Φιλιππίνες: Μπλόκο στις εξαγωγές του «νέου matcha» – Φόβοι για παγκόσμια έλλειψη

Σε έλλειψη αναμένεται να βρεθεί πολύ σύντομα το viral λαχανικό ube από τις Φιλιππίνες, που έχει γίνει βασικό συστατικό σε παγκόσμιες αλυσίδες καφέ.

Οι Φιλιππίνες, ο μεγαλύτερος παραγωγός του συγκεκριμένου λαχανικού στον κόσμο, απαγόρευσαν τις εξαγωγές φρέσκου ube, σε μια προσπάθεια να εδραιώσουν τον έλεγχο της προσφοράς.

Το ube διεισδύσει δυναμικά στα μενού καφετεριών, αρτοποιείων, ακόμη και εστιατορίων με αστέρια Michelin στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας επέβαλε επ’ αόριστον απαγόρευση στις εξαγωγές φρέσκου ube, επικαλούμενη την ανάγκη να αποτραπεί η καλλιέργειά του από άλλες χώρες, ώστε η Μανίλα να επωφεληθεί στο μέγιστο από την παγκόσμια ζήτηση, αναφέρουν οι Financial Times.

«Έχουμε σοβαρή έλλειψη φυτικού υλικού οι ίδιοι και δεν θέλουμε να το εξαγάγουμε σε χώρες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τις ποικιλίες ube των Φιλιππίνων για να μας ανταγωνιστούν», δήλωσε αυτή την εβδομάδα σε ανακοίνωσή του ο Υπουργός Γεωργίας Francisco P Tiu Laurel Jr.

Σημειώνεται ότι η παραγωγή ube στις Φιλιππίνες σημείωσε άλμα 17% κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, φτάνοντας τους 5.660 τόνους, σύμφωνα με την εθνική στατιστική υπηρεσία.

Ωστόσο, ο Tiu Laurel δήλωσε ότι η δημοτικότητα του ube «αναπτύσσεται ταχύτερα από την ικανότητα παραγωγής του». Πρόσθεσε ότι οι Φιλιππίνες επιθυμούν να επεκτείνουν πρώτα την εγχώρια παραγωγή και να μετατρέψουν την καλλιέργεια σε μεγαλύτερη πηγή εξαγωγικών εσόδων.

Οι τιμές του ube έχουν υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια, με τους αγρότες να εισπράττουν πλέον 100 έως 150 πέσος (1,59 έως 2,38 δολάρια) ανά κιλό, όπως αναφέρουν οι FT.

Το viral λαχανικό που «εκθρόνισε» το matcha

Το ube αποτελεί βασικό στοιχείο της φιλιππινέζικης κουζίνας, όπου χρησιμοποιείται εκτενώς σε μαρμελάδες, αρτοσκευάσματα και παγωτά.

Τα τελευταία χρόνια, η δημοτικότητά του επεκτάθηκε αρχικά σε χώρες με μεγάλη φιλιππινέζικη διασπορά και στη συνέχεια παγκοσμίως, χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου το χαρακτηριστικό μωβ χρώμα το κατέστησε ανάρπαστο.

Για παράδειγμα, τα Starbucks και η Costa Coffee, δύο από τις μεγαλύτερες αλυσίδες καφέ παγκοσμίως, εισήγαγαν φέτος ποτά με γεύση ube, σηματοδοτώντας την καθιέρωσή του στην ευρεία αγορά.

Μάλιστα, οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά για το ube. Η παρουσία του συστατικού στα αμερικανικά μενού υπερτριπλασιάστηκε μεταξύ 2021 και 2025, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών αγοράς Datassential.

Και μετά την απαγόρευση εξαγωγών τι;

Μετά την απαγόρευση εξαγωγών της Μανίλας είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει μια βραχυπρόθεσμη κρίση εφοδιασμού, σύμφωνα με τον ο Damien Yeo, ανώτερο αναλυτή καταναλωτικών αγαθών και λιανικού εμπορίου στην BMI, μονάδα της Fitch Solutions.

«Το γεγονός ότι οι ιθύνοντες χάραξης πολιτικής αντιμετωπίζουν τώρα το ube ως μια στρατηγική αγροτική ευκαιρία υποδηλώνει ότι το συστατικό αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια ανθεκτική κατηγορία και όχι ως μια παροδική τάση», δήλωσε στους FT.

Άλλες τροπικές χώρες θα μπορούσαν ενδεχομένως να καλλιεργήσουν ube, ενώ οι κατασκευαστές θα μπορούσαν επίσης να καταλήξουν να χρησιμοποιούν εναλλακτικές μωβ καλλιέργειες, όπως η μωβ γλυκοπατάτα, πρόσθεσε ο Yeo. Παράλληλα, η Κίνα και το Βιετνάμ επιταχύνουν την καλλιέργεια του ube για να καλύψουν την κατακόρυφη αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης.

Η στρατηγική που θα ακολουθήσουν οι Φιλιππίνες

Στις Φιλιππίνες, το ube καλλιεργείται συνήθως σε μικρές γεωργικές εκτάσεις και τους τελευταίους μήνες ορισμένοι Φιλιππινέζοι αγρότες εξάντλησαν τα αποθέματά τους για να καλύψουν τη ζήτηση από το εξωτερικό, αφήνοντας ελάχιστα για τον επόμενο γύρο φύτευσης.

Οι αγρότες διέθεταν περιορισμένο απόθεμα ποιοτικού φυτικού υλικού που απαιτείται για την επέκταση της παραγωγής, σύμφωνα με το Υπουργείο Γεωργίας.

Άλλωστε, την τελευταία δεκαετία η ετήσια παραγωγή ube στις Φιλιππίνες έχει μειωθεί. Η χώρα παρήγαγε λιγότερους από 12.500 τόνους πέρυσι, σημειώνοντας πτώση από τους 13.400 τόνους το 2024.

«Η στρατηγική τώρα είναι να δημιουργηθεί η βάση του φυτικού υλικού και η εγχώρια προσφορά προτού προωθηθούν περαιτέρω οι εξαγωγές», ανέφερε το υπουργείο γεωργίας.

Πάντως, η απαγόρευση των εξαγωγών δεν θα περιορίσει τις πωλήσεις μεταποιημένων ή κατεψυγμένων προϊόντων, τα οποία αποτελούν τα βασικά συστατικά που χρησιμοποιούν οι ιδιοκτήτες εστιατορίων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Έρχεται κρίση εφοδιασμού

Παρόλα αυτά, οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται ήδη για μια κρίση εφοδιασμού. Ο Nigel Motley, συνιδρυτής του φιλιππινέζικου καφέ Kapihan με έδρα το Λονδίνο το 2019, δήλωσε ότι «δεν θα είχε άλλη επιλογή από το να αποδεχτεί» υψηλότερες τιμές σε περίπτωση περιορισμού της προσφοράς.

«Έχουμε δει πολλούς πελάτες να έρχονται πρόσφατα αναζητώντας συγκεκριμένα οτιδήποτε περιέχει ube», ανέφερε. Η Florence Mae Maglanoc, η οποία διευθύνει το φιλιππινέζικο αρτοποιείο Panadera και το εστιατόριο Donia στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε ότι είναι ήδη «πολύ προσεκτική» σχετικά με το πόσα από τα πιάτα της περιέχουν το συστατικό, επειδή «ανέκαθεν υπήρχαν πολλές προκλήσεις στην προμήθειά του».

Η Maglanoc δήλωσε ότι βασιζόταν ήδη σε κατεψυγμένο και μεταποιημένο ube για να εξασφαλίσει σταθερό εφοδιασμό, αλλά επέμεινε ότι το φρέσκο ube είναι ανώτερο προϊόν.

«Οι Φιλιππίνες βιώνουν μια εξαιρετική στιγμή για τη γαστρονομία τους. Το τελευταίο πράγμα που θέλουν να κάνουν είναι να το περιορίσουν αυτό», δήλωσε τους FT. «Το ube είναι σαν το παιδί-θαύμα μας που οδεύει να γίνει παγκόσμιο φαινόμενο».