Η κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας ήταν μια από τις πρώτες που αύξησαν τα επιτόκια ως αποτέλεσμα των επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είχε άρει τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ είχε αυξήσει και την οικονομική αβεβαιότητα.
Η Norges Bank αύξησε το βασικό της επιτόκιο κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες την Πέμπτη στο 4,25%, ακολουθώντας το παράδειγμα της Αυστραλίας μεταξύ των κεντρικών τραπεζών προηγμένων οικονομιών στην αύξηση των επιτοκίων. Η κίνηση αυτή έγινε νωρίτερα από ό,τι ανέμεναν οι περισσότεροι αναλυτές, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters.
Η πλούσια σκανδιναβική χώρα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου της δυτικής Ευρώπης και δυσκολεύεται να μειώσει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2% της κεντρικής τράπεζας, παρά το γεγονός ότι μείωσε τα επιτόκια πολύ λιγότερο τα τελευταία χρόνια από ό,τι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ή η σουηδική Riksbank, η οποία σήμερα διατήρησε τα δικά της επιτόκια αμετάβλητα, σημειώνουν οι Financial Times.
«Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να προκαλεί σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές», δήλωσε στους FT η Άιντα Γόλντεν Μπας, διοικητής της Norges Bank.
Η ίδια πρόσθεσε: «Ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλός και βρίσκεται πάνω από τον στόχο εδώ και αρκετά χρόνια».
Η κορώνα ενισχύθηκε έναντι του δολαρίου και του ευρώ μετά την είδηση της αύξησης των επιτοκίων.
Οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν τον αντίκτυπο της σύγκρουσης στο Ιράν και το πώς θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό μέσω υψηλότερων τιμών ενέργειας και να αποδυναμώσει τις προοπτικές ανάπτυξης, οδηγώντας σε ορισμένες προειδοποιήσεις για στασιμοπληθωρισμό.
Η Νορβηγία αποτελεί εξαίρεση
Η Νορβηγία αποτελεί εξαίρεση μεταξύ των δυτικών οικονομιών λόγω της ιδιότητάς της ως μεγάλου παραγωγού πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και λόγω του ότι διαθέτει το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο στον κόσμο με περιουσιακά στοιχεία άνω των 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Norges Bank ήταν σημαντικά πιο αργή στη μείωση των επιτοκίων από πολλές άλλες, καθώς ο πληθωρισμός κατά το έτος έως τον Μάρτιο παρέμεινε πεισματικά υψηλός στο 3,6%. Ωστόσο, υπήρξε έντονη συζήτηση στη σκανδιναβική χώρα σχετικά με το πόσο μεγάλο αντίκτυπο θα είχαν τα υψηλότερα επιτόκια στον πληθωρισμό, δεδομένου ότι μεγάλο μέρος της αύξησης των τιμών εξαρτάται από συνθήκες εκτός του ελέγχου της Νορβηγίας.
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι η κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας θα αυξήσει τα επιτόκια τουλάχιστον μία ακόμη φορά φέτος.
Η Norges Bank εμφάνισε σήμερα λίγες περισσότερες ενδείξεις σχετικά με την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής από την προηγούμενη ενημέρωσή της τον Μάρτιο, όταν ανέφερε ότι το βασικό επιτόκιο θα μπορούσε να φτάσει έως και το 4,5% μέχρι το τέλος του έτους, υπονοώντας την πιθανότητα μιας ακόμη αύξησης.
Σήμερα, η κεντρική τράπεζα ανακοίνωσε ότι η σύγκρουση στο Ιράν σημαίνει ότι «οι εξωτερικές πιέσεις στις τιμές φαίνεται να είναι ελαφρώς ισχυρότερες» από ό,τι τον Μάρτιο, αλλά ότι η πρόσφατη ανατίμηση της κορώνας θα πρέπει να μετριάσει τον εισαγόμενο πληθωρισμό.
Προειδοποίησε ότι εάν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή άλλαζε τις οικονομικές προοπτικές, θα αναγκαζόταν να αναθεωρήσει την πρόβλεψή της για τα επιτόκια. Η Norges Bank εκτίμησε τον Μάρτιο ότι το ΑΕΠ της ηπειρωτικής Νορβηγίας — αφαιρώντας τις επιπτώσεις του πετρελαίου και του φυσικού αερίου — θα αυξανόταν κατά 1,6% φέτος, χαμηλότερα από ό,τι το 2025.
