Την αναδιάρθρωση της υπηρεσίας περιφερειακών υποθέσεων εξετάζει η Κομισιόν, στο πλαίσιο της αναπροσαρμογής των δαπανών, καθώς η Πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσπαθεί να βάλει σε τάξη τις ευρπωαϊκές δαπάνες.
Η Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής, γνωστή ως DG REGIO, διαχειρίζεται σχεδόν το ένα τρίτο των δαπανών της ΕΕ μέσω της πολιτικής συνοχής της Ένωσης — περίπου 600 δισεκατομμύρια ευρώ που προορίζονται για τη στήριξη των φτωχότερων περιφερειών.
Η Κομισιόν και η αναδιοργάνωση
Ωστόσο, η DG REGIO ενδέχεται να αποτελέσει θύμα της ευρύτερης προσπάθειας της Επιτροπής να αναδιοργανωθεί γύρω από νέες προτεραιότητες, όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και οι στρατηγικές επενδύσεις, σύμφωνα με το POLITICO.
Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ραφαέλε Φίτο, ο οποίος είναι αρμόδιος για τις περιφερειακές υποθέσεις, επιβεβαίωσε την Τετάρτη ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η αναθεώρηση αυτή, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να καταργηθεί εντελώς.
«Στη DG REGIO εξετάζουμε την ευκαιρία και τη δυνατότητα δημιουργίας μιας διοίκηση μέσα από ένα πιο αποδοτικό μοντέλο», εξήγησε ο Φίτο.
Αλλαγή μοντέλου;
Η συζήτηση αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι Βρυξέλλες διαχειρίζονται τα χρήματα. Ενώ τα παραδοσιακά ταμεία συνοχής διαχειρίζονταν από κοινού οι κυβερνήσεις και οι περιφέρειες της ΕΕ, κατά τη διάρκεια της πανδημίας η Ένωση υιοθέτησε ένα πιο συγκεντρωτικό μοντέλο, με εθνικά σχέδια ανάκαμψης που διαπραγματεύονταν απευθείας μεταξύ των πρωτευουσών και της Επιτροπής.
Το μοντέλο αυτό έδειξε ότι η ΕΕ μπορούσε να διαχειρίζεται τα κονδύλια ταχύτερα όταν οι αποφάσεις για τις δαπάνες ελέγχονταν πιο αυστηρά από τις Βρυξέλλες, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, προσθέτοντας ότι η ίδια λογική διαμορφώνει πλέον τις συζητήσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης.
Η Φον ντερ Λάιεν έχει ασκήσει πιέσεις για να κατευθυνθούν περισσότερα κονδύλια της ΕΕ προς την άμυνα και την ανταγωνιστικότητα. Σύμφωνα με δύο σενάρια αναδιάρθρωσης που κυκλοφορούν επί του παρόντος στις Βρυξέλλες, θα αποκτήσει αυστηρότερο έλεγχο επί των σημαντικότερων προγραμμάτων δαπανών, ανέφεραν αξιωματούχοι.
Μία επιλογή είναι η δημιουργία ενός νέου υπερ-τμήματος, που ανεπίσημα ονομάζεται DG INVEST, το οποίο θα εποπτεύει τα περιφερειακά και κοινωνικά ταμεία καθώς και το μελλοντικό ταμείο ανταγωνιστικότητας.
Το σχέδιο της φον ντερ Λάιεν
Μια τέτοια κίνηση θα έδινε στη φον ντερ Λάιεν την ευκαιρία να αναδιαμορφώσει ένα σημαντικό τμήμα της Επιτροπής σύμφωνα με τις δικές της προτεραιότητες, όπως ανέφερε ένας από τους αξιωματούχους: «Όταν χτίζεις μια δομή από το μηδέν, τη διαμορφώνεις σύμφωνα με τη δική σου εικόνα».
Μια δεύτερη επιλογή δεν θα προχωρούσε μέχρι την πλήρη κατάργηση της GD REGIO, δεδομένης της ιστορίας και του πολιτικού βάρους της. Αντ’ αυτού, θα μπορούσε να συγχωνευθεί με την Ομάδα Εργασίας για τις Μεταρρυθμίσεις και τις Επενδύσεις (SG REFORM), που διαχειρίζεται τα ταμεία ανάκαμψης της ΕΕ από την πανδημία και ήδη βρίσκεται κοντά στη φον ντερ Λάιεν μέσω της Γενικής Γραμματείας.
Αντιδράσεις και ανησυχίες για την Κομισιόν
Ωστόσο, η Λούμπιτσα Καρβάσοβα, αντιπρόεδρος της Επιτροπής REGI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπογράμμισε πως οι ιδέες αυτές «αποδεικνύουν έλλειψη κατανόησης του πραγματικού σκοπού της πολιτικής συνοχής».
Οι περιφέρειες της Ευρώπης δεν μπορούν να διοικούνται μέσω ενός υπερβολικά συγκεντρωτικού επενδυτικού μοντέλου, πρόσθεσε η Καρβάσοβα. Προειδοποίησε επίσης ότι θα υπάρξει πολιτική αντίδραση αν ενισχυθούν άλλες υπηρεσίες της Επιτροπής εις βάρος της GD REGIO.
Εντός της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής, η ανησυχία εξαπλώνεται. Ένας αξιωματούχος περιέγραψε το προσωπικό ως «ένα αυγό στο ψυγείο» — που έχει δηλαδή ημερομηνία λήξης — προσθέτοντας ότι, ενώ πολλοί υπάλληλοι έχουν ήδη μετακινηθεί σε άλλες θέσεις εντός της Επιτροπής, δεν υπάρχει ακόμη «μαζική φυγή πανικού».
Η κρίσιμη στιγμή για οποιαδήποτε αναδιάρθρωση είναι πιθανό να είναι η μεγάλης κλίμακας αναθεώρηση της Επιτροπής, η οποία αναμένεται μέχρι το τέλος του 2026, πριν από τον επόμενο δημοσιονομικό κύκλο το 2028.
Η αναμενόμενη συνταξιοδότηση της Γενικής Διευθύντριας Θέμης Χριστοφίδου το επόμενο έτος τροφοδοτεί επίσης εικασίες ότι η GD REGIO θα μπορούσε να καταργηθεί εντελώς, πρόσθεσαν στο POLITICO δύο αξιωματούχοι της Επιτροπής.
