Walmart: Η αθέατη πλευρά των λουκέτων – Οι ανταγωνιστές, η παγίδα και οι κερδισμένοι

Όταν κλείνει ένα Walmart οι καταναλωτές συνήθως απογοητεύονται ενώ οι ανταγωνιστές «πανηγυρίζουν».

Και αυτό διότι επικρατεί η πεποίθηση ότι με το κλείσιμο ενός εκ των πολυκαταστημάτων του κολοσσού οι αγοραστές, που αναζητούν είδη παντοπωλείου, οικιακά αγαθά, γεύματα και υπηρεσίες, θα στραφούν αμέσως στις γειτονικές επιχειρήσεις.

Αν όμως το οικονομικό πλήγμα από το «λουκέτο» είναι μεγαλύτερο από τα όποια θετικά;

Πανεπιστημιακή έρευνα που παρουσιάστηκε στο The Conversation έδειξε μέσα από ένα δείγμα 39 καταστημάτων Walmart που έκλεισαν σε 20 πολιτείες των ΗΠΑ από το 2019 έως το 2026 ότι τα γειτονικά καταστήματα υπέστησαν πλήγμα τόσο στη μηνιαία επισκεψιμότητα όσο και στα έσοδα από πωλήσεις κατά περίπου 25%, σε σύγκριση με παρόμοια καταστήματα κοντά σε σημεία της Walmart που παρέμειναν ανοιχτά.

Το εύρημα αυτό υποδηλώνει για τους ερευνητές ότι ένας μεγάλος λιανοπωλητής μπορεί να διαδραματίζει διττό ρόλο ταυτόχρονα. Από τη μία, η Walmart ανταγωνίζεται τις γειτονικές επιχειρήσεις για τις επισκέψεις και τις δαπάνες των καταναλωτών. Από την άλλη, όμως, λειτουργεί ως πόλος έλξης –οι ερευνητές τα ονομάζουν «καταστήματα-άγκυρες»–, δίνοντας στους ανθρώπους έναν λόγο να μετακινηθούν εξαρχής προς μια εμπορική περιοχή.

Όταν αυτο το κατάστημα εξαφανίζεται, η απώλεια της κοινής καταναλωτικής κίνησης μπορεί να υπερκεράσει το όφελος από την αποχώρηση ενός ανταγωνιστή, σύμφωνα με την έρευνα.

Τα καταστήματα «άγκυρες» και τα οφέλη

Οι επιχειρήσεις λιανικής δεν λειτουργούν ως μεμονωμένες κουκκίδες στον χάρτη. Οι καταναλωτές συχνά αποφασίζουν πρώτα πού θα πάνε και έπειτα ποια καταστήματα θα επισκεφθούν μόλις φτάσουν εκεί. Μια επίσκεψη στη Walmart μπορεί να οδηγήσει σε μια στάση σε ένα κοντινό εστιατόριο, φαρμακείο, κομμωτήριο, εξειδικευμένο κατάστημα ή επιχείρηση παροχής υπηρεσιών.

Άρα, οι επιχειρήσεις επωφελούνται από την εγγύτητά τους με άλλες επιχειρήσεις, επειδή η ίδια η τοποθεσία προσελκύει αγοραστές. Οι ιδιοκτήτες εμπορικών κέντρων έχουν αναγνωρίσει εδώ και καιρό αυτή τη λογική, χρησιμοποιώντας ισχυρά ονόματα του λιανεμπορίου ως «άγκυρες» για να πλαισιώσουν ένα ευρύτερο μείγμα ενοικιαστών.

Άλλοι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι η είσοδος της Walmart σε μια εμπορική ζώνη προκαλεί πτώση των πωλήσεων στα υφιστάμενα γειτονικά καταστήματα. Ωστόσο, μεταγενέστερες μελέτες δείχνουν ότι αυτά τα καταστήματα μπορούν να προσαρμόσουν την γκάμα των προϊόντων τους, τις τιμές και τις προωθητικές τους ενέργειες για να μετριάσουν τον αντίκτυπο

Σύμφωνα με το The Conversation, η αποχώρηση ενός πανίσχυρου αντιπάλου βοηθά τις γειτονικές επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα οι ίδιες επιχειρήσεις πλήττονται, επειδή λιγότεροι καταναλωτές έχουν πλέον λόγο να επισκεφθούν την περιοχή.

Αυτό σημαίνει ότι ένα κατάστημα μπορεί να αποσπάσει μεγαλύτερο μερίδιο της τοπικής καταναλωτικής ζήτησης μετά την αποχώρηση της Walmart, αλλά παρ’ όλα αυτά να βγει ζημιωμένο εάν συρρικνωθεί αρκετά η συνολική δεξαμενή αγοραστών που καταφθάνουν στην περιοχή.

Walmart: Τι συνέβει μετά το κλείσιμο

Μετά το κλείσιμο ενός Walmart, τα κοντινά καταστήματα κατέγραψαν πτώση σε επισκεψιμότητα και έσοδα περίπου 5% τον αμέσως επόμενο μήνα και 6% τον μεθεπόμενο. Η πτώση έφτασε περίπου το 17% τον ένατο μήνα και το 20% έναν χρόνο μετά το λουκέτο του «καταστήματος-άγκυρας», αναφέρουν οι ερευνητές στο The Conversation.

Αυτή η παράλληλη πορεία επισκεψιμότητας και πωλήσεων έχει ιδιαίτερη σημασία. Εάν τα γειτονικά καταστήματα απλώς πουλούσαν λιγότερα στον ίδιο αριθμό πελατών, θα περιμέναμε να μειωθεί η δαπάνη ανά επίσκεψη. Αντιθέτως, αυτό που συνέβαινε ήταν ότι λιγότεροι καταναλωτές επισκέπτονταν τις γειτονικές επιχειρήσεις αφότου εξαφανίστηκε η «άγκυρα».

Με λίγα λόγια, η ανακούφιση από τον ανταγωνισμό δεν κατάφερε να αντισταθμίσει την απώλεια της κίνησης που δημιουργούσαν οι επισκέψεις στο μεγάλο πολυκατάστημα. Ωστόσο, δεν επηρεάστηκαν όλες οι γειτονικές επιχειρήσεις στον ίδιο βαθμό.

Τα καταστήματα που ανταγωνίζονταν πιο άμεσα τη Walmart είχαν καλύτερες πωλήσεις μετά το κλείσιμο σε σύγκριση με τα μη ανταγωνιστικά καταστήματα. Π.χ. τα σούπερ μάρκετ και άλλα καταστήματα με άμεσα υποκατάστατα προϊόντα βρίσκονται σε καλύτερη θέση για να απορροφήσουν μέρος της μετατοπισμένης καταναλωτικής ζήτησης.

Τα καταστήματα γνωστών εμπορικών σημάτων τα πήγαν επίσης σχετικά καλύτερα από τις μη επώνυμες επιχειρήσεις. Ένα αναγνωρίσιμο brand μπορεί να δώσει στους καταναλωτές έναν ανεξάρτητο λόγο επίσκεψης, μειώνοντας την εξάρτηση από την κίνηση που φέρνει το γειτονικό κατάστημα-άγκυρα. Επιπλέον, τα καταστήματα που περιβάλλονταν από περισσότερα σημεία πώλησης του δικού τους brand κατέγραψαν επίσης ευνοϊκότερες πωλήσεις μετά το λουκέτο.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας είναι η ψηφιακή εμβέλεια. Όπως είναι αναμενόμενο, όσο περισσότερο αλληλεπιδρά μια επιχείρηση με τους πελάτες της διαδικτυακά, τόσο λιγότερο εξαρτάται από τη φυσική μετακίνηση των ανθρώπων σε ένα εμπορικό σύμπλεγμα. Διαπιστώσαμε ότι τα καταστήματα με υψηλότερο μερίδιο εσόδων από ηλεκτρονικές παραγγελίες υπέστησαν ηπιότερη πτώση πωλήσεων μετά το κλείσιμο ενός Walmart.