Το καλοκαίρι του 2026 ολοκληρώθηκε με σαφώς βελτιωμένη εικόνα για τις τιμές στα σουπερμάρκετ. Η αποκλιμάκωση που είχε αρχίσει να διαφαίνεται από το τέλος του Α΄ εξαμήνου συνεχίστηκε και, για πρώτη φορά την τελευταία 2ετία, οι τιμές πέρασαν σε οριακά αρνητικό πρόσημο.
Σύμφωνα με τον δείκτη εξέλιξης τιμών αλυσίδων σουπερμάρκετ του ΙΕΛΚΑ, τον Ιούλιο καταγράφηκε μείωση -0,47% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και τον Αύγουστο -0,15%. Συνολικά, το καλοκαιρινό τρίμηνο Ιουνίου-Αυγούστου έκλεισε με οριακή μείωση -0,08%.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία αν συγκριθεί με την αρχή του έτους. Στο Α΄ εξάμηνο του 2026 οι τιμές στα σουπερμάρκετ αυξάνονταν κατά 1,7%, όμως ήδη τον Ιούνιο η ετήσια μεταβολή είχε περιοριστεί στο 0,4%. Τα στοιχεία του καλοκαιριού επιβεβαιώνουν επομένως ότι δεν επρόκειτο για μία συγκυριακή μηνιαία μεταβολή, αλλά για μία ευρύτερη τάση αποκλιμάκωσης, καθώς και οι επιμέρους κατηγορίες παρουσιάζουν ιδιαίτερα ήπιες μεταβολές. Πρακτικά, οι καλές καιρικές συνθήκες των τελευταίων μηνών αντισταθμίζουν-ακυρώνουν τα όποια αυξημένα κόστη της ίδια περιόδου (καύσιμα, ενέργεια, μισθοί).
Η εικόνα είναι θετική και σε σύγκριση με την ευρωπαϊκή αγορά. Η Ελλάδα είχε κινηθεί στο Α΄ εξάμηνο πολύ κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς την εξέλιξη των τιμών των τροφίμων, ενώ μέσα στο καλοκαίρι η αποκλιμάκωση στο οργανωμένο λιανεμπόριο έγινε εντονότερη. Ενώ στην Ευρωζώνη οι τιμές τροφίμων εξακολουθούν να καταγράφουν θετικό ετήσιο ρυθμό μεταβολής, στα ελληνικά σουπερμάρκετ ο αντίστοιχος δείκτης πέρασε σε αρνητικό έδαφος τον Ιούλιο και παρέμεινε εκεί και τον Αύγουστο.
Ασφαλώς, η σταθεροποίηση δεν σημαίνει ότι αναιρούνται οι αυξήσεις των προηγούμενων ετών. Το επίπεδο των τιμών παραμένει υψηλό σε σχέση με τα εισοδήματα και η αίσθηση της ακρίβειας εύλογα εξακολουθεί να απασχολεί τους καταναλωτές. Άλλο όμως είναι το επίπεδο των τιμών και άλλο η τάση τους.
Και ως προς την τάση, το καλοκαίρι του 2026 δίνει ένα συγκρατημένα θετικό μήνυμα: η περίοδος των έντονων ανατιμήσεων στα σουπερμάρκετ φαίνεται να έχει δώσει τη θέση της σε μία περίοδο σταθεροποίησης, με τις τιμές να εισέρχονται στο φθινόπωρο από σαφώς καλύτερη αφετηρία. Μία τέτοια σταθερή εικόνα δημιουργεί πλέον περισσότερο χώρο τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για την Πολιτεία να σχεδιάσουν τη διαχείριση του κόστους του 2027, αντί να καλούνται διαρκώς να αντιμετωπίζουν νέες πληθωριστικές εξάρσεις.
Η πρόσφατη εθελοντική πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ αποτελεί συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, προμηθευτών και αλυσίδων λιανεμπορίου, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους βασικών αγαθών. Προβλέπει μειώσεις τιμών σε μεγάλο αριθμό κωδικών προϊόντων, με συμμετοχή τόσο επώνυμων όσο και προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.
Το μέτρο αναμένεται να προσφέρει άμεση ανακούφιση στα νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε οικογένειες με υψηλές δαπάνες τροφίμων. Παράλληλα, μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ αλυσίδων και προμηθευτών και να συγκρατήσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Ωστόσο, η συνολική επίδραση στον οικογενειακό προϋπολογισμό θα εξαρτηθεί από το μερίδιο των προϊόντων που συμμετέχουν και από το αν οι μειώσεις διατηρηθούν. Για ουσιαστικότερη αποκλιμάκωση απαιτούνται παράλληλα μέτρα για το κόστος παραγωγής, ουσιαστικό έλεγχο στις επιμέρους αλυσίδες εφοδιασμού και βεβαίως συγκράτηση των τιμών ενέργειας.
Γιώργος Δουκίδης, Επιστημονικός Σύμβουλος ΙΕΛΚΑ και Λευτέρης Κιοσσές, Γενικός Διευθυντής ΙΕΛΚΑ
