«Θολά» παραμένουν τα σχέδια της Κριστίν Λαγκάρντ, μετά την παραίτησή της από την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με την «ρελάνς» στην πολιτική ζωή της Γαλλίας να είναι μια εξαιρετικά ισχυρή πιθανότητα.
Η Κριστίν Λαγκάρντ ήταν μόλις 17 ετών όταν εγκατέλειψε το πατρικό της σπίτι στη βόρεια Γαλλία, προκειμένου να φοιτήσει ως μαθήτρια ανταλλαγής σε ένα αμερικανικό σχολείο θηλέων.
Δεν είχε ακόμη ξεπεράσει τον πρόσφατο θάνατο του πατέρα της όταν έφτασε στα προάστια της Ουάσιγκτον. Για μήνες, υπέφερε από νοσταλγία για τη Γαλλία. «Ήθελα να ανεξαρτητοποιηθώ, αλλά αρχικά ένιωσα μόνη και σύντομα άρχισα να βιώνω έντονα τη μοναξιά», θυμήθηκε αργότερα.
Τελικά, κατάφερε να προσαρμοστεί στη νέα της ζωή. Εντάχθηκε σε μια τοπική ομάδα συγχρονισμένης κολύμβησης, λάτρεψε το αμερικανικό φυστικοβούτυρο και αφοσιώθηκε στη βελτίωση των αγγλικών της.
Η χρονιά που πέρασε στην πόλη Μπεθέσντα του Μέριλαντ αποτέλεσε σημείο καμπής στη ζωή της, θέτοντας τις βάσεις για μια επαγγελματική διαδρομή σχεδόν πέντε δεκαετιών, η οποία χαρακτηρίστηκε από δύο διακριτές ταυτότητες: εκείνη της κοσμοπολίτισσας με διεθνή παρουσία, που ανέλαβε κορυφαίες θέσεις σε σημαντικά κέντρα εξουσίας, όπως η Ουάσιγκτον και η Φρανκφούρτη, και εκείνη της Γαλλίδας που διατηρεί βαθιά συναισθηματική σύνδεση με την πατρίδα της.
Πολιτική «νοσταλγία»;
Αυτές οι δύο πτυχές της προσωπικότητάς της διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην απόφαση της Λαγκάρντ να αποχωρήσει πρόωρα, αυτή την εβδομάδα, από την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), υποστηρίζει η The Wall Street Journal.
Από τη θέση αυτή, όπως εκτιμούσε, είχε περιορισμένα περιθώρια να υπερασπιστεί τις παραδοσιακές φιλοευρωπαϊκές αρχές της.
Η 70χρονη Λαγκάρντ φέρεται να δήλωσε ότι δεν μπορούσε πλέον να διατηρεί ουδέτερη στάση απέναντι σε ορισμένα ζητήματα. Ειδικότερα, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το περιεχόμενο των σχετικών συνομιλιών και τα οποία επικαλείται η εφημερίδα, εξήγησε στους συνεργάτες της ότι καθοριστικό ρόλο στην απόφασή της έπαιξαν όσα συμβαίνουν στην ίδια της την πατρίδα, τη Γαλλία.
Η Γαλλία έχει εισέλθει σε μια περίοδο αναταραχής, καθώς συγκλονίζεται από βίαιες διαδηλώσεις νέων και έντονους κραδασμούς στην αγορά ομολόγων. Η προεδρική εκλογή του επόμενου έτους, κατά την οποία θα αναδειχθεί ο διάδοχος του Εμανουέλ Μακρόν, απειλεί να οξύνει περαιτέρω την κατάσταση.
Η επικεφαλής της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν και ο ηγέτης της άκρας αριστεράς Ζαν-Λυκ Μελανσόν, προηγούνται στην εκλογική κούρσα, προτείνοντας και οι δύο πολιτικές που, σύμφωνα με τις ανησυχίες οικονομολόγων, θα μπορούσαν να φέρουν τη Γαλλική Δημοκρατία πιο κοντά σε μια χρηματοπιστωτική κρίση.
Η Λαγκάρντ επιδιώκει να αξιοποιήσει την εμπειρία της στα ανώτατα κλιμάκια της παγκόσμιας χάραξης πολιτικής, προκειμένου να αντιδράσει σε αυτό που η ίδια έχει περιγράψει ως διάβρωση της αλήθειας.
«Υπάρχουν πράγματα που μπορώ να πω. Το αν θα με ακούσουν ή όχι είναι μια διαφορετική ιστορία», δήλωσε αυτή την εβδομάδα.
Η «παλαιά φρουρά»
Η Λαγκάρντ ποντάρει στο ότι το δικό της πολιτικό όραμα – το οποίο βασίζεται σε μια διεθνή τάξη πραγμάτων που διέπεται από κανόνες, στους θεσμούς του Bretton Woods* και στην προοπτική μιας ενωμένης Ευρώπης – εξακολουθεί να έχει θέση σε έναν κόσμο που καθοδηγείται όλο και περισσότερο από την πόλωση και τις εσωστρεφείς πολιτικές.
«Αυτό που φοβάται είναι ότι το κατεστημένο θα δει πιο ριζοσπαστικά κόμματα να αναλαμβάνουν την εξουσία, κόμματα που παραδοσιακά αντιτίθενται στις ευρωπαϊκές πολιτικές και στην ΕΚΤ. Θέλει να έχει λόγο σε αυτή την πολιτική συζήτηση», δήλωσε ο Frederik Ducrozet, επί μακρόν παρατηρητής της ΕΚΤ και επικεφαλής στρατηγικής της Pictet Wealth Management.
«Θα έλεγε ότι θέλει να προσαρμοστεί στον νέο κόσμο, όχι να τον διατηρήσει ως έχει. Στην πραγματικότητα, όμως, ανήκει σε μια παλαιότερη γενιά ηγετών».
Η Λαγκάρντ αποφεύγει να αποκαλύψει τι ακριβώς σκοπεύει να κάνει μετά την αποχώρησή της από την ΕΚΤ τον Φεβρουάριο. Σε συνέντευξη Τύπου αυτή την εβδομάδα, οι δημοσιογράφοι την ρώταγαν επίμονα για τα επόμενα βήματά της. Θα διεκδικήσει κάποιο πολιτικό αξίωμα στη Γαλλία; Θα μπορούσε να αναλάβει θέση στις Βρυξέλλες; Ποιο είναι το κίνητρο πίσω από την αποχώρησή της; Και γιατί να εγκαταλείψει την κεντρική τράπεζα τη στιγμή που οι προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας γίνονται ολοένα πιο δυσοίωνες;
Δεν απάντησε ευθέως σε καμία από αυτές.
«Πιστεύω ότι η φωνή μου μπορεί να βοηθήσει, όπως και η δράση μου, στην υπεράσπιση αρχών που είναι πολύτιμες για μένα», δήλωσε.
Η εκδοχή του Νταβός
Μία από τις επιλογές που εξετάζει η Λαγκάρντ είναι να αναλάβει την ηγεσία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (World Economic Forum), του οργανισμού που είναι γνωστός για τη συγκέντρωση δισεκατομμυριούχων, αρχηγών κρατών και διευθυνόντων συμβούλων στο Νταβός, τη μικρή πόλη – θέρετρο των ελβετικών Άλπεων, κάθε Ιανουάριο.
Ο Larry Fink, διευθύνων σύμβουλος της BlackRock και ο Ελβετός δισεκατομμυριούχος André Hoffmann ασκούν από κοινού καθήκοντα συμπροέδρων του Φόρουμ, μετά την παραίτηση πέρυσι του ιδρυτή του, Klaus Schwab, ο οποίος είχε βρεθεί στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων.
Η Λαγκάρντ θεωρείται το φαβορί για να αναλάβει μόνιμα τη θέση, ενώ αναμένεται να διεξαχθεί ψηφοφορία για την υποψηφιότητά της έως το τέλος του έτους. Το διοικητικό συμβούλιο του Φόρουμ εξέτασε το ενδεχόμενο να ξεκινήσει επίσημη διαδικασία αναζήτησης νέου προέδρου, ωστόσο οι διαχειριστές του οργανισμού αποφάσισαν τελικά να μην προχωρήσουν σε αυτήν, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τα εσωτερικά του. Ορισμένοι από τους διαχειριστές ενημέρωσαν υποστηρικτές του Φόρουμ ότι η Λαγκάρντ δεν θα περίμενε να ολοκληρωθεί μια επίσημη διαδικασία υποβολής υποψηφιοτήτων, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Στους διοργανωτές του Νταβός, η Λαγκάρντ θεωρείται πρόσωπο ικανό να προσφέρει σταθερή και υψηλού κύρους ηγεσία, έπειτα από μια περίοδο αστάθειας και εσωτερικών συγκρούσεων στον μη κερδοσκοπικό οργανισμό.
Οι διαχειριστές – μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η ίδια – επιθυμούσαν να επιλέξουν ένα πρόσωπο με διεθνή αναγνωρισιμότητα, το οποίο θα μπορούσε να φιλοξενεί με επιδεξιότητα τους υψηλούς προσκεκλημένους, από τους οποίους εξαρτάται η διατήρηση της ισχυρής χρηματοδότησης του μηχανισμού του Νταβός και η υψηλή συμμετοχή στο ετήσιο συνέδριο.
Ορισμένοι διαχειριστές του Φόρουμ υποστήριξαν την επιλογή ενός νεότερου προσώπου, με άμεση επιχειρηματική εμπειρία και ισχυρό υπόβαθρο στον τομέα της τεχνολογίας. Παράλληλα, ο Fink εμφανίστηκε φέτος απογοητευμένος από τις αντιδράσεις στις αλλαγές εταιρικής διακυβέρνησης που επιδίωξε να προωθήσει, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα. Ο ίδιος έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι η Λαγκάρντ θα ήταν μια ευπρόσδεκτη υποψήφια σε μια διαδικασία επιλογής νέου προέδρου.
Επιστροφή(;)
Το μεγαλύτερο ερώτημα, ωστόσο, είναι ποιος ρόλο επιθυμεί να διαδραματίσει η Λαγκάρντ στη γαλλική πολιτική σκηνή. Έχει δηλώσει ότι θέλει να συμμετάσχει στην εκλογική αναμέτρηση, διευκρινίζοντας επανειλημμένα ότι δεν προτίθεται η ίδια να διεκδικήσει τη θέση του Μακρόν. Αυτό, ωστόσο, δεν έχει εμποδίσει τις ευρωπαϊκές φήμες να φουντώσουν γύρω από το ενδεχόμενο να είναι υποψήφια.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους η Λαγκάρντ εμφανίζεται απρόθυμη να εμπλακεί στην πολιτική αντιπαράθεση, όπως έχει δηλώσει η ίδια, είναι η ηλικία της.
«Πρώτα τίθεται το ζήτημα της ζωτικότητας, της ενέργειας και της δύναμης. Έπειτα, υπάρχει και το αναπόφευκτο τίμημα που συνεπάγεται μια τέτοιου είδους δέσμευση. Και είμαι 70 ετών», δήλωσε σε συνέντευξή της σε γαλλική εφημερίδα, η οποία δημοσιεύθηκε στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Ο Hervé Morin, πρόεδρος της περιφέρειας της Νορμανδίας και στενός φίλος της Λαγκάρντ, εκτιμά ότι η φωνή της θα μπορούσε να εξακολουθήσει να έχει αξία στην προεκλογική περίοδο.
«Απολαμβάνει πολύ μεγάλο σεβασμό», δήλωσε ο Morin σε συνέντευξή του.
Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η αναγνωρισιμότητά της στη Γαλλία έχει υποχωρήσει. Η Λαγκάρντ έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος των τελευταίων 15 ετών εκτός της χώρας, αν και συχνά επιστρέφει από τη Φρανκφούρτη στη Γαλλία τα Σαββατοκύριακα.
Πολλοί Γάλλοι τη θυμούνται επίσης λόγω της σύνδεσής της με τον πρώην πρόεδρο της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος έχει βρεθεί στο επίκεντρο σειράς σκανδάλων και καταδικάστηκε για συνωμοσία με σκοπό την εξασφάλιση χρηματοδότησης της προεκλογικής του εκστρατείας από το καθεστώς του Λίβυου ηγέτη Καντάφι.
Η ίδια η Λαγκάρντ καταδικάστηκε το 2016 για αμέλεια, χωρίς όμως να της επιβληθεί ποινή, για την εμπλοκή της σε καταβολή αποζημίωσης προς επιχειρηματία, όταν ήταν υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση Σαρκοζί.
Παρά τη μεσοαστική καταγωγή της, ορισμένοι θεωρούν επίσης ότι η Λαγκάρντ ενσαρκώνει την ελίτ, καθώς εμφανίζεται συχνά με δημιουργίες Chanel και κρατά τσάντες των οίκων Hermès ή Louis Vuitton.
Το «φάντασμα» του Σαρκοζί
Πριν εισέλθει στην πολιτική, εργάστηκε επί 20 χρόνια ως δικηγόρος επιχειρήσεων, φτάνοντας τελικά να γίνει η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την παγκόσμια προεδρία της δικηγορικής εταιρείας Baker McKenzie, με έδρα το Σικάγο.
«Η απάντηση στα προβλήματα της Γαλλίας δεν είναι η κοσμοπολίτισσα Λαγκάρντ», δήλωσε ο Mujtaba Rahman, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στην εταιρεία πολιτικών συμβούλων Eurasia Group.
«Μπορεί να έχει αναλάβει κορυφαίες θέσεις, αλλά δεν είναι ιδιαίτερα γνωστή στο γαλλικό πολιτικό περιβάλλον».
Η παραίτηση της Λακάρντ, ωστόσο, προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις στη Γαλλία, με πολιτικούς ηγέτες και από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος να την κατηγορούν ότι αποχωρεί πρόωρα, προκειμένου να εμποδίσει τον νικητή των εκλογών του επόμενου έτους να έχει λόγο στην επιλογή του διαδόχου της.
«Μήπως στόχος τους είναι να μας πείσουν ότι η Ευρώπη έχει γίνει εξίσου ασεβής απέναντι στην ψήφο του γαλλικού λαού όσο θεωρεί ο Μακρόν;» δήλωσε την Πέμπτη ο Μελανσόν σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Ο Jean-Philippe Tanguy, Γάλλος βουλευτής και στενός συνεργάτης της Λεπέν, κάλεσε τους Γάλλους πολίτες να διαδηλώσουν.
«Ο Μακρόν και το σύστημα έχουν εκτραπεί πλήρως προς τον ανελεύθερο αυταρχισμό», έγραψε στην πλατφόρμα X, σχολιάζοντας βίντεο με την ανακοίνωση της παραίτησης της Λαγκάρντ.
*Bretton Woods: Διεθνές νομισματικό σύστημα που καθόρισε τους κανόνες για τις εμπορικές και νομισματικές σχέσεις μεταξύ των χωρών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ιδρυτική διάσκεψη πραγματοποιήθηκε από 1 έως 22 Ιουλίου 1944 στο ξενοδοχείο «Mount Washington» στο Μπρέτον Γουντς του Νιου Χαμπσάιρ στις ΗΠΑ.
