Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει σχέδια για τη διάσπαση της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ και την ενσωμάτωση τμημάτων της στην εκτελεστική εξουσία της Ένωσης, ανταποκρινόμενη στα αιτήματα της Γαλλίας και της Γερμανίας για μια ριζική αναθεώρηση του μηχανισμού εξωτερικής πολιτικής των Βρυξελλών μέχρι το τέλος του έτους.
Σύμφωνα με τους Financial Times, ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν αρχίσει να μελετούν ποιες λειτουργίες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) – ουσιαστικά, του «υπουργείου Εξωτερικών» της ΕΕ – θα μπορούσαν να απορροφηθούν από τις υπάρχουσες υπηρεσίες της Επιτροπής, σύμφωνα με άτομα που έχουν ενημερωθεί για τη διαδικασία, σε αυτό που θα ισοδυναμούσε με μερική ανατροπή μιας από τις μεγαλύτερες θεσμικές μεταρρυθμίσεις της ΕΕ των τελευταίων δύο δεκαετιών.
Η ΕΥΕΔ, με επικεφαλής την Κάγια Κάλας προσπαθεί να συντονίσει αντιδράσεις σε κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των πολέμων στην Ουκρανία και το Ιράν, της επιθετικής εξωτερικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ και της αυξανόμενης χρήσης του οικονομικού καταναγκασμού, ως πολιτική «τέχνη».
Τα σχέδια, στα οποία συμμετέχουν αξιωματούχοι της Γενικής Γραμματείας της Επιτροπής και των νομικών και δημοσιονομικών τμημάτων της, αποσκοπούν στη μείωση των επικαλύψεων και στην καλύτερη ευθυγράμμιση του διπλωματικού έργου της ΕΕ με τις εξουσίες της Επιτροπής σε θέματα εμπορίου, βοήθειας, ψηφιακής ρύθμισης και τεχνολογίας. Έχουν επίσης σχεδιαστεί έτσι ώστε δημιουργήσουν εξοικόμηση δαπανών, καθώς τα κράτη – μέλη πιέζουν τις Βρυξέλλες να σφίξουν το ζωνάρι στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ένωσης.
Η πρωτοβουλία δεν θα ενσωματώσει την ΕΥΕΔ στην Επιτροπή ως μια γιγαντιαία διεύθυνση εξωτερικής πολιτικής, ανέφεραν οι πηγές, αλλά θα διαιρέσει τις υπάρχουσες λειτουργίες της μεταξύ των τμημάτων για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας.
Εξοικονόμηση
Οι υποστηρικτές του σχεδίου λένε ότι η ενσωμάτωση μεγάλου μέρους της ΕΥΕΔ, ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ ετησίως, στην Επιτροπή θα καθιστούσε την εξωτερική πολιτική της ΕΕ πιο συνεκτική, θα μείωνε τις επικαλύψεις και θα μείωνε τις δαπάνες εξωτερικής πολιτικής, καθώς οι πρωτεύουσες πιέζουν για τη συρρίκνωση του επόμενου κοινού προϋπολογισμού της Ένωσης.
Οι διπλωμάτες της ΕΕ λένε ότι το ευρύ πλαίσιο για οποιαδήποτε μεταφορά εξουσιών θα μπορούσε ιδανικά να συμφωνηθεί τον Δεκέμβριο ως μέρος μιας συμφωνίας για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-34.
Τα σχέδια βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και θα μπορούσαν ακόμη να αλλάξουν, προειδοποίησαν οι πηγές. Αναμένεται να αναπτυχθούν περαιτέρω πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ τον επόμενο μήνα, την οποία το Παρίσι και το Βερολίνο – οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του μπλοκ και οι μεγαλύτερες διπλωματικές δυνάμεις – θέλουν να χρησιμοποιήσουν για να συζητήσουν και άλλες μεταρρυθμιστικές ιδέες.
Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν προτείνει να δοθεί στον Κάλλας ένας ισχυρότερος προσωπικός ρόλος σε οποιαδήποτε μεταρρυθμισμένη δομή, με μεγαλύτερη εποπτεία του διευρυμένου χαρτοφυλακίου εξωτερικών σχέσεων της Επιτροπής.
Μια μικρότερη ΕΥΕΔ θα παρέμενε εκτός της Επιτροπής και θα θα ασχλουνταν με τομείς όπως οι ειρηνευτικές αποστολές της ΕΕ και η στρατιωτική εκπαίδευση, ανέφεραν οι πηγές.
«Υπάρχουν συνεχείς σκέψεις και συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο μεταρρύθμισης και ενίσχυσης της εξωτερικής δράσης της ΕΕ», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής.
«Λαμβάνοντας υπόψη το γεωπολιτικό περιβάλλον, είναι σαφές ότι πρέπει να εκσυγχρονιζόμαστε και να προσαρμοζόμαστε συνεχώς για να διασφαλίσουμε ότι τα εργαλεία, οι δομές και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων μας μπορούν να συνεχίσουν να παρέχουν αποτελεσματική δράση. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να συμβάλει σε αυτή τη συζήτηση», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
Γαλλο-γερμανική «ζύμωση»
Ένας αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι ο Κάλλας «θα συζητήσει με τους υπουργούς Εξωτερικών πώς να καταστήσει την εξωτερική δράση της ΕΕ πιο αποτελεσματική», προσθέτοντας: «Οποιεσδήποτε αποφάσεις για το μέλλον της ΕΥΕΔ μπορούν να ληφθούν μόνο με την έγκριση των κρατών μελών».
Η Κάλλας δεν έχει σχολιάσει δημόσια πιθανές αλλαγές στην υπηρεσία σε απάντηση στην ευρύτερη συζήτηση για το μέλλον της.
Η γαλλο-γερμανική «ζύμωση» κλιμακώθηκε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Μια γαλλική εφημερίδα παρουσίασε επιλογές για την αναμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, ακολουθούμενη από μια κοινή δήλωση τον Ιούλιο που ζητούσε μια ευρύτερη συζήτηση για την ΕΕ.
Αυτή την εβδομάδα, ένα γαλλο-γερμανικό έγγραφο προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας «ενσωμάτωση των υπηρεσιών της ΕΥΕΔ σε μεγάλο βαθμό στις δομές της Επιτροπής».
