Μια νέα σύγκρουση ανάμεσα στις Βρυξέλλες και τη Βουδαπέστη παίρνει πλέον τον δρόμο της δικαιοσύνης, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κατηγορεί ανοιχτά την κυβέρνηση Όρμπαν ότι δημιούργησε ένα φορολογικό σύστημα «δύο ταχυτήτων» στο λιανεμπόριο.
Σύφμωνα με το ευρωπαϊκό περιοδικό των σούπερ μάρκετ ESM, στο επίκεντρο βρίσκεται ένας φόρος που, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, επιβαρύνει δυσανάλογα τις ξένες αλυσίδες και προστατεύει τους εγχώριους παίκτες της αγοράς.
Η Ουγγαρία παραπέμπεται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την παραπομπή της Ουγγαρίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά με το καθεστώς φορολόγησης του λιανεμπορίου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ειδικότερα την ελευθερία εγκατάστασης που προβλέπεται από τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της ΕΕ.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, ο ουγγρικός φόρος λιανεμπορίου εφαρμόζει ιδιαίτερα υψηλούς και έντονα προοδευτικούς συντελεστές στις μεγάλες εταιρείες που ελέγχονται από ξένα συμφέροντα. Οι επιχειρήσεις αυτές λειτουργούν συνήθως ως ενιαίες ή συνδεδεμένες εταιρικές δομές, με αποτέλεσμα ο συνολικός κύκλος εργασιών τους να φορολογείται αθροιστικά.
Πώς ευνοούνται οι εγχώριες αλυσίδες
Αντίθετα, πολλές μεγάλες ουγγρικές αλυσίδες δραστηριοποιούνται μέσω των συστημάτων franchise. Αυτό σημαίνει ότι οι επιμέρους επιχειρήσεις δεν θεωρούνται ενιαίο φορολογικό σχήμα, με αποτέλεσμα να υπόκεινται σε αισθητά χαμηλότερη φορολογία. Η Επιτροπή χαρακτηρίζει το μοντέλο αυτό «διακριτικό» και επιζήμιο για τον ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά.
Οι Βρυξέλλες τονίζουν επίσης ότι το συγκεκριμένο καθεστώς εμποδίζει τις ξένες εταιρείες να αναδιαρθρώσουν τις δραστηριότητές τους ώστε να μειώσουν τη φορολογική επιβάρυνση.
Ακόμη και αν ένας μεγάλος όμιλος διασπαστεί σε μικρότερες εταιρείες, οι ουγγικές αρχές συνεχίζουν να τις αντιμετωπίζουν ως «συνδεδεμένες επιχειρήσεις», διατηρώντας τη συνολική φορολόγηση.
Οι προειδοποιήσεις της Κομισιόν και η στάση της Βουδαπέστης
Παρά τις επίσημες προειδοποιήσεις που απέστειλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2024 και τον Ιούνιο του 2025, η ουγγρική κυβέρνηση αρνήθηκε ότι παραβιάζει το ευρωπαϊκό δίκαιο και δεν προχώρησε στην κατάργηση του μέτρου.
Η Κομισιόν υπογραμμίζει ακόμη ότι η Ουγγαρία δεν τήρησε τη δέσμευσή της στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να καταργήσει σταδιακά την πρόσθετη εισφορά λιανεμπορίου που επιβλήθηκε το 2022.
Αντίθετα, όχι μόνο την διατήρησε, αλλά αύξησε και τους ανώτατους φορολογικούς συντελεστές.
Θετική ήταν η αντίδραση της Independent Retail Europe, η οποία χαιρέτισε την παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, εκτιμώντας ότι το ισχύον σύστημα δημιουργεί δομικές ανισότητες ανάμεσα σε εγχώριες και ξένες επιχειρήσεις, διασπά την ενιαία αγορά και τελικά επιβαρύνει και τους καταναλωτές μέσω πιθανών αυξήσεων τιμών.
