Ενεργειακό κόστος: Ο λογαριασμός απειλεί επιχειρήσεις και ράφια

«Τα πράγματα είναι δύσκολα». Η φράση ανήκει σε τραπεζικό παράγοντα που μίλησε στο «Βήμα» και αποτυπώνει χωρίς καμία αμφιβολία το κλίμα που αρχίζει να διαμορφώνεται στην αγορά για το ενεργειακό κόστος. Και κυρίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που βλέπουν έναν ακόμη δύσκολο ενεργειακό χειμώνα να πλησιάζει, έχοντας αυτή τη φορά πολύ λιγότερα περιθώρια για να απορροφήσουν νέες επιβαρύνσεις.

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή έχει αλλάξει ξανά την εξίσωση. Ενέργεια και πρώτες ύλες ακριβαίνουν, το Brent έχει ξεπεράσει τα 105 δολάρια το βαρέλι και η αβεβαιότητα επιστρέφει στους επιχειρηματικούς προϋπολογισμούς. Για μια μικρή επιχείρηση, ακόμη και μια περιορισμένη αύξηση στο ρεύμα, στις μεταφορές ή στις προμήθειες μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε κέρδος και ζημιά.

Το πρόβλημα είναι ότι οι επιχειρήσεις μπαίνουν σε αυτή τη νέα περίοδο ήδη καταπονημένες από διαδοχικές αυξήσεις κόστους. Και τώρα καλούνται να αποφασίσουν τι μπορούν να περιορίσουν, τι μπορούν να μετακυλίσουν στις τιμές και ποια επένδυση μπορεί να περιμένει. «Για τις ΜμΕ, ο φετινός χειμώνας δεν είναι μόνο μια μάχη με τον λογαριασμό του ρεύματος, είναι μια δοκιμασία αντοχής σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα» αναφέρει χαρακτηριστικά στέλεχος από την εγχώρια βιομηχανία τροφίμων.

«Οι οιωνοί δεν είναι καλοί»

Τον τόνο για όσα έρχονται έδωσε ο γενικός διευθυντής του ΕΣΑΗ Γιώργος Στάμτσης μιλώντας στο OT FORUM στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ. «Βρισκόμαστε μέσα Σεπτεμβρίου κι από ό,τι φαίνεται έρχεται ένας δύσκολος χειμώνας» προειδοποίησε, καθώς «η κάλυψη των αναγκών σε θέρμανση, κίνηση και οτιδήποτε αφορά το ρεύμα θα γίνει σε ακριβές τιμές». Η εικόνα στις αγορές δεν αφήνει πολλά περιθώρια εφησυχασμού. «Ηδη βλέπουμε οι τιμές στο Χρηματιστήριο Ενέργειας στην Ελλάδα να είναι αυξημένες σε σχέση με τον αυξημένο Αύγουστο» ανέφερε ο κ. Στάμτσης, προσθέτοντας ότι το φυσικό αέριο έχει φτάσει σε νέα μέγιστα των τελευταίων τριών έως τεσσάρων ετών. «Ολα αυτά», όπως είπε, «προμηνύουν ότι θα έχουμε έναν χειμώνα με υψηλές τιμές και στο φυσικό αέριο και στον ηλεκτρισμό και στο πετρέλαιο».

Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετές βιομηχανικές μονάδες έχουν ξεκινήσει να ξεσκονίζουν πρακτικές της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.

Παράγοντας της αγοράς θυμάται ότι τότε η εταιρεία του είχε τοποθετήσει άνθρωπο με αποκλειστική αποστολή να εντοπίζει πού υπάρχει ενεργειακή σπατάλη και να την περιορίζει. «Μπορούμε να περιορίσουμε και τώρα τη σπατάλη. Οι οιωνοί δεν είναι καλοί για τον χειμώνα» λέει με έμφαση.

Το ενεργειακό κόστος, βέβαια, δεν ξεκίνησε να πιέζει σήμερα. Σε συγκεκριμένους κλάδους έχει πολλαπλασιαστεί, με το κόστος παραγωγής να είναι τρεις έως τέσσερις φορές υψηλότερο σε σχέση με το 2021. Οσες διαθέτουν κεφάλαια επενδύουν σε σύγχρονο εξοπλισμό που εξοικονομεί ενέργεια, ενώ όσες βρίσκονται στο μεταίχμιο της επιβίωσης αναγκάζονται, όπου είναι δυνατόν, να περιορίζουν τη χρήση μηχανών και να επιστρέφουν σε χειρωνακτικές εργασίες. Δεν είναι τυχαίο ότι στο πρόσφατο σημείωμα του ΙΝΕ ΓΣΕΒΕΕ το ενεργειακό κόστος βρίσκεται στην πρώτη θέση των εμποδίων για την πραγματοποίηση επενδύσεων, με ποσοστό 92%. Ακολουθούν η διαθεσιμότητα ειδικευμένου προσωπικού με 91% και η αβεβαιότητα για το μέλλον με 90%.

Το ορόσημο του Οκτωβρίου

Η πίεση στο κόστος περνά μοιραία σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Αν και οι προμηθευτές «κάνουν υπομονή» και αποφεύγουν προς το παρόν να περάσουν ολόκληρο το αυξημένο κόστος στις τιμές, γνωρίζοντας πόσο πιεσμένος είναι ήδη ο καταναλωτής, το ερώτημα που τίθεται είναι πόσο μπορεί να αντέξουν.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος μίλησε δημόσια για τους προβληματισμούς που αναπτύσσονται, με επίκεντρο την Εθνική Πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών. «Η αγορά δεν έχει δεσμευθεί για το διάστημα μετά τον Οκτώβριο» δήλωσε πρόσφατα, προσθέτοντας ότι κυβέρνηση και επιχειρήσεις θα επανεξετάσουν τότε τις συνθήκες. Εταιρείες είχαν κάνει τους υπολογισμούς τους με την τιμή του πετρελαίου στα 1,60 ευρώ το λίτρο και τώρα βρίσκονται αντιμέτωπες με επίπεδα ακόμη και άνω των 2 ευρώ. Η απόκλιση, όπως λένε άνθρωποι της αγοράς, «τινάζει στον αέρα τα πάντα».

Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι οι τιμές μπορεί να υποχωρήσουν απότομα όταν τελειώσει η σημερινή αναταραχή. Κανείς όμως δεν γνωρίζει πότε θα συμβεί αυτό και, κυρίως, πόσο αυξημένο κόστος θα έχει προλάβει μέχρι τότε να συσσωρευτεί στα ταμεία των επιχειρήσεων. Και δεν είναι μόνο η ενέργεια. Οι δύο αυξήσεις του κατώτατου μισθού επηρεάζουν συνολικά τη μισθολογική κλίμακα, παρασύροντας τριετίες και υπόλοιπες αποδοχές. Μεγάλος λιανέμπορος αναγνωρίζει ότι οι υψηλότεροι χαμηλοί μισθοί στηρίζουν την κατανάλωση. Για μια επιχείρηση όμως με χιλιάδες εργαζομένους, η πρόσθετη επιβάρυνση μετριέται σε αρκετά εκατομμύρια ευρώ.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ