Ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο για την επιστροφή και μόνιμη εγκατάσταση της ανθρωπότητας στη Σελήνη ανακοίνωσε η NASA, αποκαλύπτοντας ότι μέσα στο 2026 θα πραγματοποιηθούν τρεις μη επανδρωμένες αποστολές με στόχο την έναρξη της κατασκευής μιας σεληνιακής βάσης αξίας περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Παράλληλα, η αμερικανική διαστημική υπηρεσία γνωστοποίησε ότι επέλεξε την Blue Origin του Τζεφ Μπέζος αντί της SpaceX του Ίλον Μασκ για να πραγματοποιήσει την πρώτη αποστολή του προγράμματος, αναφέρει ο Guardian.
Η ανακοίνωση έγινε στην Ουάσιγκτον από τον διοικητή της NASA, Τζάρεντ Ισαάκμαν, ο οποίος παρουσίασε για πρώτη φορά αναλυτικά το χρονοδιάγραμμα και τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί για τη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τρεις αποστολές του 2026 αποτελούν μόνο την αρχή, καθώς θα ακολουθήσουν περισσότερες από δώδεκα επιπλέον αποστολές τα επόμενα χρόνια, με σκοπό τη δοκιμή τεχνολογιών, οχημάτων, συστημάτων υποστήριξης ζωής και επιστημονικού εξοπλισμού.
Ο Ισαάκμαν συνέδεσε άμεσα το νέο αυτό σχέδιο με την επιτυχία της αποστολής Artemis II, η οποία τον προηγούμενο μήνα μετέφερε τέσσερις αστροναύτες γύρω από τη Σελήνη για πρώτη φορά μετά το 1972.
Όπως είπε, η επιτυχία εκείνης της αποστολής αναζωπύρωσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον για την εξερεύνηση του διαστήματος και ενίσχυσε την πολιτική και κοινωνική υποστήριξη για την επιστροφή των ΗΠΑ στη Σελήνη. Τόνισε ότι αυτή τη φορά ο στόχος δεν είναι μια απλή επίσκεψη, αλλά η δημιουργία μόνιμης παρουσίας.
Μια σταδιακή και προσεκτική διαδικασία NASA
Παρά τον ενθουσιασμό, ο διοικητής της NASA ξεκαθάρισε ότι η διαδικασία θα είναι σταδιακή και προσεκτική. Όπως εξήγησε, η υπηρεσία δεν σχεδιάζει να κατασκευάσει άμεσα μια πλήρως λειτουργική «γυάλινη σεληνιακή βάση», αλλά θα ακολουθήσει μια επαναληπτική στρατηγική με διαδοχικές αποστολές. Μέσω αυτής της μεθόδου, η NASA θα συνεργαστεί στενά με ιδιωτικές εταιρείες για τη δοκιμή πολλών διαφορετικών προσεδαφιστικών συστημάτων, ρόβερ και τεχνολογιών, αξιοποιώντας παράλληλα επιστημονικά ωφέλιμα φορτία.
Ο Ισαάκμαν δήλωσε επίσης ότι η NASA αντλεί εμπειρίες από το διαστημικό πρόγραμμα της δεκαετίας του 1960, αναγνωρίζοντας ότι η επιβίωση στη Σελήνη αποτελεί τεράστια τεχνολογική πρόκληση. Περιέγραψε τη σεληνιακή επιφάνεια ως «όμορφη αλλά εχθρική», επισημαίνοντας ότι η μακροχρόνια ανθρώπινη παρουσία απαιτεί εξαιρετικά ανθεκτικά συστήματα υποστήριξης και υποδομών.
Η σημαντικότερη ανακοίνωση ήταν η επιλογή της Blue Origin για την πρώτη αποστολή του προγράμματος, η οποία ενδέχεται να πραγματοποιηθεί ήδη από το φθινόπωρο του 2026. Η NASA θα διαθέσει περίπου 230 εκατομμύρια δολάρια για καθεμία από τις δύο πρώτες αποστολές της εταιρείας, αν και μεγάλο μέρος του κόστους θα καλυφθεί από την ίδια την Blue Origin. Σύμφωνα με τη NASA, η αποστολή με την ονομασία «Moon Base One» θα είναι η πρώτη ιδιωτικά χρηματοδοτούμενη αποστολή προσεδάφισης στη Σελήνη στην ιστορία.
Η αποστολή θα χρησιμοποιήσει το διαστημόπλοιο Endurance, ένα προσεδαφιστικό όχημα με κρυογενικούς κινητήρες, το οποίο θα μεταφέρει επιστημονικό εξοπλισμό της NASA και ιδιωτικών συνεργατών στην περιοχή της κορυφογραμμής Shackleton de Gerlache Ridge, κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Η συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική λόγω πιθανών αποθεμάτων πάγου, που θα μπορούσαν στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή νερού, οξυγόνου και καυσίμων.
Ο Ισαάκμαν υποστήριξε ότι η επιλογή της Blue Origin έγινε επειδή η εταιρεία διαδραματίζει κομβικό ρόλο στο πρόγραμμα Artemis και επειδή η αποστολή θα συμβάλει στη μείωση των κινδύνων για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές. Παράλληλα, η Blue Origin συνεχίζει να ανταγωνίζεται τη SpaceX για την ανάπτυξη συστημάτων ανθρώπινης προσεδάφισης στο πλαίσιο των επόμενων αποστολών Artemis.
Η Blue Origin κέρδισε την μάχη, αλλά η SpaceX είναι ακόμη στο παιχνίδι
Η NASA σχεδιάζει να δοκιμάσει τόσο το σύστημα Starship της SpaceX όσο και το Blue Moon της Blue Origin κατά την αποστολή Artemis III του επόμενου έτους. Μετά τις δοκιμές, θα αποφασιστεί ποιο σύστημα θα χρησιμοποιηθεί για την επόμενη επανδρωμένη προσεδάφιση στη Σελήνη, που έχει προγραμματιστεί για το 2028 μέσω της αποστολής Artemis IV.
Παρότι η Blue Origin αντιμετώπισε πρόσφατα προβλήματα, όταν ένα ωφέλιμο φορτίο της τρίτης πτήσης του πυραύλου New Glenn κατέληξε σε λάθος τροχιά, η εταιρεία έλαβε ξανά άδεια πτήσεων από την Ομοσπονδιακή Διοίκηση Αεροπορίας των ΗΠΑ. Τόσο η Blue Origin όσο και η SpaceX έχουν επενδύσει σημαντικά ποσά σε νέες εγκαταστάσεις στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι και στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ, προκειμένου να υποστηρίξουν τις μελλοντικές αποστολές.
Εκτός από τη Blue Origin, η NASA ανακοίνωσε νέες συνεργασίες με αρκετές ιδιωτικές εταιρείες. Η Lunar Outpost θα αναπτύξει σεληνιακά ρόβερ, ενώ η Firefly Aerospace, η πρώτη ιδιωτική εταιρεία που πέτυχε προσεδάφιση στη Σελήνη με το σκάφος Blue Ghost, θα συμμετάσχει επίσης στις αποστολές.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της NASA, η πρώτη λειτουργική σεληνιακή βάση αναμένεται να δημιουργηθεί μεταξύ 2029 και 2032, ενώ μια ημιμόνιμη ανθρώπινη παρουσία θα μπορούσε να ακολουθήσει μετά το 2032. Το σχέδιο εντάσσεται στη διαστημική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία δίνει προτεραιότητα στην επιστροφή των ΗΠΑ στη Σελήνη πριν από την Κίνα και στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, όπως πυρηνικοί αντιδραστήρες για διαστημική χρήση.
Η NASA θεωρεί ότι η συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες θα μειώσει σημαντικά το κόστος για τους φορολογούμενους και θα δημιουργήσει μια νέα ακμάζουσα διαστημική οικονομία με χιλιάδες θέσεις εργασίας. Ο Ισαάκμαν χαρακτήρισε το νέο πρόγραμμα ως πιθανή αρχή μιας «χρυσής εποχής εξερεύνησης», υποστηρίζοντας ότι η κατάκτηση της Σελήνης θα επιταχύνει τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις που θα ωφελήσουν τελικά και τη ζωή στη Γη.
