Ουγγαρία: Θα ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ;

Οι πρόσφατες εκλογές στην Ουγγαρία με τη συντριπτική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ και την ήττα του επι 16 χρόνια πρωθυπουργού της χώρας Βίκτορ Ορμπαν, ανοίγουν το δρόμο σε αλλαγές που είχαν καθυστερήσει ή ακόμα δεν είχαν  αποφασιστεί.

Ο νέος ηγέτης της Ουγγαρίας έχει θέσει την υιοθέτηση του ευρώ ως μία από τις κορυφαίες προτεραιότητές του, ένα βήμα που θα σηματοδοτούσε τη μεγαλύτερη επέκταση της ζώνης του ενιαίου νομίσματος από την ένταξη της Ελλάδας το 2001.

Ωστόσο, ενώ η συντριπτική εκλογική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ στις 12 Απριλίου του έδωσε την εντολή να αποσυναρμολογήσει  το αυτοαποκαλούμενο αντιφιλελεύθερο σύστημα του προκατόχου του, θα χρειαστεί κάποιος χρόνος προτού η χώρα μπορέσει να αρχίσει να αποκομίζει τα πλήρη οφέλη της ένταξής της στον «κλαμπ του ευρώ».

Η διαδικασία διαρκεί συνήθως αρκετά χρόνια, καθώς οι υποψήφιες χώρες κάνουν έναν αγώνα δρόμου προκειμένου να προσεγγίσουν τις απαιτήσεις που επικεντρώνονται στη διατήρηση των δημόσιων οικονομικών και του πληθωρισμού.

Και η κληρονομιά της 16ετούς διακυβέρνησης του απερχόμενου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν είναι ένας υποτονικός ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης που καθιστά πιο δύσκολο τον έλεγχο του δημοσιονομικού ελλείμματος της Ουγγαρίας, σχολιάζει το Bloomberg.

Ωστόσο, η αισιοδοξία για τη νέα φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση της Ουγγαρίας έδωσε στο νόμισμα της χώρας, το φιορίνι, την καλύτερη εβδομάδα από το 2009 μετά τη νίκη του Μαγιάρ στις εκλογές. Οι επενδυτές έχουν εντυπωσιαστεί από την ταχύτητα με την οποία η νέα ηγεσία άρχισε να προωθεί την ατζέντα της για το ευρώ.

Τα σχεδιά Μαγιάρ για την ένταξη στο ευρώ

Ο νέος πρωθυπουθργός της Ουγγαρίας λέει ότι η καθιέρωση μιας πορείας για την υιοθέτηση του νομίσματος αποτελεί μέρος μιας επανεκκίνησης των σχέσεων με τις Βρυξέλλες, αφού ο Όρμπαν αποδείχθηκε επίμονο αγκάθι για την ΕΕ.

Ενώ ένα ακριβές χρονοδιάγραμμα για την ένταξη θα ακολουθήσει μόνο μετά από μια αναθεώρηση της οικονομίας, ο Άντρας Κάρμαν — ο οποίος έχει οριστεί υπουργός Οικονομικών — λέει ότι η Ουγγαρία σχεδιάζει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την υιοθέτηση του ευρώ το αργότερο μέχρι το 2030.

Τα τρία τέταρτα του πληθυσμού υποστηρίζουν τη μετάβαση στο κοινό νόμισμα, αν και μόνο το ένα πέμπτο θεωρεί ότι η χώρα είναι έτοιμη να το εισαγάγει, σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του 2025. Μια συντριπτική πλειοψηφία πιστεύει επίσης ότι η συμμετοχή στην ΕΕ τους έχει ωφελήσει συνολικά.

Οι χώρες που ανήκουν στην ζώνη του ευρω με κίτρινο χρώμα – Με ροζ οι υποψήφιες ή πιθανές – Με μπλέ ανοιχτό οι χώρες που έχουν εξαιρεθεί – Εκτός ζωνης, Πολωνία και Τσεχία με μπλε σκούρο

Η βελτίωση των σχέσεων μεταξύ της κυβέρνησης του Μαγιάρ και της κεντρικής τράπεζας της χώρας είναι επίσης πιθανό να διευκολύνει τη διαδικασία. Αν και ο διοικητής της τράπεζας, Μιχάλι Βάργκα, υπηρέτησε για χρόνια ως υπουργός Οικονομικών του Όρμπαν, τώρα συμφωνεί με τον Μαγιάρ όσον αφορά τα οφέλη της υιοθέτησης του ευρώ.

Οι χώρες που επιθυμούν να υιοθετήσουν το ευρώ πρέπει πρώτα να πληρούν τα κριτήρια αναφοράς της ΕΕ σε τομείς όπως το χρέος, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και ο πληθωρισμός. Αξιολογήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2024 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) διαπίστωσαν ότι η Ουγγαρία δεν πληρούσε πολλά από αυτά.

Ο χρόνος που θα απαιτηθεί

Αν και έχει ένα από τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα της ΕΕ, η αποδέσμευση των δεσμευμένων κονδυλίων από τις Βρυξέλλες θα πρέπει να τη βοηθήσει να προβεί σε δημοσιονομικές προσαρμογές. Όσον αφορά τον πληθωρισμό, ο οποίος συχνά κυμαίνεται πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να μειώσει τον στόχο της από 3% στο 2% της ΕΚΤ.

Σύγκλιση του ρυθμού πληθωρισμού της Ουγγαρίας με τις χώρες της ευρωζώνης

Επιπλέον, θα χρειαστούν αλλαγές στην νομοθεσία της Ουγγαρίας, καθώς η ΕΚΤ διαπίστωσε ελλείψεις όσον αφορά την αυτονομία της κεντρικής τράπεζας της χώρας. Μια άλλη σημαντική προϋπόθεση είναι οι χώρες να διατηρούν σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία για τουλάχιστον δύο χρόνια στην αίθουσα αναμονής της ζώνης του ευρώ, γνωστή ως ERM II.

Αυτό μπορεί να ποικίλλει σημαντικά. Η Σλοβενία υιοθέτησε το ευρώ το 2007, μόλις τρία χρόνια μετά την ένταξή της στην ΕΕ, ενώ η Κροατία το έκανε 10 χρόνια μετά την ένταξή της το 2013. Η αλλαγή νομίσματος της Βουλγαρίας φέτος ήταν αποτέλεσμα σχεδόν δύο δεκαετιών προετοιμασίας.