«Θέλω να έχω την ελευθερία έκφρασης» είπε η Κριστίν Λαγκάρντ στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου, που οι μισές ερωτήσεις ξέφυγαν από τις κλασικές που αφορούν τη νομισματική πολιτική και στόχευαν στην σημερινή ανακοίνωση της ότι αποχωρεί από το τιμόνι της κεντρικής τράπεζας στις 7 Φεβρουαρίου.
Η Λαγκάρντ επέλεξε να απαντήσει συνολικά στο τέλος της συνέντευξης Τύπου με την τοποθέτηση της. «Ποτέ δεν υπάρχει η κατάλληλη στιγμή για να φύγει κανείς» είπε χαρακτηριστικά. Ο λόγος είναι ότι «θέλω να έχω την ελευθερία του λόγου, την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθερία να ασχολούμαι με θέματα που δεν αφορούν τη νομισματική πολιτική… Όσον αφορά πολλές περιοχές του κόσμου, όχι μόνο ευρωπαϊκές, όχι μόνο την Ευρώπη, πιστεύω ότι η φωνή μου μπορεί να βοηθήσει, η δράση μου μπορεί να βοηθήσει, σε σχέση με αρχές που μου είναι πολύτιμες».
Ανέφερε ότι θα είναι παρούσα για ακόμα δύο συνεδριάσεις αυτή του Δεκεμβρίου και του Φεβρουαρίου.
Πρόσθεσε ότι η ΕΚΤ είναι «ισχυρή» και ότι δεν θα υπάρξει «αβεβαιότητα» όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων.
«Υπάρχουν πολλοί εξαιρετικοί υποψήφιοι, πολύ καλύτεροι από εμένα, στην πραγματικότητα. Οπότε μην ανησυχείτε για τη συνέχεια των εργασιών. Μην ανησυχείτε, ξέρετε, για αβεβαιότητα στη λήψη αποφάσεων. Ο θεσμός είναι σταθερός, ισχυρός, σαν βράχος, και θα συνεχίσει να είναι έτσι.»
Ανοικτό το ενδεχόμενο για αύξηση των επιτοκίων
Στις εισαγωγικές της παρατηρήσεις, η Λαγκάρντ επεσήμανε τον αντίκτυπο των τιμών της ενέργειας και ανέφερε ότι ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει «σημαντικά πάνω από τον στόχο κατά τα επόμενα τρίμηνα».
Παράλληλα, τόνισε ότι οι δείκτες του υποκείμενου πληθωρισμού έχουν παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθεροί και ότι οι πιέσεις στους μισθούς παραμένουν συγκρατημένες.
Δεδομένου ότι οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να κλίνουν προς την ανοδική πλευρά, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο για τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων.
Ανέφερε ότι η ΕΚΤ είναι «πολύ προσεκτική» όσον αφορά τις δευτερογενείς επιπτώσεις, πρόσθεσε όμως ότι, προς το παρόν, «δεν διαβλέπουμε κίνδυνο δευτερογενών επιπτώσεων πέραν αυτών που έχουν ήδη ληφθεί υπόψη στις προβλέψεις».
Εξήγησε ότι το διοικητικό συμβούλιο συζήτησε κυρίως δύο σημαντικές αλλαγές που έχουν σημειωθεί από τον Σεπτέμβριο: τις ακόμη υψηλότερες τιμές της ενέργειας και τη σύσφιγξη των όρων χρηματοδότησης λόγω της απότομης ανόδου των αποδόσεων.
Η Λαγκάρντ αποκάλυψε ότι η ΕΚΤ συζήτησε αν ήταν σκόπιμη μια αύξηση των επιτοκίων σήμερα, αλλά το διοικητικό συμβούλιο τελικά αποφάσισε ομόφωνα να τα διατηρήσει αμετάβλητα.
Υπήρξε συζήτηση για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα, ενώ εκφράστηκαν απόψεις του τύπου «ίσως τώρα, γιατί όχι;», ανέφερε η Λαγκάρντ. Ωστόσο, η απόφαση για διατήρηση των επιτοκίων ήταν ομόφωνη ενώ αναμένουν μια περίοδο «πλούσια σε πληροφορίες» πριν από την επόμενη συνεδρίαση.
«Η λίστα των εξελίξεων που θα δούμε τις επόμενες εβδομάδες θα μας βοηθήσει να προσδιορίσουμε αν η κατάσταση που παρατηρούμε τώρα, η οποία θα μπορούσε να δικαιολογήσει μια αύξηση, θα επιβεβαιωθεί, και σε αυτή την περίπτωση η κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι αρκετά σαφής.»
Όταν ρωτήθηκε εκ νέου για την επόμενη συνεδρίαση τον Δεκέμβριο, η Λαγκάρντ επαναλαμβάνει τη θέση της ότι «η κατεύθυνση» της πολιτικής της ΕΚΤ είναι «αρκετά σαφής για όλους μας», εκτός αν προκύψουν σημαντικές αλλαγές.
Ωστόσο, προσθέτει επίσης ότι η σημερινή αναμονή δεν σημαίνει ότι η κεντρική τράπεζα περιορίζεται να αναλαμβάνει δράση μόνο κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων, όταν διαθέτει νέες προβλέψεις.
Γαλλικά ομόλογα
Σχολιάζοντας την κρίση στην αγορά των γαλλικών ομολόγων η Κριστίν Λαγκάρντ επεσήμανε ότι οι αποδόσεις στον μακροπρόθεσμο της καμπύλης έχουν αυξηθεί σημαντικά διεθνώς, κυρίως λόγω των προσδοκιών για τον πληθωρισμό και τα επιτόκια. Ανέφερε τις εκδόσεις ομολόγων που γίνονται από τους hyperscalers που προσελκύουν κεφάλαια και τέλος σημείωσε ότι οι χώρες που έχουν υψηλό χρέος θα πρέπει να λάβουν υπόψη την αύξηση των επιτοκίων. Ωστόσο, τονίζει επίσης ότι η ΕΚΤ διαθέτει τα μέσα για να αντιμετωπίσει τις άτακτες και αδικαιολόγητες διακυμάνσεις της αγοράς.
«Σε περίπτωση που η εξέλιξη της αγοράς απειλήσει την ομαλή μετάδοση της νομισματικής μας πολιτικής, μεταξύ άλλων μέσω αδικαιολόγητων και άτακτων διακυμάνσεων της αγοράς, διαθέτουμε τα απαραίτητα μέσα για να αντιδράσουμε, ενώ τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες αυτό ισχύει είναι ευρέως γνωστά, έχουν δημοσιευτεί και είμαι βέβαιη ότι το γνωρίζετε.»
Ακολουθούν κύρια σημεία από την ομιλία της
Αξιολόγηση κινδύνων
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές ανάπτυξης είναι καθοδικοί. Αυτό οφείλεται, ιδίως, στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και στις πρόσφατες εξελίξεις στον αδικαιολόγητο πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Η συνεχιζόμενη διακοπή του εφοδιασμού με ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των τιμών της ενέργειας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι αναμένεται επί του παρόντος. Αυτό θα επηρεάσει αρνητικά τα πραγματικά εισοδήματα, τις δαπάνες και τις επενδύσεις. Η επιδείνωση του κλίματος στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές ή η εντατικοποίηση των δευτερογενών επιπτώσεων στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης και, ως εκ τούτου, να περιορίσει τη ζήτηση.
Η δημοσιονομική αβεβαιότητα ενδέχεται επίσης να οδηγήσει σε περαιτέρω αυστηροποίηση των όρων χρηματοδότησης και να αποδυναμώσει την εμπιστοσύνη, με αποτέλεσμα τη μείωση της κατανάλωσης και των επενδύσεων. Μια αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομιών θα μπορούσε να διαταράξει περαιτέρω τις αλυσίδες εφοδιασμού, να μειώσει τις εξαγωγές και να αποδυναμώσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Αντίθετα, η ανάπτυξη θα μπορούσε να αποδειχθεί υψηλότερη εάν η οικονομία και οι αγορές ενέργειας προσαρμοστούν ταχύτερα από το αναμενόμενο στις διαταραχές που προκαλούνται από τις εν εξελίξει συγκρούσεις ή εάν αυτές επιλυθούν με βιώσιμο τρόπο. Επιπλέον, η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ και οι δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα, καθώς και οι μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς της ΕΕ, ενδέχεται να οδηγήσουν σε υψηλότερη από την αναμενόμενη ανάπτυξη.
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού είναι ανοδικοί. Αυτό οφείλεται, ιδίως, στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και στις πρόσφατες εξελίξεις στον αδικαιολόγητο πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Ο ενεργειακός κλονισμός ενδέχεται να ενταθεί περαιτέρω και οι επιπτώσεις του σε άλλες τιμές και μισθούς θα μπορούσαν να είναι ισχυρότερες από ό,τι αναμένεται επί του παρόντος. Οι τιμές του φυσικού αερίου, ειδικότερα, θα μπορούσαν να αυξηθούν εάν διαταραχθεί περαιτέρω η προσφορά ή εάν ένας ασυνήθιστα κρύος χειμώνας συμπέσει με χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων.
Όσο περισσότερο παραμένουν υψηλές οι τιμές της ενέργειας, τόσο πιο πιθανό είναι να οδηγήσουν σε αύξηση του γενικότερου πληθωρισμού μέσω έμμεσων επιδράσεων και επιδράσεων δεύτερου κύκλου. Η αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερο κατακερματισμό των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, να περιορίσει την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και να επιδεινώσει τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας στην οικονομία της ζώνης του ευρώ.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οποία ενδέχεται να ενισχυθούν από την εντατικοποίηση των συνθηκών του «El Niño», καθώς και οι κλιματικές και φυσικές κρίσεις που εκτυλίσσονται γενικότερα, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών των τροφίμων σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι αναμένεται. Αντίθετα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί χαμηλότερος εάν οι εν εξελίξει γεωπολιτικές συγκρούσεις επιλυθούν με βιώσιμο τρόπο ή εάν οι έμμεσες επιδράσεις ή οι επιδράσεις δεύτερου κύκλου από τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας αποδειχθούν λιγότερο έντονες από ό,τι αναμενόταν.
Οι πιο ασταθείς και επιφυλακτικές ως προς τον κίνδυνο χρηματοπιστωτικές αγορές, σε συνδυασμό με τα υψηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια, θα μπορούσαν να ασκήσουν πίεση στη ζήτηση και, ως εκ τούτου, να μειώσουν επίσης τον πληθωρισμό.
