Την δεύτερη αύξηση των επιτοκίων μέσα στο 2026 αποφάσισε η κεντρική τράπεζα της Τσεχίας αύξησε τα επιτόκια για δεύτερη φορά φέτος, με στόχο τον περιορισμό των πληθωριστικών κινδύνων που απορρέουν από την ανθεκτική εγχώρια ζήτηση και τις υψηλότερες τιμές της ενέργειας.
Το διοικητικό συμβούλιο της τράπεζας αύξησε το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, φθάνοντας στο 4%, κίνηση που ευθυγραμμίζεται με τις προβλέψεις των περισσότερων οικονομολόγων σε έρευνα του Bloomberg.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Τσεχία αύξησαν το κόστος δανεισμού τον Ιούνιο, για πρώτη φορά έπειτα από τέσσερα χρόνια, ενώ στις δύο επόμενες συνεδριάσεις διατήρησαν τα επιτόκια αμετάβλητα. Πλέον, αξιολογούν τους κινδύνους για περαιτέρω άνοδο του πληθωρισμού, οι οποίοι προέρχονται από τις ισχυρές καταναλωτικές δαπάνες, καθώς και από το αυξημένο κόστος πετρελαίου και φυσικού αερίου ακόμη και μετά τις πρόσφατες ενδείξεις για πιθανή αποκλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η αύξηση των επιτοκίων έρχεται σε αντίθεση με τις πιέσεις που ασκεί ο πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις, ο οποίος κέρδισε τις περσινές εκλογές υποσχόμενος πιο προσιτή στέγαση και έχει αποδώσει στην νομισματική πολιτική την ευθύνη για το υψηλό κόστος των στεγαστικών δανείων. Ο Μπάμπις επανέλαβε την κριτική του μόλις λίγες ώρες πριν από τη λήψη της απόφασης για τα επιτόκια την Πέμπτη, χαρακτηρίζοντας το τρέχον επίπεδο των επίσημων επιτοκίων «ακατανόητο».
Η απόφαση της Τσεχίας έρχεται σε αντίθεση με εκείνη της Πολωνίας, μιας χώρας που αντιμετωπίζει ταχύτερο πληθωρισμό, αλλά όπου η κεντρική τράπεζα διατήρησε την Τετάρτη το βασικό της επιτόκιο αμετάβλητο στο 3,75%.
Ο δομικός πληθωρισμός
Αν και ο γενικός δείκτης πληθωρισμού στην Τσεχία επιβραδύνθηκε ελαφρώς τον Οκτώβριο, παρέμεινε πάνω από τον στόχο του 2% για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Ο πληθωρισμός αναμένεται να επιταχυνθεί τους επόμενους μήνες και να ξεπεράσει το 3% στις αρχές του επόμενου έτους, λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας και της ακριβότερης τροφής.
Οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής στην Τσεχία, των οποίων η μοναδική εντολή είναι η διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών, εκφράζουν επίσης ανησυχία για τον δομικό πληθωρισμό. Ο δείκτης αυτός έχει ήδη υπερβεί το ανώτατο όριο του 3% που προβλέπεται στο εύρος ανοχής της κεντρικής τράπεζας.
Οι τιμές των υπηρεσιών –ένας δείκτης που παρακολουθείται στενά– αυξήθηκαν τον περασμένο μήνα κατά 4,5% σε ετήσια βάση, ρυθμός τον οποίο η κεντρική τράπεζα χαρακτήρισε «αυξημένο». Παράλληλα, η κατάσταση στην αγορά κατοικίας, η αύξηση των μισθών και τα σχέδια για περαιτέρω κρατικές δαπάνες που θα χρηματοδοτηθούν μέσω δανεισμού, εντείνουν τους πληθωριστικούς κινδύνους.
Οι επενδυτές έχουν περιορίσει τις προσδοκίες τους για περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής, μετά την πρόσφατη πτώση των τιμών του πετρελαίου. Πλέον, οι συμφωνίες μελλοντικής εκπλήρωσης επιτοκίων (forward rate agreements) υποδεικνύουν προσδοκίες για δύο έως τρεις επιπλέον αυξήσεις επιτοκίων κατά τους επόμενους 12 μήνες.
