Ουδεμία πολεμική σύγκρουση στην οποία μπλέχθηκαν οι ΗΠΑ από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και εντεύθεν έγινε αισθητή ποτέ στην τσέπη των Αμερικανών καταναλωτών, αν εξαιρεθεί ο πόλεμος στο Ιράν που βρίσκεται εν εξελίξει.
Για την ακρίβεια, ούτε 100 ημέρες δεν συμπληρώθηκαν από την 28η Φεβρουαρίου 2026 που εκδηλώθηκαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά της Τεχεράνης και όλες οι δημοσκοπήσεις της κοινής γνώμης – όπως και οι οικονομικές έρευνες και στατιστικές μελέτες – πιστοποιούν το άνευ προηγουμένου οικονομικό κόστος της απόφασης ενός προέδρου που εκλέχθηκε μεν για να «κάνει την Αμερική και πάλι μεγάλη», αλλά και με την υπόσχεση να φροντίσει κατά προτεραιότητα τα εσωτερικά θέματα και δη τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ πληρώνει δημοσκοπικά την κατάφωρη αθέτηση της υπόσχεσής του. Η εκτίναξη των τιμών ενέργειας που προκάλεσε η από κοινού με το Ισραήλ επίθεση εναντίον μιας εκ των μεγαλύτερων πετρελαιοπαραγωγών χωρών όπως είναι το Ιράν, το κλείσιμο των στρατηγικής οικονομικής σημασίας Στενών του Ορμούζ που ακολούθησε και σε συνδυασμό με τον πολυμέτωπο εμπορικό πόλεμο που κήρυξε ο Τραμπ εναντίον των εταίρων, προμηθευτών και πελατών των αμερικανικών επιχειρήσεων, έχουν ανατρέψει οικογενειακούς προϋπολογισμούς και έχουν ροκανίσει το εισόδημα και την αγοραστική δύναμη κυρίως των οικονομικά ασθενέστερων και πιο ευάλωτων Αμερικανών.
43,4% πάνω η αμόλυβδη
Από τις 28 Φεβρουαρίου που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν η τιμή του αργού πετρελαίου έχει εκτοξευθεί περισσότερο από 50% υψηλότερα στις διεθνείς αγορές, με αποτέλεσμα η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης να εκτιναχθεί στα 4,56 δολάρια το γαλόνι σε εθνικό μέσο όρο, σύμφωνα με έρευνα της Αμερικανικής Περιηγητικής Λέσχης (AAA) που δημοσίευσαν στο Κυριακάτικο φύλλο τους οι «New York Times».
Πρόκειται για μια επιβάρυνση που σε ετήσια βάση φθάνει τα 1,38 δολάρια το γαλόνι. Η τιμή της αμόλυβδης δηλαδή εκτινάχθηκε στα 1,20 δολάρια ή 1,03 ευρώ το λίτρο από 3,18 δολάρια το γαλόνι (0,84 δολάρια το λίτρο ή μόλις 0,72 ευρώ το λίτρο), που κόστιζε στα τέλη του Μαΐου 2025. Μιλάμε για αύξηση 43,4% στην τιμή της βενζίνης.
«Όσοι σχεδιάζουν να ταξιδέψουν για διακοπές τους επόμενους μήνες αισθάνονται μεγάλη πίεση. Σύμφωνα με μια νέα έρευνα που διενήργησε ο ιστότοπος παροχής προσωπικών οικονομικών συμβουλών WalletHub, το 59% των Αμερικανών παραδέχεται ότι οι υψηλές τιμές των καυσίμων επηρεάζουν τα ταξιδιωτικά τους σχέδια.
Οι περισσότεροι από τους μισούς που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι σχεδιάζουν να ξοδέψουν λιγότερα χρήματα για ταξίδια εφέτος σε σύγκριση με το προηγούμενο καλοκαίρι», γράφουν στους «NYT» οι Έμετ Λίντνερ και Ρεμπέκα Λίμπερμαν.
ΗΠΑ: $190,47 το μήνα επιπλέον
Τον καθένα από τους τρεις μήνες του πολέμου με το Ιράν το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό έχει ξοδέψει επιπλέον 190,47 δολάρια για βενζίνη, σύμφωνα με την έρευνα της WalletHub.
«Για πολλά νοικοκυριά το ποσό αυτό ισοδυναμεί με ένα μηνιαίο λογαριασμό ρεύματος ή με τις εβδομαδιαίες αγορές ενός ζευγαριού στο σούπερ μάρκετ», προσθέτουν οι ρεπόρτερ των «ΝΥΤ». Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το 40% των Αμερικανών δηλώνουν ότι έχουν περιορίσει τις μετακινήσεις τους.
Ερευνητές του Brown University ξεκαθαρίζουν ότι ο υπολογισμός της βενζίνης και άλλων δαπανών μιας μέσης οικογένειας για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα αποτελεί μέρος μιας ανάλυσης ατελούς μεν, αλλά ενδεικτικής για τις οικονομικές συνέπειες που έχει ο εν εξελίξει πόλεμος στην καθημερινή ζωή των Αμερικανών πολιτών.
Οι ερευνητές εξηγούν ότι όσοι δηλώνουν ότι παραλείπουν μια προγραμματισμένη διαδρομή με το αυτοκίνητο ή ένα γεύμα προσφέρουν μια πολύ γενικευμένη εικόνα της πραγματικότητας. Οι διαφορές στην τιμή της βενζίνης είναι εξάλλου αβυσσαλέες από τη μια αμερικανική Πολιτεία στην άλλη.
Έτσι, ενώ ο μέσος εθνικός όρος στην τιμή του γαλονιού είναι 4,56 δολάρια (1,03 ευρώ το λίτρο), στο Ιλινόις είναι 4,99 δολάρια (1,13 ευρώ το λίτρο) και στην Καλιφόρνια είναι 6,13 δολάρια (1,39 ευρώ το λίτρο).
Για τους Ευρωπαίους καταναλωτές οι τιμές της αμόλυβδης στις ΗΠΑ μοιάζουν παραμυθένιες, αλλά οι Αμερικανοί έχουν οργανώσει τη ζωή τους γύρω απ’ αυτές και επιπλέον είναι πολύ περισσότερο εξαρτημένοι από τα ΙΧ τους, τα οποία συνήθως είναι και πολύ πιο ενεργοβόρα από αυτά που χρησιμοποιούν οι Ευρωπαίοι.
Παρά την προσκόλληση των Αμερικανών στους κινητήρες εσωτερικής καύσης με μεγάλο κυβισμό, το τελευταίο τρίμηνο έχουν εκτιναχθεί και στις ΗΠΑ οι πωλήσεις των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, καινούργιων και μεταχειρισμένων – προς μεγάλη ευχαρίστηση του Ίλον Μασκ προφανώς.
$44,8 δισ. η λυπητερή
Τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει τη Σαουδική Αραβία και είναι η κορυφαία χώρα σε παραγωγή πετρελαίου στον κόσμο. Έχουν επίσης ξεπεράσει τη Ρωσία και είναι πρώτες και σε παραγωγή φυσικού αερίου, χάρη στην ανάπτυξη της καταστροφικής για το περιβάλλον πλην αποδοτικής οικονομικά (εφόσον το αργό δεν πέφτει κάτω από τα 60 δολάρια το βαρέλι στις διεθνείς αγορές) μεθόδου της υδραυλικής ρωγμάτωσης.
Το πρόβλημα εν προκειμένω είναι ότι το λόμπι του πετρελαίου έχει σαμποτάρει την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων. Το σιδηροδρομικό δίκτυο που άρχισαν να «χτίζουν» τον 19ο αιώνα οι άποικοι χρησιμοποιώντας ως επί το πλείστον Κινέζους εργάτες, παραμελείται εδώ και περίπου δέκα δεκαετίες. Τα τρία στα τέσσερα εμπορικά προϊόντα που διακινούνται επί αμερικανικού εδάφους, μεταφέρονται με πετρελαιοκίνητα φορτηγά αυτοκίνητα.
Η τεράστια χρήση των ανατιμημένων υδρογονανθράκων στις ΗΠΑ έχει εκτινάξει τα μεταφορικά κόστη που επιβαρύνουν όλα τα καταναλωτικά αγαθά. Οι «NYT» αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι μια τομάτα στις ΗΠΑ κοστίζει σήμερα 40% ακριβότερα από όσο κόστιζε το Μάιο του 2025.
«Το ντίζελ, το οποίο χρησιμοποιείται για την τροφοδοσία των εργοστασίων και τη μεταφορά των περισσότερων αγαθών στη χώρα ανατιμήθηκε τάχιστα. Συνολικά το ποσό των επιπλέον χρημάτων που έχουν ξοδέψει οι Αμερικανοί σε βενζίνη και ντίζελ από τις 28 Φεβρουαρίου που ξέσπασε ο πόλεμος είναι εκπληκτικό: φθάνει τα 44,8 δισ. δολάρια», γράφουν οι ρεπόρτερ της νεοϋορκέζικης εφημερίδας.
Σφίγγουν το ζωνάρι
Η ακρίβεια στρέφει πολλούς Αμερικανούς στα μέσα μαζικής μεταφοράς (αναφέρεται ότι οι επιβάτες των αστικών λεωφορείων αυξήθηκαν κατά 45 εκατομμύρια μόνο το Μάρτιο), ενώ τα νοικοκυριά σφίγγουν το ζωνάρι κάνοντας οικονομία ακόμα και σε προϊόντα και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης. Τέσσερις στους δέκα δήλωσαν σε πρόσφατη δημοσκόπηση ότι ξοδεύουν πλέον λιγότερα σε είδη παντοπωλείου και για ιατρική περίθαλψη, ενώ επίσης αποταμιεύουν λιγότερα.
«Τα ακριβότερα καύσιμα δεν είναι ο μόνος ένοχος για την ακρίβεια. Ακραία καιρικά φαινόμενα, αντισταθμιστικοί δασμοί και άλλοι παράγοντες έχουν συμβάλει κατά πολύ στην εκτίναξη των τιμών πολλών προϊόντων και υπηρεσιών. Τον περασμένο μήνα ο πληθωρισμός αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τριών ετών», γράφουν οι «NYT».
Όντως, ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί περισσότερο από την Ευρώπη τους μήνες του πολέμου. Στα τέλη Απριλίου είχε εκτιναχθεί στο 3,8% σε ετήσια βάση από 3,3% που ήταν το Μάρτιο, ενώ στις 27 χώρες-μέλη της ΕΕ ήταν 3,2% τον περασμένο μήνα και στις χώρες της Ευρωζώνης είχε διαμορφωθεί στο 3% από 2,6% που ήταν το Μάρτιο.
Πλησιάζει η Νέμεσις
Εξυπακούεται ότι η ακρίβεια βαρύνει περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδήματα. Τα πλουσιότερα νοικοκυριά ξοδεύουν το 2,7% του εισοδήματός τους σε καύσιμα, ενώ τα φτωχότερα νοικοκυριά ξοδεύουν το 4,2%, κατά τους «ΝΥΤ». Είναι τα νοικοκυριά αυτά που το Νοέμβριο του 2024 αποφάσισαν να επαναφέρουν τον Ντόναλντ Τραμπ στο Λευκό Οίκο. Τον ίδιο μήνα εφέτος, με τη συμπλήρωση δύο ετών από τη μεγάλη επιστροφή του προέδρου, όλα δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι θα εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους.
Στις ενδιάμεσες εκλογές για την ανανέωση και των 435 εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων και 33 από τις 100 έδρες της Γερουσίας το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αναμένεται να υποστεί πανωλεθρία. Και ο Τραμπ αναμένεται να απωλέσει όχι μόνο τη δημοκρατική νομιμοποίηση για την άσκηση των καθηκόντων του – κάτι για το οποίο μάλλον αδιαφορεί – αλλά και τη δυνατότητα να νομοθετεί και να προωθεί τις πολιτικές του για το υπόλοιπο της θητείας του. Δεν θα μπορούσε να αποκλείσει κανείς ότι οι αντιδράσεις του θα είναι απρόβλεπτες ή και επικίνδυνες.
