Μια διαφορετική προσέγγιση στην εξοικονόμηση ενέργειας εφαρμόζει η παλαιότερη επιχείρηση παραγωγής τσένταρ στον κόσμο, που βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία αξιοποιεί τη θερμότητα του φρέσκου γάλακτος αμέσως μετά το άρμεγμα.
Πρόκειται για την οικογενειακή επιχείρηση Barber’s Farmhouse Cheesemakers που δραστηριοποιείται στη νοτιοδυτική Αγγλία από το 1833, διατηρώντας παραδοσιακές μεθόδους τυροκόμησης και καλλιέργειες μικροοργανισμών που περνούν από γενιά σε γενιά. Αυτή η «κληρονομιά» οδήγησε σε ένα βραβευμένο τυρί, το τσένταρ, το οποίο είναι πλέον δημοφιλές σε όλες τις ηπείρους.
Οι συσκευές ψύχουν γρήγορα το γάλα για να το διατηρήσουν φρέσκο και ταυτόχρονα θερμαίνουν το νερό που χρησιμοποιείται στις εργασίες αρμέγματος
Ενεργειακή πρωτοπορία
Ωστόσο, όταν πρόκειται για τη μείωση των εκπομπών που θερμαίνουν τον πλανήτη, η επιχείρηση βρίσκεται στην πρωτοπορία. Από το 2024 άρχισε να εγκαθιστά αντλίες θερμότητας της βρετανικής νεοφυούς εταιρείας Arkaya Energy. Οι συσκευές ψύχουν γρήγορα το γάλα για να το διατηρήσουν φρέσκο και ταυτόχρονα θερμαίνουν το νερό που χρησιμοποιείται στις εργασίες αρμέγματος, αντικαθιστώντας τους συμβατικούς ψύκτες και τους θερμαντήρες ηλεκτρικής αντίστασης.
Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, τα συστήματα λειτουργούν σε τρία από τα επτά αρμεκτήριά της, περιορίζοντας κατά περίπου 50% την ηλεκτρική κατανάλωση των λειτουργιών που αντικατέστησαν. Η ετήσια εξοικονόμηση υπολογίζεται σε περίπου 70.000 λίρες, ενώ η μείωση των εκπομπών άνθρακα προσεγγίζει τους 66 τόνους ετησίως.
Οι πλήρως ηλεκτρικές βιομηχανικές αντλίες θερμότητας, οι οποίες μετακινούν θερμότητα αντί να την παράγουν από ορυκτά καύσιμα ή να διοχετεύουν ηλεκτρικό ρεύμα μέσω ενός νήματος, είναι ιδανικές για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές της παραγωγής τροφίμων, καθώς οι περισσότερες διαδικασίες χρειάζονται μόνο χαμηλές ή μεσαίες θερμοκρασίες, τις οποίες η τεχνολογία μπορεί εύκολα να προσφέρει.
Πώς λειτουργεί
Η αρχή λειτουργίας βασίζεται στην ανάκτηση θερμότητας όχι από τον αέρα ή το έδαφος ή ένα υδάτινο σώμα αλλά από το φρέσκο γάλα. Το γάλα βγαίνει ζεστό από το ζώο και χρειάζεται να ψυχθεί γρήγορα, ώστε να διατηρηθεί η ποιότητά του. Αντί η θερμότητα αυτή να χάνεται, η αντλία τη μεταφέρει σε νερό, χρησιμοποιώντας ηλεκτρική ενέργεια για να ανεβάσει τη θερμοκρασία του.
Σύμφωνα με την Arkaya, το σύστημα μπορεί να ψύξει το γάλα έως τους 1,6 βαθμούς Κελσίου και παράλληλα να θερμάνει νερό έως τους 92 βαθμούς, κοντά στο σημείο βρασμού. Το ζεστό νερό, οι αγρότες το χρησιμοποιούν για να πλέουν τους μαστούς των ζώων, τις δεξαμενές γάλακτος και άλλους εξοπλισμούς.
Για την Barber’s, ο χρόνος απόσβεσης της επένδυσης είναι μικρότερος από δύο χρόνια. Ο Alfie Barber, εκπρόσωπος της έβδομης γενιάς της οικογένειας και διαχειριστής της φάρμας, τονίζει ότι τέτοιες αποδόσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές σε έναν κλάδο όπου κάθε δαπάνη επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα. Η επιχείρηση σχεδιάζει να εγκαταστήσει αντίστοιχα συστήματα και στα υπόλοιπα αρμεκτήριά της έως το 2028.
Στα πρώτα βήματα η τεχνολογία
Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη στα πρώτα βήματα της εμπορικής της ανάπτυξης. Η Arkaya, που ξεκίνησε τις πωλήσεις το 2024, αναφέρει 27 εγκαταστάσεις και προβλέπει ακόμη 34 μέχρι το τέλος του 2026. Προς το παρόν επικεντρώνεται στη βρετανική αγορά, με σχεδιασμό επέκτασης αρχικά στην Ιρλανδία και στη συνέχεια στην υπόλοιπη Ευρώπη. Το σύστημά της απέσπασε επίσης το βραβείο καινοτομίας του 2026 της Βασιλικής Ένωσης Βρετανών Γαλακτοπαραγωγών.
Μάλιστα, στα σχέδια της Arkaya είναι η σταδιακή επέκταση σε άλλες χώρες, ξεκινώντας από την Ιρλανδία και στη συνέχεια την ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά. Οι ΗΠΑ είναι επίσης, ένας μελλοντικός στόχος, με δεδομένο το μεγέθους της γαλακτοκομικής βιομηχανίας τους – σχεδόν 25,000 κοπάδια γαλακτοπαραγωγής το 2024.
