίρεσε από την Ευρώπη κάτι που θεωρούσε δεδομένο. Τον ασφαλή εφοδιασμό με φθηνή ενέργεια. Μια προβλέψιμη εμπορική σχέση με τις ΗΠΑ αλλά και τα θεμέλια της μεταπολεμικής στρατιωτικής ασφάλειας.
«Όμως, όπως παρατήρησε ο Χέγκελ, «die Eule der Minerva beginnt erst mit der einbrechenden Dämmerung ihren Flug» η κουκουβάγια της Μινέρβα ξεκινά την πτήση της μόνο όταν πέφτει το σούρουπο» ανέφερε «Η κατανόηση έρχεται μετά την εμπειρία, όχι πριν. Και η αλήθεια είναι ότι αυτά τα οδυνηρά χρόνια μας έχουν διδάξει πολλά.»
The economic situation is highly uncertain and energy markets are volatile, says President Christine @Lagarde. We are determined to achieve our inflation target. But we need to gather more information before drawing firm conclusions for our monetary policy https://t.co/GMwmbRXFHX pic.twitter.com/nnTQurYQIB
— European Central Bank (@ecb) April 20, 2026
Εξήγησε ότι η χάραξη νομισματικής πολιτικής σε αυτό το περιβάλλον είναι δύσκολη. Η Ευρώπη και όχι μόνο βρίσκεται αντιμέτωπη με αυτό που ο ΔΟΕ έχει χαρακτηρίσει ως τη μεγαλύτερη διαταραχή του εφοδιασμού με πετρέλαιο στην ιστορία. Ωστόσο επεσήμανε ότι το μέγεθος του σοκ από μόνο του δεν καθορίζει τις οικονομικές του συνέπειες.
Δύο άλλοι παράγοντες παραμένουν πραγματικά αβέβαιοι και οι δύο είναι κρίσιμοι για να λάβουμε τη σωστή πολιτική μας απάντηση, είπε. Αυτοί είναι η διάρκεια της διαταραχής και η διάχυση των τιμών της ενέργειας στον πληθωρισμό.
Τα σενάρια της ΕΚΤ
Η διάρκεια είναι επομένως καθοριστική για να κρίνουμε ποιο σενάριο αντιμετωπίζουμε, είπε αναφερόμενη στα τρία εναλλακτικά σενάρια που έχει εκπονήσει η κεντρική τράπεζα με τα στοιχεία που είχε στη διάθεση της έως και την 11η Μαρτίου. Στο βασικό σενάριο, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,6% το 2026, στο 2% το 2027 και στο 2,1% το 2028. Ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα κινηθεί κατά μέσο όρο 2,3% το 2026, 2,2% το 2027 και 2,1% το 2028.
Στο δυσμενές σενάριο οι διαταραχές θεωρείται ότι θα διαρκέσουν έως το τρίτο τρίμηνο του 2026. Δεδομένου ότι η διαταραχή θεωρείται ότι οφείλεται σε αποκλεισμό και όχι σε καταστροφή των υποδομών, η προσφορά ανακάμπτει σχετικά γρήγορα μόλις αρθούν οι περιορισμοί
Σύμφωνα με το πιο ακραίο σενάριο ο πληθωρισμός κορυφώνεται στο 6,3% το πρώτο τρίμηνο του 2027 ενώ η ευρωζώνη οδηγείται σε ύφεση, καταγράφοντας συρρίκνωση στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο του 2026.
«Το 2022 ήταν ξεκάθαρο από νωρίς ότι το σοκ δεν ήταν μόνο μεγάλο αλλά και επίμονο. Η Ευρώπη δεν επρόκειτο να επιστρέψει στη χρήση ρωσικού φυσικού αερίου. Έπρεπε να κατασκευάσουμε νέες υποδομές LNG, να βρούμε νέους προμηθευτές και να ανταγωνιστούμε στην παγκόσμια αγορά εισαγωγών.
»Σήμερα, το εύρος των πιθανών αποτελεσμάτων είναι πολύ ευρύτερο. Στις 31 Μαρτίου, όταν η σύγκρουση φαινόταν να κλιμακώνεται, οι τιμές του πετρελαίου θα μας είχαν τοποθετήσει ξεκάθαρα στο δυσμενές σενάριο. Μέχρι τις 10 Απριλίου, μετά την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός, βρισκόμασταν μεταξύ του δυσμενούς σεναρίου και του βασικού σεναρίου.»
Η μετακύλιση των τιμών της ενέργειας στον ευρύτερο πληθωρισμό
Το ίδιο ενεργειακό σοκ μπορεί να εκδηλωθεί πολύ διαφορετικά ανάλογα με το οικονομικό περιβάλλον στο οποίο εκδηλώνεται. «Το 2022, η ισχυρή ζήτηση, τα παγκόσμια σημεία συμφόρησης στην αλυσίδα εφοδιασμού και οι έντονες ελλείψεις εργατικού δυναμικού δημιούργησαν τις συνθήκες για ευρεία μετακύλιση» εξήγησε η Λαγκάρντ.
«Αντίθετα, όταν οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύτηκαν το 2008 και το 2011, οι ασθενέστερες οικονομίες σήμαιναν ότι οι υψηλότερες τιμές παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό στην ενεργειακή συνιστώσα.»
Δύο δυνάμεις που ασκούν αντίθετες κατευθύνσεις είναι πιθανό να επηρεάσουν την αντίδραση του πληθωρισμού αυτή τη φορά.
«Αυτή η διπλή αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια του σοκ και το εύρος της μετακύλισης συνηγορεί υπέρ της συλλογής περισσότερων πληροφοριών πριν από την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων για τη νομισματική μας πολιτική»
Η οικονομική εικόνα παραμένει «βαθιά αβέβαιη», τόνισε.
«Η φύση της σύγκρουσης – πόλεμος, εκεχειρία, ειρηνευτικές συνομιλίες, η κατάρρευσή τους, ναυτικός αποκλεισμός, η άρση του, η επαναφορά του – καθιστά εξαιρετικά δύσκολο να εκτιμηθεί η διάρκεια και το βάθος των συνεπειών», είπε.
Συνοψίζοντας την τοποθέτηση της υπογράμμισε ότι κάθε κρίση έχει οξύνει την κατανόησή μας για το τι χρειάζεται.
«Ξεκίνησα με την παρατήρηση του Χέγκελ ότι η κατανόηση έρχεται μόνο μετά την εμπειρία. Επιτρέψτε μου να τελειώσω με τη λύση του Γκαίτε: Es ist nicht genug zu wissen, man muss auch anwenden. Δεν αρκεί να γνωρίζεις, πρέπει και να εφαρμόζεις .
»Για την ΕΚΤ, αυτό σημαίνει ότι είμαστε έτοιμοι να δράσουμε όταν έχουμε τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε. Η δέσμευσή μας και η πυξίδα μας είναι σαφείς.»
